องค์ประกอบทางเคมีและฤทธิ์ทางชีวเคมี-เภสัชวิทยาของสารสกัดจากใบเมี่ยง ใบเมี่ยงหมัก และน้ำหมักจากกระบวนการผลิตเมี่ยง

บทคัดย่อ

ในโครงการวิจัยนี้ต้องการศึกษาฤทธิ์ทางชีวเคมี-เภสัชวิทยาของสารสกัดจากใบเมี่ยงสด ใบเมี่ยงหมัก และน้ำหมักจากกระบวนการผลิตเมี่ยง ที่รวบรวมได้จากพื้นที่ภาคเหนือตอนบนของไทย จากงานวิจัยสามารถผลิตสารสกัดหยาบจากใบเมี่ยงสด ใบเมี่ยงนึ่ง ใบเมี่ยงหมัก และน้ำหมักเมี่ยง เพื่อใช้ในการทดสอบ พบว่าสารสกัดด้วย ethanol จากใบเมี่ยงสดทั้งใบอ่อนและแก่และใบเมี่ยงหมัก ที่ 1 mg/ml สามารถชักนำให้เซลล์มะเร็งทดสอบ HT-29 เกิด morphological changes จากการติดตามภายใต้กล้องจุลทรรศน์ และเข้าสุ่ระยะ early apoptosis จากการติดตามด้วยการย้อมสารเรืองแสง acridine orange/ethidium bromide ได้ภายใน 2 วัน ขณะที่สารสกัดด้วยน้ำจากใบเมี่ยงนึ่งและน้ำหมักเมี่ยงสามารถชักนำ HT-29 ให้เข้าสู่ early apoptosis ได้ใน 2 วันเช่นกัน ผลการทดลองทั้งหมดยืนยัน apoptosis induction activity ของสารสกัดจากการตรวจพบ DNA fragmentation ของ HT-29 ใน 1 วัน สารสกัดจากใบเมี่ยงสดกระตุ้นการหลั่ง TNF-? ได้ภายใน 2 วัน สารสกัดจากเมี่ยงแทบทุกชนิดโดยเฉพาะสารสกัดจากใบเมี่ยงหมักด้วย ethanol มีฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระสูง สารสกัดจากเมี่ยงที่ความเข้มข้นสูงมีฤทธิ์ฆ่าเชื้อ bacteria และโดยเฉพาะสารสกัดจากใบเมี่ยงหมัก แสดงฤทธิ์ก่อการกลายพันธุ์เมื่อทดสอบใน S. typhimurium TA100 สารสกัดจากเมี่ยงแสดงฤทธิ์ต้านการกลายพันธุ์ของ S. typhimurium ทั้ง TA 98 และ TA100 ที่ถูกเหนี่ยวนำด้วย AFB1 และ MeIQ โดยเฉพาะสารสกัด ใบเมี่ยงหมักแสดงฤทธิ์ต้านการกลายพันธุ์ใน bacteria ดีที่สุด โครงการวิจัยนี้แสดงให้เห็นศักยภาพของสารสกัดจากใบเมี่ยงสด และผลผลิตหรือผลพลอยได้จากกระบวนการผลิตเมี่ยงในด้านฤทธิ์ทางชีวเคมีและเภสัชวิทยาที่สำคัญและมีคุณสมบัติเด่นควรได้รับการศึกษาเพิ่มเติม เพื่อให้ได้ข้อมูลในการพัฒนาไปเป็นยาหรือผลิตภัณฑ์เสริมอาหารต่อไป

คำสำคัญ