โครงการวิจัยเพื่อพัฒนาปลาร้า-ปลาส้มปลอดพยาธิใบ้ตับเพื่อลดปัจจัยเสี่ยงของมะเร็งท่อน้ำดี
ชื่อผู้แต่งข้างต้นเป็นข้อความจากระเบียนผลงาน ไม่ได้ผูกกับรหัสนักวิจัย จึงกดดูผลงานอื่นของบุคคลนี้ไม่ได้ — ในคลังนี้ 142,080 ผลงาน (63.6% ของทั้งหมด) มีชื่อผู้แต่งที่เชื่อมกับหน้าผู้แต่งได้ และ 60,298 ผลงาน (27.0%) มีผู้แต่งที่ผูกกับรหัสนักวิจัยจริง ส่วนอีก 81,382 ผลงานไม่มีข้อมูลผู้แต่งเลย (มีชื่อผู้แต่งเป็นข้อความอยู่ 142,009 ผลงาน = 63.5%)
บทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาปลาร้าและปลาส้มให้ปลอดพยาธิใบไม้ตับ ซึ่งเป็นการศึกษาเชิงพัฒนาเพื่อให้เกิดประโยน์สูงสุดแก่สังคมและสิ่งแวดล้อม โดยการเก็บคัดเลือกปลากลุ่มปลาวงศ์ตะเพียนจากแหล่งน้ำจืดในพื้นที่ 4 จังหวัด คือ นครราชสีมา ชัยภูมิ บุรีรัมย์ และสุรินทร์ นำปลามาแช่แข็งที่อุณหภูมิต่ำกว่า -20.0 องศาเซลเซียส เป็นเวลา 0 (เปรียบเทียบ), 12, 24, 48, 72, 96, 120 ชั่วโมง จากนั้นนำปลาไปผ่านขั้นตอนการทำปลาร้า และปลาส้ม โดยปลาร้าหมัก 3 เดือน ส่วนปลาส้มหมัก 4 วัน การประเมินปลาร้าและปลาส้มโดยการนำปลาสด ทั้งก่อนและหลัง การผ่านขั้นตอนการทำปลาร้านำมาตรวจหาระยะติดต่อของพยาธิใบไม้ตับ ตรวจวิเคราะห์การปนเปื้อนของสาร เชื้อแบคทีเรีย และตรวจวิเคราะห์สารอาหารของปลาร้าและปลาส้ม ใช้สถิติสถิติเชิงพรรณนาเพื่อวิเคราะห์ข้อมูล จากการศึกษาพบว่าการแช่แข็งปลาก่อนการนำมาทำปลาร้าและปลาส้มที่อุณหภูมิ -20.0 องศาเซลเซียส เป็นเวลา 48 ชั่วโมงขึ้นไปจะทำให้ปลอดภัยจากพยาธิใบไม้ตับ การสุ่มตรวจการปนเปื้อนของสารโลหะหนักก่อนนำปลาไปทำปลาร้าและปลาส้ม พบสารปรอทเกินมาตรฐานในผลิตภัณฑ์ทั้งสองชนิด ขณะที่ปลาส้มพบเชื้อ Echerichia coli และ Staphylococcus aureus ซึ่งไม่เป็นไปตามมาตรฐาน จากการศึกษาในครั้งนี้แสดงให้เห็นว่าการแช่แข็งปลาในที่อุณหภูมิต่ำใช้เวลานาน และหมักปลาร้าไม่น้อยกว่า 3 เดือน จะทำให้ระยะติดต่อของพยาธิใบไม้ตับตาย ขณะที่การหมักปลาส้มที่ใช้เวลาสั้น ปลอดจากพยาธิแต่ก็พบการปนเปื้อนจุลินทรีย์บางชนิด จึงควรพัฒนากระบวนการเตรียมอย่างระมัดระวัง การสุ่มตรวจปลาเพื่อดูการปนเปื้อนพยาธิ จุลินทรีย์ และสารโลหะหนักควรทำเป็นอย่างยิ่งก่อนนำไปทำปลาร้าและปลาส้ม เพื่อความปลอดภัยด้านสุขภาพของผู้บริโภคอย่างยั่งยืน คำสำคัญ : ปลาร้า ปลาส้ม พยาธิใบไม้ตับออร์พิสทอร์คิส วิเวอรร์รินิ มะเร็งท่อน้ำดี