การพัฒนาชีวภัณฑ์จากกลุ่มจุลินทรีย์ที่มีความสามารถในการส่งเสริมการเจริญเพื่อต่อต้านโรคไหม้ที่เกิดจาก Pyricularia oryzae และการย่อยสลายสารเคมีตกค้างในกลุ่มของออร์แกโนฟอสเฟตเพื่อการผลิตข้าวที่ยั่งยืน
ชื่อผู้แต่งข้างต้นเป็นข้อความจากระเบียนผลงาน ไม่ได้ผูกกับรหัสนักวิจัย จึงกดดูผลงานอื่นของบุคคลนี้ไม่ได้ — ในคลังนี้ 142,080 ผลงาน (63.6% ของทั้งหมด) มีชื่อผู้แต่งที่เชื่อมกับหน้าผู้แต่งได้ และ 60,298 ผลงาน (27.0%) มีผู้แต่งที่ผูกกับรหัสนักวิจัยจริง ส่วนอีก 81,382 ผลงานไม่มีข้อมูลผู้แต่งเลย (มีชื่อผู้แต่งเป็นข้อความอยู่ 142,009 ผลงาน = 63.5%)
บทคัดย่อ
โรคไหม้ข้าว (rice blast disease) มีสาเหตุจากเชื้อรา Pyricularia oryzae ปัจจุบันเกษตรกรนิยมใช้สารเคมีในการควบคุมและป้องกันโรค อย่างไรก็ตามการใช้สารเคมีส่งผลกระทบให้เกิดการตกค้างในผลิตผลทางการเกษตรและสิ่งแวดล้อม นอกจากนี้การใช้สารเคมีต่อเนื่องมีผลทำให้เชื้อราดื้อต่อสารเคมี ด้วยเหตุนี้การควบคุมทางชีววิธีเป็นอีกทางเลือกหนึ่งสำหรับเกษตรกร โดยการใช้กลุ่มแบคทีเรียปฏิปักษ์ที่มีประสิทธิภาพหลากหลายชนิด งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อสร้างกลุ่มแบคทีเรียปฏิปักษ์ที่มีความสามารถในการส่งเสริมการเจริญของพืชและย่อยสลายสารเคมีในกลุ่มของออแกโนฟอสเฟต โดยคัดเลือกแบคทีเรียปฏิปักษ์ที่มีความสามารถในการยับยั้งการเจริญของเชื้อรา P. oryzae จากแบคทีเรียทั้งหมด 301 ไอโซเลตด้วยวิธี dual culture พบแบคทีเรียปฏิปักษ์ที่มีความสามารถในการยับยั้งเชื้อรา P. oryzae ได้มากกว่า 90 เปอร์เซ็นต์ จำนวน 13 ไอโซเลต แบคทีเรียปฏิปักษ์เหล่านี้มีกลไกในการยับยั้งเชื้อราได้แก่ การสร้างสารประกอบอินทรีย์ระเหยง่าย, การผลิตสารที่ออกฤทธิ์ยับยั้งเชื้อรา รวมถึงการผลิตเอนไซม์ที่เกี่ยวข้องในการย่อยสลายผนังเซลล์ของเชื้อราได้แก่ เซลลูเลส และโปรติเอส นอกจากนี้แบคทีเรียปฏิปักษ์ทั้ง 13 ไอโซเลต มีความสามารถในการสร้างสารที่เกี่ยวข้องกับการส่งเสริมการเจริญของพืชได้แก่ Indole-3-acetic acid (IAA), การละลายฟอสเฟต, การสร้างไบโอฟิล์ม, การสร้างซิเดอร์โรฟอร์, และการตรึงไนโตรเจน เมื่อทดสอบประสิทธิภาพในการย่อยสลายสารเคมีตกค้างในกลุ่มออแกโนฟอสเฟตโดยใช้ไตรอะโซฟอสเป็นซับสเตรทพบว่า แบคทีเรียปฏิปักษ์จำนวน 5 ไอโซเลต ได้แก่ SR4KB4.9, SR4KB4.6, SR5KB5.3, SR3KB3.6, SR2TT5.4 และ PCNA5.1 สามารถย่อยสลายไตรอะโซฟอสได้ (13-49 เปอร์เซ็นต์) เมื่อนำแบคทีเรียปฏิปักษ์ทั้ง 13 ไอโซเลตมาระบุชนิดและคัดเลือกเพื่อสร้างกลุ่มแบคทีเรียพบว่า แบคทีเรียปฏิปักษ์ที่คัดเลือกจำนวน 3 ไอโซเลต จัดจำแนกได้เป็น Bacillus velezensis SR3KB3.6, Brevibacillus reuszeri SR4KB4.6 และ Bacillus tequilensis SR5KB5.3 โดยมีประสิทธิภาพในการยับยั้งเชื้อรา P. oryzae ด้วยกลไกที่หลากหลาย มีความสามารถในการสร้างสารที่เกี่ยวข้องกับการส่งเสริมการเจริญของพืชและสามารถย่อยสลายสารเคมีในกลุ่มไตรอะโซฟอสได้ ดังนั้นจึงเหมาะที่จะนำมาสร้างเป็นกลุ่มแบคทีเรียปฏิปักษ์ นอกจากนี้ได้เพิ่มแบคทีเรียปฏิปักษ์ Kosakonia oryzendophytica SR3KB4.8 ซึ่งมีความสามารถในการย่อยสลายโพแทสเซียมในกลุ่มแบคทีเรีย SynComKU-1 ที่สร้างขึ้น นำแบคทีเรียกลุ่มดังกล่าวมาศึกษาความสามารถในการกระตุ้นการสร้างรากขนโดยแช่เมล็ดข้าวพันธุ์ ขาวดอกมะลิ 105 ด้วยกลุ่มแบคทีเรีย SynComKU-1 พบว่ากลุ่มของแบคทีเรีย SynComKU-1 สามารถกระตุ้นให้มีการสร้างรากขนเพิ่มมากกว่าชุดควบคุมที่แช่ด้วยน้ำปลอดเชื้อ นำกลุ่มแบคทีเรีย SynComKU-1 มาเตรียมเป็นชีว-ภัณฑ์ในรูปแบบน้ำและศึกษาอายุการเก็บรักษา ณ อุณหภูมิ 35?2 องศาเซลเซียส พบว่ากลุ่มแบคทีเรีย SynComKU-1 คงความมีชีวิตได้มากกว่า 2 เดือน โดยพบหัวเชื้อที่มีชีวิตไม่ต่ำกว่า 106 CFU/ml งานวิจัยนี้แสดงให้เห็นว่ากลุ่มแบคทีเรียปฏิปักษ์ SynComKU-1 ที่สร้างขึ้นมีความเป็นไปได้ที่จะนำมาพัฒนาเป็นชีวภัณฑ์ควบคุมโรคไหม้ข้าว ประกอบกับเป็นโปรไบโอติกของพืชในการส่งเสริมการเจริญเติบโต และช่วยลดการใช้และการสะสมของสารเคมีในแปลงปลูก ส่งผลให้ผลผลิตมีความปลอดภัย