ศักยภาพของข้าวหมากในการเป็นแหล่งของแบคทีเรียโปรไบโอติค
ชื่อผู้แต่งข้างต้นเป็นข้อความจากระเบียนผลงาน ไม่ได้ผูกกับรหัสนักวิจัย จึงกดดูผลงานอื่นของบุคคลนี้ไม่ได้ — ในคลังนี้ 142,080 ผลงาน (63.6% ของทั้งหมด) มีชื่อผู้แต่งที่เชื่อมกับหน้าผู้แต่งได้ และ 60,298 ผลงาน (27.0%) มีผู้แต่งที่ผูกกับรหัสนักวิจัยจริง ส่วนอีก 81,382 ผลงานไม่มีข้อมูลผู้แต่งเลย (มีชื่อผู้แต่งเป็นข้อความอยู่ 142,009 ผลงาน = 63.5%)
บทคัดย่อ
ในการวิจัยนี้ได้แยกแบคทีเรียกรดแลคติกจากข้าวหมากจากผู้ผลิตสองชนิดที่มีจำหน่ายในร้านสะดวกซื้อทั่วไป ได้แบคทีเรียจำนวน 8 ไอโซเลท กำหนดให้เป็นไอโซเลท P1 – P4 และ R1 – R4 เมื่อนำแบคทีเรียที่แยกได้ ไปทดสอบการผลิตเอนไซม์คะตาเลสพบว่าไอโซเลท P1 - P4 มีเซลล์รูปร่างกลมและไม่ผลิตเอนไซม์คะตาเลส ส่วนไอโซเลท 1 มีเซลล์รูปร่างกลมและผลิตเอนไซม์คะตาเลส ส่วน R2 – R4 มีเซลล์รูปร่างกลมและไม่ผลิตเอนไซม์คะตาเลส แบคทีเรียทุกไอโซเลท สามารถเจริญได้ในอาหารเลี้ยงเชื้อที่ pH 3.0 แต่ไม่เจริญที่ pH 2.5 ยกเว้น R2 แบคทีเรียทุกไอโซเลท รอดชีวิตหลังจาก 60 นาทีในการบ่มเพาะในสภาวะกระเพาะลำไส้จำลองที่ pH 3.0 - 7.0 แต่ไม่รอดชีวิตที่ pH 2.0 แต่หลังจากบ่ม 120 นาที ทุกไอโซเลทรอดชีวิตที่ pH 4.0 - 7.0 แต่ไม่รอดที่ pH 2.0 และ 3.0 นอกจากนั้นทุกไอโซเลทยังทนต่อเอธานอลที่ระดับความเข้มข้นถึง 4 % เป็นเวลา 2 วัน ผลการวิจัยบ่งชี้ว่าแบคทีเรียกรดแลคติกที่พบในข้าวหมากสามารถเจริญในระบบทางเดินอาหารและมีผลต่อกิจกรรมโปรไบโอติกได้จากการตรวจสอบการต้านจุลินทรีย์ก่อโรค 4 ชนิด ด้วยวิธี paper disc diffusion พบว่า เชื้อแบคทีเรียกรดแลคติกทั้งหมดสามารถยับยั้งเชื้อ Escherichia coli, Salmonella Typhimurium และ Pseudomonas aruginosa ได้ แต่ไม่สามารถยับยั้ง Staphylococcus aureus ผลการตรวจสอบการต้านยาปฏิชีวนะ 13 ชนิด ด้วยวิธี disc diffusion พบว่าทุกไอโซเลตต้านทานต่อยาปฏิชีวนะ 5 ชนิดได้แก่ Norfloxacin, Ciprofloxacin, Vancomycin, Polymycin B และ Kanamycin และเกือบทุกไอโซเลตไวต่อ Nitrofuratoin, Penicillin G, Ampicillin, Cephazolin, Chloramphenical, Clindamycin, Erythromycin และ Tetracyclineเมื่อนำแบคทีเรียทั้ง 8 ไอโซเลทไประบุชนิดจุลินทรีย์ด้วยวิธีตรวจลำดับเบสบริเวณ 16S rDNA พบว่าสามารถระบุชนิดได้เป็นแบคทีเรีย Pediococcus pentosaceas แบคทีเรียที่แยกได้จากข้าวหมาก มีคุณสมบัติที่สอดคล้องกับคุณสมบัติของโปรไบโอติกได้แก่ ไม่ผลิตเอนไซม์คะตาเลส เจริญได้ที่ pH 2.5 ทนต่อสภาวะของน้ำดี มีชีวิตรอดในสภาวะกระเพาะลำไส้จำลองที่ pH 2.0 - 3.0 และทนต่อความเข้มข้นของเอธานอลถึงร้อยละ 4 นอกจากนั้นยังมีความต้านทานต่อยาปฏิชีวนะ และสามารถยับยั้งจุลินทรีย์ก่อโรคบางชนิดได้ ผลการวิจัยนี้จึงสรุปได้ว่าแบคทีเรียที่พบในข้าวหมากเป็นจุลินทรีย์โปรไบโอติกที่เกิดขึ้นตามธรรมชาติและมีประโยชน์ต่อสุขภาพ จึงเป็นหลักฐานยืนยันว่าข้าวหมาก เป็นอาหารที่เป็นแหล่งโปรไบโอติก