การผลิตสัตว์นํ้าเศรษฐกิจในชุมชนเพื่อความปลอดภัยด้านอาหาร สิ่งแวดล้อม และพัฒนาสู่วิสาหกิจชุมชน

บทคัดย่อ

วัตถุประสงค์ของชุดโครงการวิจัยนี้เพื่อเป็นแนวทางในการให้ชุมชนที่สนใจพัฒนาผลิตภัณฑ์ในชุมชน ในรูปวิสาหกิจ เช่น ปลานิลในระบบอินทรีย์ การสร้างปลาหนังสายพันธุ์ใหม่ การผลิตและแปรรูปปูนา การผลิต กุ้งก้ามกราม การเลี้ยงปลาร่วมกับการปลูกพืช และการใช้ทรัพยากรประมงจากอ่างเก็บน้ำให้เป็นอาหาร ปลอดภัยต่อสิ่งแวดล้อม วิธีการศึกษาใช้การศึกษาทางสังคมศาสตร์เชิงปริมาณศึกษาแนวทางการจัดตั้ง วิสาหกิจชุมชนด้านปลานิลและการประมงเหนือเขื่อนกิ่วลม ร่วมกับการทดลองทางวิทยาศาสตร์ในการผลิต สายพันธุ์ปลาหนังลูกผสม ปูนา กุ้งก้ามกราม การเลี้ยงปลาร่วมกับปลูกพืชและผลิตภัณฑ์น้ำพริกปูนา ผล การศึกษาพบว่า การรวมกลุ่มวิสาหกิจที่ยั่งยืนจำเป็นต้องอาศัยความรู้ความเข้าใจ ทัศนคติที่ดี รวมทั้งความพึง พอใจในการวมกลุ่มโดยเฉพาะการทำการตลาดและความเป็นผู้นำ นอกจากนี้ทางหน่วยงานภาครัฐมีส่วน สำคัญอย่างมากในการสนับสนุนการจัดตั้งกลุ่ม สำหรับการผลิตปลาหนังสายพันธุ์ที่เหมาะสมคือการผสม กันระหว่างปลาหนังลูกผสมบึกสยาม (ลูกผสมระหว่างพ่อปลาบึก x แม่ปลาสวาย) กับปลาเทโพจะให้ผลดี ที่สุดในแง่การเจริญเติบโต คุณภาพเนื้อตลอดจนคุณค่าทางโภชนาการ สำหรับการเลี้ยงปูนา อาหารเม็ดผสม สาหร่ายอาร์โธรสไปร่าผง 3% ให้ผลด้านการเจริญเติบโต อัตราการแลกเนื้อ ต้นทุนและคุณค่าทางโภชนาการดี ที่สุด การผลิตน้ำพริกน้ำปูด้วยพริกจินดาเขียว (Capsicum furtescens) ร่วมกับการย่างและพริกขี้หนู (C. furtescens) ร่วมกับการอบมีสีเขียวอมเทาเหมาะสมที่สุด นอกจากนี้บรรจุภัณฑ์และวิธีการฆ่า เชื้อจุลินทรีย์โดยใช้ถุงรีทอร์ทเพาซ์แบบใสร่วมกับการสเตอริไลส์ เหมาะสมที่สุด ในด้านการเพิ่มผลเลี้ยงกุ้ง ก้ามกรามสามารถใช้กากมะพร้าวสดหมักปริมาณ 5–10 เปอร์เซ็นต์ ผสมอาหารกุ้งก้ามกรามช่วยเพิ่มการ เจริญเติบโตได้ สำหรับระบบการเลี้ยงปลาแบบรวมมีผลต่อพืชผักที่ปลูกอย่างมีนัยสำคัญ ผลการศึกษา ทั้งหมดนี้ชุมชนที่มีทรัพยากรจากสัตว์น้ำในท้องถิ่นสามารถนำไปประยุกต์ในการรวมกลุ่มสร้างผลิตภัณฑ์ ขึ้นมา จนสามารถนำรายได้มาเลี้ยงตนเองและชุมชนได้ต่อไป

คำสำคัญ