การคัดเลือกข้าวฟ่างไม้กวาดที่เหมาะสมสำหรับพื้นที่จังหวัดอุทัยธานีและนครสวรรค์
ชื่อผู้แต่งข้างต้นเป็นข้อความจากระเบียนผลงาน ไม่ได้ผูกกับรหัสนักวิจัย จึงกดดูผลงานอื่นของบุคคลนี้ไม่ได้ — ในคลังนี้ 142,080 ผลงาน (63.6% ของทั้งหมด) มีชื่อผู้แต่งที่เชื่อมกับหน้าผู้แต่งได้ และ 60,298 ผลงาน (27.0%) มีผู้แต่งที่ผูกกับรหัสนักวิจัยจริง ส่วนอีก 81,382 ผลงานไม่มีข้อมูลผู้แต่งเลย (มีชื่อผู้แต่งเป็นข้อความอยู่ 142,009 ผลงาน = 63.5%)
บทคัดย่อ
ทำการคัดเลือกพันธุ์ข้าวฟ่างไม้กวาดลูกชั่วที่ 1 (S1) ที่ได้จากการผสมตัวเองของข้าวฟ่างไม้กวาดพันธุ์รวงเรียว 1 ที่ศูนย์วิจัยข้าวโพดและข้าวฟ่างแห่งชาติ โดยมีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อคัดเลือกข้าวฟ่างไม้กวาดที่มีแส้ (ช่อ) ยาว และมีลักษณะทางการเกษตรที่ดี และ 2) เพื่อคัดเลือกข้าวฟ่างไม้กวาดสำหรับพื้นที่จังหวัดอุทัยธานีและนครสวรรค์ โดยนำข้าวฟ่างไม้กวาดที่ผ่านการคัดเลือกจากฤดูแล้งปี พ.ศ. 2559 (ก.พ. – พ.ค. 2559) จำนวน 66 สายพันธุ์ ไปปลูกคัดเลือกในฤดูต้นฝนและปลายฝน ปี พ.ศ. 2559 (ก.ค. 2559 – ม.ค. 2560) สามารถคัดเลือกไว้ได้ 30 สายพันธุ์ นำไปปลูกคัดเลือกต่อในฤดูแล้งปี พ.ศ. 2560 (ม.ค. – เม.ย. 2560) แบบ 4 แถว/สายพันธุ์ จำนวน 3 ซ้ำ ผ่านการคัดเลือก 10 สายพันธุ์ นำข้าวฟ่างไม้กวาดทั้ง 10 สายพันธุ์ที่คัดเลือกได้ไปปลูกทดสอบผลผลิตเบื้องต้น จำนวน 4 จังหวัด รวม 5 สภาพแวดล้อม คือศูนย์วิจัยข้าวโพดและข้าวฟ่างแห่งชาติ อ.ปากช่อง จ.นครราชสีมา อ.บ้านไร่ จ.อุทัยธานี 2 สภาพแวดล้อม อ.ตาคลี จ.นครสวรรค์ อ.วัฒนานคร จ.สระแก้ว พบว่า ข้าวฟ่างไม้กวาดที่ปลูกทดสอบทั้ง 5 สภาพแวดล้อม มีความแข็งแรงของต้นกลาดี 1.5-2.1 คะแนน อายุวันออกดอก 48-56 วัน สามารถเก็บเกี่ยวรวงสดเพื่อทำไม้กวาดได้ภายใน 80 วัน ความสูง 164-216 เซนติเมตร ความยาวก้านช่อ 18.3-23.6 เซนติเมตร ความยาวแส้ 41.5-48.8 เซนติเมตร จำนวนแส้ต่อรวง 27-30 แส้ ผลผลิตรวงแห้ง 106-275 กิโลกรัม/ไร่ และเกิดโรคทางใบน้อยถึงปานกลาง จากการศึกษาระยะปลูกที่เหมาะสมของข้าวฟ่างไม้กวาด พบว่า ระยะปลูกข้าวฟ่างไม้กวาดที่ระยะระหว่างต้น 5 เซนติเมตร มีแนวโน้มที่จะให้ ผลผลิตช่อต่อไร่ และผลผลิตเมล็ดสูง เป็นระยะปลูกที่เหมาะสม สำหรับอิทธิพลร่วมของระยะปลูก อัตราปุ๋ย และระยะเวลาที่ใส่ปุ๋ย พบว่า ระยะระหว่างต้น 5 เซนติเมตร และใส่ปุ๋ยไนโตรเจน 7 กิโลกรัมN/ไร่ ที่อายุ 21 วัน มีแนวโน้มที่จะให้ผลผลิตช่อต่อไร่ และผลผลิตเมล็ดสูง จากการวิเคราะห์ต้นทุนและผลตอบแทนเบื้องต้นในการผลิตข้าวฟ่างไม้กวาด พบว่า เกษตรกรจะมีรายรับที่ยังไม่หักค่าใช้จ่ายสูงสุด 33,000 บาท/ไร่/ฤดูปลูก และมีค่าใช้จ่ายสูงที่สุด 13,000 บาท/ไร่/ฤดูปลูก ซึ่งทำให้เกษตรกรมีรายได้สุทธิอยู่ที่ 5,000-19,000 บาท/ไร่/ฤดูปลูก หากเกษตรกรสามารถลดต้นทุนการผลิต และเพิ่มผลผลิตช่อแห้งได้ก็จะมีผลให้เกษตรกรมีรายได้เพิ่มขึ้น