อนามัยการเจริญพันธุ์ในชาวเขา จังหวัดเชียงราย

บทคัดย่อ

การศึกษาครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงสำรวจ โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อ ทำการศึกษาทางด้านอนามัยการเจริญพันธุ์ในกลุ่มชาวเขาจังหวัดเชียงราย ทำการศึกษาใน 6 ประเด็น คือ 1) การป้องกันโรคเอดส์และโรคติดต่อทางเพศสัมพันธุ์ 2) พฤติกรรมการบริโภคอาหารของสตรีหลังคลอด 3) สุขภาพของสตรีวัยทองและผู้สูงอายุ4) การใช้สมุนไพรในการดูแลสุขภาพของหญิงหลังคลอด 5) เพศศึกษาในกลุ่มวัยรุ่น และ 6) บทบาทของสามีต่อภาวะอนามัยเจริญพันธุ์ในหญิงวัยหมดประจำเดือน กลุ่มตัวอย่างที่ศึกษาคือกลุ่มชาติพันธุ์ที่อยู่ ในจังหวัดเชียงราย เก็บข้อมูลโดยใช้แบบสัมภาษณ์และการประชุมกลุ่ม สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูลได้แก่ จำนวนและร้อยละ ผลการศึกษาพบว่า 1) การป้องกันโรคเอดส์และโรคติดต่อทางเพศสัมพันธุ์ กลุ่มตัวอย่างส่วนใหญ่มีระดับความรู้ในเรื่องความรู้เกี่ยวกับการป้องกันโรคเอดส์และโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ ในระดับปานกลาง คิดเป็นร้อยละ 63.0 ระดับทัศนคติต่อการป้องกันโรคเอดส์และโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ ในระดับปานกลาง คิดเป็นร้อยละ 63.0 มีพฤติกรรมที่เกี่ยวกับโรคเอดส์และโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ มากที่สุด คือ ดื่มสุราหรือเครื่องดื่มที่มีแอลกอฮอล์ก่อนมีเพศสัมพันธ์ ร้อยละ 24.0 2) พฤติกรรมการบริโภคอาหารของสตรีหลังคลอด ส่วนใหญ่มีระดับความรู้ อยู่ในระดับดี ร้อยละ 59.8 ส่วนใหญ่มีทัศนคติอยู่ในระดับปานกลาง ร้อยละ 66.4 และส่วนใหญ่มีพฤติกรรม อยู่ในระดับดี ร้อยละ 93.4 พฤติกรรมการบริโภคอาหารตามความเชื่อของชาวเขาระหว่างการตั้งครรภ์ ส่วนมากเป็นอาหารที่มีอยู่ภายในหมู่บ้าน 3) สุขภาพของสตรีวัยทองและผู้สูงอายุ พบว่ากลุ่มตัวอย่างยังคงมีเพศสัมพันธ์กับคู่สมรสอยู่ โดยกลุ่มตัวอย่างมีการรับรู้เกี่ยวกับการดูแลภาวะสุขภาพค่อนข้างน้อย การดูแลตนเองจึงเป็นการดูแลตนเองตามอาการ สตรีวัยทองมีความรู้เกี่ยวกับอาการเมื่อเข้าสู่วัยทองค่อนข้างน้อย จึงไม่ได้มีการเตรียมตัวเมื่อเข้าสู่วัยทอง แต่อาการดังกล่าวไม่มีผลต่อสัมพันธภาพกับสามีและการดำเนินชีวิต 4) การใช้สมุนไพรในการดูแลสุขภาพของหญิงหลังคลอด พบว่าสารสกัดหยาบยาแก่ของชนเผ่าลาหู่มีปริมาณสารประกอบฟีนอลิกรวม และปริมาณฟลาโวนอยด์รวมในระดับสูง (302.65 ? 12.87 mg GAE/g extract , 694.88 ? 16.65 mg C/g extract) อีกทั้งยังมีฤทธิ์ในการต้านอนุมูลอิสระที่สูง IC50 คือ 3.17 ? 7.32 ?g/ml สามารถยับยั้งการอักเสบได้ดี และการต้านเชื้อแบคทีเรียทั้ง Escherichia coli และ Staphylococcus aureus ซึ่งจากการศึกษาคุณสมบัติเหล่านี้สารสกัดหยาบยาแก่มีฤทธิ์ที่เป็นประโยชน์ในทางเภสัชในการพัฒนายาทางเลือกตัวใหม่ต่อไป 5) เพศศึกษาในวัยรุ่น พบว่านักเรียนส่วนใหญ่มีความรู้ในเรื่องเพศศึกษาอยู่ในระดับดีร้อยละ 36 ทัศนคติในเรื่องเพศศึกษาอยู่ในระดับกลาง ร้อยละ 51.5 การปฏิบัติทางเพศในระดับการปฏิบัติระดับน้อย ร้อยละ 85.7 6) บทบาทของสามีต่อภาวะอนามัยเจริญพันธุ์ในหญิงวัยหมดประจำเดือน ผลการศึกษา พบว่าการรับรู้ต่อภาวะอนามัยเจริญพันธุ์ของหญิงวัยหมดประจำเดือนโดยรวม อยู่ในระดับต่ำ ส่วนสามีมีความรู้ ทัศคติ และ การยอมรับปฏิบัติ (KAP) ต่อการดูแลภาวะอนามัยเจริญพันธุ์มีโดยรวมอยู่ในระดับปานกลาง

คำสำคัญ