การแยกและคัดเลือกจุลินทรีย์ที่ช่วยส่งเสริมศักยภาพในการผลิตข้าวอินทรีย์เพื่อประยุกต์ใช้ในระบบการปลูกข้าวแบบประณีต

บทคัดย่อ

จุลินทรีย์ที่อยู่บริเวณรอบรากข้าวและแบคทีเรียเอนโดไฟท์มีบทบาทสำคัญที่ช่วยส่งเสริมการเจริญเติบโตของพืช งานวิจัยนี้ ได้แยกแบคทีเรียเอนโดไฟท์จากต้นข้าวจากแปลงเกษตรอินทรีย์ และแบคทีเรียจากน้ำล้างสุดท้ายของฆ่าเชื้อบริเวณพื้นผิว รวมทั้งแบคทีเรียจาก stock culture ของห้องปฏิบัติการจุลชีววิทยา มหาวิทยาลัยแม่โจ้ รวมทั้งหมด 487 ไอโซเลท แล้วคัดเลือกแบคทีเรียที่ละลายฟอสเฟตและผลิตกรดอินโดลอะซิติก พบว่า มีแบคทีเรียละลายฟอสเฟตได้ดี ได้แก่ S83 ,S69, S68, S92, S84, S91, W-RS, RSPVK-2, RRSTSA3, W-RR, RRSPVK6-1, RRPVK-4, RRTSA-5 และ RRTSA6 โดยละลายฟอสเฟตได้ 776.57, 766.35, 756.92, 724.69, 690.88, 620.13, 294.39, 191.78, 97.88, 97.68, 92.79, 92.65, 91.80 และ 73.22 มิลลิกรัมฟอสเฟตต่อลิตร ตามลำดับ การจำแนกชนิดของแบคทีเรียละลายฟอสเฟตโดยการหาลำดับเบสของยีนส่วน 16S rRNA พบว่า เป็น Burkholderia cenocepacia, Bacillus thuringiensis, Burkholderia vietnamensis, Acinetobacter sp., Klebsiella pneumonia, Paenibacillus favisporus, Burkholderia cenocepacia, Bacillus pumilus และ Paenibacillus alvei และมีแบคทีเรียที่ผลิตกรดอินโดลอะซิติก ได้แก่ ISP2RR1, S58, S203, S65, S238, S232, RRSPCA, S230, RRTSA6, LRSPCA2 โดยผลิตได้ 53.29, 28.68, 25.02, 23.07, 21.85, 21.12, 20.93, 20.63, 20.55 และ 7.11 และ มิลลิกรัมต่อลิตร ตามลำดับ การจำแนกชนิดของแบคทีเรียผลิตกรดอินโดลอะซิติกโดยการหาลำดับเบสของยีนส่วน 16S rRNA พบว่า แบคทีเรีย Bacillus sp., Paenibacillus alvei, Chryseobacterium kwangyangense และ Pseudomonas sp. ซึ่งแบคทีเรียละลายฟอสเฟตและผลิตกรดอินโดลอะซิติกที่คัดเลือกได้ในงานวิจัยนี้ น่าจะมีศักยภาพนำไปประยุกต์ใช้กับระบบเกษตรอินทรีย์ รวมทั้งส่งเสริมการเจริญเติบโตของพืชที่อยู่ในภาวะภูมิอากาศเปลี่ยนแปลงได้ คำสำคัญ : การแยก การคัดเลือก แบคทีเรียรอบรากพืช แบคทีเรียเอนโดไฟท์ แบคทีเรียละลายฟอสเฟต แบคทีเรียผลิตกรดอินโดลอะซิติก

คำสำคัญ