การประยุกต์ใช้ใยอาหารจากเปลือกทุเรียนเป็นพรีไบโอติกร่วมกับ โพรไบโอติกแบคทีเรียที่แยกได้จากอาหารหมักผสมในอาหารเลี้ยงสัตว์น้ำ

บทคัดย่อ

เปลือกทุเรียนเป็นเศษเหลือที่อาจก่อให้เกิดปัญหาสิ่งแวดล้อมในอนาคต ถ้าสามารถนำเปลือกทุเรียนมาผสมอาหารสัตว์น้ำจะเป็นการเพิ่มมูลค่าให้กับเปลือกทุเรียนได้ ดังนั้นงานวิจัยนี้จึงมีวัตถุประสงค์เพื่อใช้ใยอาหารจากเปลือกทุเรียนเป็นพรีไบโอติกในอาหารสัตว์น้ำร่วมกับโพรไบโอติกแบคทีเรียที่แยกได้จากอาหารหมัก และนำอาหารที่ได้ไปเลี้ยงปลาตะเพียนเพื่อศึกษาอัตราการเจริญและอัตราการรอดตาย งานวิจัยประกอบด้วย 2 การทดลอง 1) การคัดแยกแบคทีเรียแลคติกจากอาหารหมัก และ 2) การเตรียมอาหารสัตว์น้ำโดยใช้ใยอาหารจากเปลือกทุเรียนเป็นพรีไบโอติกร่วมกับโพรไบโอติกแบคทีเรียที่แยกได้เพื่อเลี้ยงปลาตะเพียน การคัดแยกแบคทีเรียแลคติก ทำได้โดยเก็บตัวอย่างอาหารหมักจำนวน 30 ตัวอย่าง และนำมาทดสอบคุณสมบัติการเป็นโพรไบโอติก ผลการทดลอง พบว่าสามารถคัดแยกแบคทีเรียแลคติกได้ทั้งหมด 35 ไอโซเลท ทุกไอโซเลทสามารถเจริญในสภาวะที่ไม่มีออกซิเจนในระดับดีถึงดีเยี่ยม มีแบคทีเรีย แลคติกจำนวน 31 ไอโซเลท สามารถเจริญได้ทั้งสภาวะที่มีออกซิเจนและไม่มีออกซิเจน ในการทดสอบคุณสมบัติการเป็นโพรไบโอติก พบว่ามีแบคทีเรียแลคติกจำนวน 6 ไอโซเลท สามารถทนกรดและทนต่อสภาวะเกลือน้ำดี คัดเลือกแบคทีเรียแลคติกที่แยกได้จากผักกาดดองซึ่งมีคุณสมบัติการเป็นโพรไบโอติกและเจริญดีที่สุดไปผสมในอาหารเลี้ยงปลาตะเพียน การเตรียมอาหารเลี้ยงปลาตะเพียน เริ่มจากการเตรียมใยอาหารจากเปลือกทุเรียน โดยผสม ใยอาหารจากเปลือกทุเรียนในอาหารเลี้ยงปลาตะเพียนที่ร้อยละ 0 10 20 30 และ 40 นำอาหารที่เตรียมสำหรับเลี้ยงปลาในแต่ละชุดการทดลองผสมเซลล์โพรไบโอติกแบคทีเรียที่มีเซลล์แบคทีเรีย 108 CFU/g ปริมาณร้อยละ 1 และนำไปใช้เลี้ยงปลาตะเพียนที่มีน้ำหนักตัวเริ่มต้นใกล้เคียงกัน เป็นเวลา 60 วัน ผลการทดลอง พบว่าการใช้ใยอาหารจากเปลือกทุเรียนผสมในอาหารเลี้ยงปลาตะเพียนที่ระดับต่าง ๆ ทำให้การเจริญเติบโตของชุดทดลองในด้านน้ำหนักตัวที่เพิ่มขึ้น น้ำหนักตัวเพิ่มเฉลี่ยต่อวัน อัตราการเจริญเติบโตจำเพาะ และอัตราการรอดตาย ไม่แตกต่างจากชุดควบคุม แต่อัตราการแลกเนื้อสูงกว่าชุดควบคุม จากผลการทดลองแสดงให้เห็นว่าระดับใยอาหารจากเปลือกทุเรียนที่เหมาะสมในการใช้ร่วมกับโพรไบโอติกแบคทีเรียจากอาหารหมักเพื่อเลี้ยงปลาตะเพียน คือ ร้อยละ 30 โดยสามารถลดต้นทุนค่าอาหารเมื่อเปรียบเทียบกับชุดควบคุมได้สูงถึงร้อยละ 21.38 ซึ่งงานวิจัยนี้สามารถเป็นแนวทางในการเพิ่มมูลค่าเปลือกทุเรียนและพัฒนาอาหารสำหรับปลาน้ำจืดเพื่อถ่ายทอดเทคโนโลยีสู่เกษตรกร ผู้เลี้ยงปลาได้ คำสำคัญ : เปลือกทุเรียน, พรีไบโอติก, โพรไบโอติก, อาหารสัตว์น้ำ, ปลาตะเพียน

คำสำคัญ

ระดับความพร้อมของโครงการ