การประมาณและการตรวจติดตามผลผลิตข้าวในประเทศไทยโดยใช้การวิเคราะห์ข้อมูลตามยาวและเชิงพื้นที่

บทคัดย่อ

งานวิจัยนี้มีจุดประสงค์ เพื่อน าเสนอตัวแบบส าหรับประมาณค่า และตรวจติดตามผลผลิต ข้าวในประเทศไทย เพื่อหาปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับผลผลิตข้าวในประเทศไทย เพื่อหาแนวโน้มของ ผลผลิตข้าว และเพื่อสร้างแผนที่ผลผลิตข้าว ในประเทศไทย ตัวแบบที่น าเสนอคือตัวแบบผสมเชิงเส้น (Linear Mixed Model หรือ LMM) ที่มีอิทธิพลเชิงพื้นที่เป็นแบบ Conditional Autoregressive model (CAR) แ ล ะอิ ท ธิพ ล เชิงเว ล าเป็ น แบ บ first-order linear autoregressive (AR(1 )) ค่าประมาณผลผลิตเฉลี่ยในแต่ละเดือนที่ได้ ถูกน าไปใช้สร้างแผนที่ผลผลิตข้าวในประเทศไทย ตัวแปร ตามคือ ปริมาณผลผลิตข้าวในแต่ละเดือน ทุกจังหวัดของประเทศไทย ปัจจัยที่น ามาพิจารณาได้แก่ ปริมาณฝน อุณหภูมิเฉลี่ย และภาค ผลการศึกษาพบว่าปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อผลผลิตข้าวคือ ปริมาณฝน อุณหภูมิเฉลี่ย ภาคเหนือ ภาคอีสาน ภาคใต้ ภาคตะวันตกออก ภาคตะวันตก เมื่อภาคกลางเป็นภาคที่ ใช้อ้างอิง (Reference region) รวมทั้งมีอิทธิพลของแนวโน้ม แผนที่แสดงผลผลิตข้าวเฉลี่ยต่อเดือน ในแต่ละจังหวัดของประเทศไทย สร้างจากค่าประมาณผลผลิตข้าวเฉลี่ยต่อเดือน ช่วยให้ผู้อ่านเห็นได้ ง่ายว่า ในแต่ละเดือนจังหวัดใดบ้างที่มีผลผลิตข้าวเฉลี่ยต่อเดือนสูง และเปรียบเทียบปริมาณผลผลิต ได้โดยง่าย โดยดูจากความแตกต่างของสีในแต่ละจังหวัด

คำสำคัญ