การศึกษาฤทธิ์ทางเภสัชวิทยาของชาเมี่ยงในหนูทดลองที่เหนี่ยวนำให้เกิดการดื้อต่ออินซูลินด้วยการให้อาหารไขมันสูง

บทคัดย่อ

โรคพฤติกรรมเมตาบอลิก เป็นภาวะที่พบได้บ่อยและมีความสัมพันธ์ซับซ้อนกับโรคอ้วน ไขมัน ในเลือดสูง ความดันในเลือดสูง และภาวะดื้อต่ออินซูลิน อีกทั้งยังเป็นปัจจัยเสี่ยงสาคัญในการเกิด โรคเบาหวาน และโรคหัวใจและหลอดเลือด ความรู้ปัจจุบันเชื่อว่ากลไกในการพัฒนาของโรคนั้นเกิดขึ้น เนื่องจากการกระตุ้นภาวะเครียดออกซิเดชัน การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์หลักเพื่อประเมินผลของสารสกัดจากใบชาเมี่ยงสดและชาเมี่ยงหมัก ในหนูทดลองโรคอ้วนที่ได้รับอาหารไขมันสูง จากการศึกษาความเป็นพิษของสารสกัดใบชาเมี่ยงสดและ ชาเมี่ยงหมัก พบว่าไม่เกิดความเป็นพิษเฉียบพลันและกึ่งเรื้อรังที่ขนาดไม่เกิน 300 mg/kg/day สารสกัด ดังกล่าวมีองค์ประกอบของสารสาคัญได้แก่ฟลาโวนอยด์กลุ่มคะเตชิน ซึ่งมีคุณสมบัติต้านอนุมูลอิสระ สูง เพื่อทดสอบประสิทธิผลของสารสกัดจากใบชาเมี่ยง หนูทดลองสายพันธุ์ Wistar จะถูกแบ่งเป็น 2 กลุ่ม คือ หนูกลุ่มควบคุม ที่ได้รับอาหารปกติ และหนูที่ได้รับอาหารไขมันสูง เมื่อเหนี่ยวนาให้หนูอยู่ใน ภาวะอ้วนและดื้อต่ออินซูลินเป็นเวลา 14 สัปดาห์ หนูในกลุ่มที่ได้รับอาหารไขมันสูง จะถูกแบ่งเป็น 8 กลุ่ม กลุ่มละ 6 ตัว คือ 1) ป้อนนา้ กลั่น (300 mg/kg/day) 2) ป้อนยา metformin (5 mg/kg/day) 3) ป้อน สารสกัดใบชาเมี่ยงสด (150 mg/kg/day) 4) และ ป้อนสารสกัดใบชาเมี่ยงสด (300 mg/kg/day) 5) ป้อน สารสกัดเมี่ย งหมัก (150 mg/kg/day) 6) ป้อน สารสกัดเมี่ย งหมัก (300 mg/kg/day) 7) ป้อน ย า metformin (5 mg/kg/day) ร่วมกับสารสกัดใบชาเมี่ยงสด (150 mg/kg/day) 8) ป้อนยา metformin (5 mg/kg/day) ร่วมกับ ป้อนสารสกัดเมี่ยงหมัก (150 mg/kg/day) โดยได้รับอาหารชนิดเดิม ต่อไปเป็นเวลา 12 สัปดาห์ จากผลการทดลองที่ได้ พบว่าหนูในกลุ่มอาหารไขมันสูงมีน้าหนักตัว ระดับไขมันในเลือด ระดับ น้าตาลในเลือด สัดส่วนเนื้อเยื่อไขมัน และภาวะดื้อต่ออินซูลิน ในระดับสูงกว่าหนูในกลุ่มควบคุมอย่างมี นัยสาคัญ หนูในกลุ่มที่ได้รับอาหารไขมันสูงร่วมกับสารสกัดใบชาเมี่ยงสดและสารสกัดเมี่ยงหมัก พบว่ามีประสิทธิภาพใกล้เคียงกันในการช่วยควบคุมน้าหนักตัว ระดับน้าตาลในเลือด และระดับไขมันในเลือด ของหนูใหล้ ดลงได้อย่างมีนัยสาคัญทางสถิติเม่อื เปรียบเทียบกับหนูกลุ่มที่ไหอ้ าหารไขมันสูงโดยไม่ได้รับ สารสกัด อีกทั้งยังมีค่าการต้านอนุมูลอิสระในเลือดและในตับเพิ่มขึ้น ในขณะที่ระดับการเกิดลิปิดเปอร์ ออกซิเดชันในเลือดและในตับลดลง รวมถึงค่าการทางานของเอนไซม์ตับ (AST, ALT) ต่าลง บ่งบอกถึง การยับยั้งการเกิดพยาธิสภาพของตับ สารสกัดใบชาเมี่ยงสดและสารสกัดเมี่ยงหมักเมื่อให้ร่วมกับยา ต้านเบาหวาน metformin ที่ขนาดยาต่า 5 mg/kg/day ช่วยเพิ่มประสิทธิภาพของยาในการควบคุมระดับ น้าตาลและไขมันในเลือด โดยมีแนวโน้มเป็นแบบ additive effect และสารสกัดเมี่ยงหมักมีแนวโน้มออก ฤทธิ์ร่วมกับยา metformin ได้ดีกว่าสารสกัดใบชาเมี่ยงสด จากผลการศึกษาที่ได้ อาจสรุปได้ว่าสารสกัดใบชาเมี่ยงสดและสารสกัดเมี่ยงหมัก มีความ ปลอดภัยและมีประสิทธิภาพในการป้องกันภาวะผิดปกติที่เกี่ยวข้องกับ โรคอ้วน การดื้อต่ออินซูลิน ควบคุมระดับน้าตาล และลดไขมันในเลือด รวมถึงมีคุณสมบัติในการเป็นสารต้านอนุมูลอิสระ ซึ่ง น่าสนใจที่จะศึกษาถึงกลไกการออกฤทธิ์ทางชีวโมเลกุลและวิธีการในการเพิ่มชีวประสิทธิผลของการ สารสกัดดังกล่าวในร่างกายมนุษย์ต่อไป

คำสำคัญ