ผลของสารสกัดจากใบและเมล็ดของสมอตีนนก (Vitex pinnata L.) ต่อระบบสืบพันธุ์ของหนูเพศเมียที่ถูกตัดรังไข่

บทคัดย่อ

สมอตีนนก (Vitex pinnata L.) เป็นพืชในสกุล Vitex ที่พบทั่วไปในแถบเอเชียมีสรรพคุณเป็นยาแผนโบราณในการรักษาโรคหลายชนิด และในงานวิจัยมาก่อนมีการนําพืชในสกุล Vitex เช่น Vitex agnus-catus L. มีฤทธิ์ในการรักษากลุ่มอาการที่เกิดก่อนมีประจําเดือน ดังนั้นในงานวิจัยในครั้งนี้จึงมีวัตถุประสงค์ คือ 1) เพื่อศึกษาผลของสารสกัดจากใบและเมล็ดของตีนนกต่ออวัยวะในระบบสืบพันธุ์ของหนูเพศเมียที่ถูกตัดรังไข่ (น้ําหนักมดลูก ช่องคลอด เต้านม) 2) เพื่อศึกษาผลของสารสกัดจากใบและเมล็ดของตีนนกต่อระดับฮอร์โมนเอสโตรเจน และระดับซีรั่ม ลูติไสซิง ฮอร์โมน และกลุ่มไขมัน 3) เพื่อศึกษาผลของสารสกัดจากใบและเมล็ดของตีนนกต่อเนื้อเยื่อมดลูก เนื้อเยื่อช่องคลอด และเนื้อเยื่อเต้านม โดยใช้หนูทดลอง 10 กลุ่ม (กลุ่มละ 6 ตัว) ดังนี้ หนูปกติควบคุม (1% v/v Tween 80) หนูตัดรังไข่หลอก (1% v/v Tween 80) หนูตัดรังไข่ (1% v/v Tween 80) หนูตัดรังไข่ที่ได้รับฮอร์โมน 17?-estradiol ขนาด 1 มิลลิกรัมต่อกิโลกรัมน้ําหนักตัว หนูตัดรังไข่ที่ได้รับสารสกัดจากใบและเมล็ดตีนนกขนาด 100 500 และ 1000 มิลลิกรัมต่อกิโลกรัมน้ําหนักตัว ทําการทดลองเป็นระยะเวลา 14 วัน สารสกัดจากใบและเมล็ดตีนนกไม่สามารถทําให้น้ําหนักตัวของหนูตัดรังไข่ลดลงได้ ส่วนสารสกัดจากใบที่ขนาด 1000 มิลลิกรัมต่อกิโลกรัมน้ําหนักตัว มีแนวโน้มเพิ่มน้ําหนักมดลูกสัมพัทธและสามารถแบ่ง epitheium cell ในชั้น endometrium ได้ ส่วนสารสกัดจากใบและเมล็ดตีนนกที่ขนาด 500 และ 1000 มิลลิกรัมกิโลกรัมน้ําหนักตัว ทําให้น้ําหนักเต้านมเพิ่มขึ้นได้อย่างมีนัยสําคัญทางสถิติ (P<0.05) มากไปกว่านั้นสารสกัดจากใบและเมล็ดตีนนกสามารถลดระดับคอเลสเตอรอล ไตรกลีเซอไรด์ และเพิ่มไขมันชนิดดี ได้อย่างมีนัยสําคัญทางสถิติ (P<0.05) ในการศึกษาครั้งนี้ ไม่สามารถเปรียบเทียบผลของสารสกัดจากใบและเมล็ดตีนนกต่อฮอร์โมนเอสโตรเจนและระดับซีรั่ม ลูติไนซิง ฮอร์โมนได้ เพราะว่าข้อมูลที่ได้ไม่สามารถตรวจวัดได้

คำสำคัญ