การวิเคราะห์แนวทางการเพิ่มผลิตภาพการผลิตข้าวคุณภาพ ชาวนาในประเทศไทย
ชื่อผู้แต่งข้างต้นเป็นข้อความจากระเบียนผลงาน ไม่ได้ผูกกับรหัสนักวิจัย จึงกดดูผลงานอื่นของบุคคลนี้ไม่ได้ — ในคลังนี้ 142,080 ผลงาน (63.6% ของทั้งหมด) มีชื่อผู้แต่งที่เชื่อมกับหน้าผู้แต่งได้ และ 60,298 ผลงาน (27.0%) มีผู้แต่งที่ผูกกับรหัสนักวิจัยจริง ส่วนอีก 81,382 ผลงานไม่มีข้อมูลผู้แต่งเลย (มีชื่อผู้แต่งเป็นข้อความอยู่ 142,009 ผลงาน = 63.5%)
บทคัดย่อ
การวิจัยนี้ต้องการวิเคราะห์ผลกระทบของปัจจัยต่างๆ และการเปลี่ยนแปลงของผลิตภาพการผลิตข้าวคุณภาพ ตลอดจนแนวทางการส่งเสริมการเพิ่มผลิตภาพการผลิตข้าวคุณภาพของชาวนาไทย ข้อมูลสาคัทที่ใช้วิเคราะห์ได้จากข้อมูลทุติยภูมิและข้อมูลปฐมภูมิที่เป็นเชิงปริมาณและเชิงลึก นาข้อมูลมาจัดในรูปจานวนเต็ม ร้อยละ และอันดับ วิเคราะห์ด้วยค่าสหสัมพันธ์ สมการถดถอยเชิงซ้อน และสรุปสาระสาคัทของข้อมูล ผลการศึกษาพบว่า ข้าวคุณภาพของไทยทุกพันธุ์มีแนวโน้มการผลิตในสัดส่วนที่ลดลง ยกเว้นข้าวขาวดอกมะลิ 105 เท่านั้นที่มีสัดส่วนของผลผลิตมีแนวโน้มเพิ่มขึ้นทุกปี ปัจจัยที่มีผลต่อผลิตภาพการผลิตข้าวของชาวนามีปัจจัยที่สาคัทคือการปฎิบัติของเกษตรกร โดยภาพรวม การช่วยเหลือของภาครัฐและการรวมกลุ่มของชาวนามีผลต่อผลิตภาพการผลิตข้าวคุณภาพน้อยมาก แนวโน้มของผลิตภาพการผลิตข้าวคุณภาพทุกพันธุ์มีแนวโน้มคงที่ ภาครัฐควรเข้ามาส่งเสริมการเพิ่มผลิตภาพการผลิตข้าวคุณภาพโดย (1) ให้ความรู้ในช่องทางต่างๆ อย่างน้อยในเรื่องการผลิตเมล็ดพันธุ์ไว้ใช้เอง การผลิตปุ๋ยอินทรีย์ และความรู้เรื่องการป้องกันเชื้อราและโรคแมลง (2) สนับสนุนโรงสีข้าวชุมชนที่มีคุณภาพให้บริการสีข้าวแก่เกษตรกรทุกรายทั้งเพื่อบริโภคและสีข้าวขาย (3) กาหนดให้ซื้อขายข้าวตามชนิดของพันธุ์ข้าวเพื่อแยกข้าวแต่ละพันธุ์อย่างชัดเจน โดยเฉพาะอย่างยิ่งข้าวคุณภาพต่างๆ (4) ส่งเสริมอาชีพในแต่ละท้องถิ่นให้กับเกษตรกรในพื้นที่ให้หลากหลายมากขึ้น (5) ส่งเสริมกลุ่มเกษตรกรและโรงสีสหกรณ์หรือพ่อค้าร่วมมือกับเกษตรกรผ่านการทานาแปลงใหท่ในด้านการผลิตและการตลาด (6) ให้ข้อมูลและความรู้ด้านราคาในฤดูกาลเพาะปลูกถัดไปจะช่วยให้เกษตรกรตัดสินใจใช้ปัจจัยการผลิตได้เหมาะสมกับปัจจัยการผลิตที่เกษตรกรยอมรับความเสี่ยงได้ (7) ขอความร่วมมือเกษตรกรผู้นาในเขตชลประทานสาธิตหรือให้ความรู้การเพาะปลูกตลอดช่วงฤดูกาลเพาะปลูก และควรสนับสนุนพันธุ์ข้าวที่เหมาะสมกับเกษตรกรนอกเขตชลประทานเป็นสาคัท (8) ลงทุนด้านการพัฒนาแหล่งน้าและเครื่องมือการเกษตรในราคาที่เหมาะสมช่วยประหยัดแรงงานและเพิ่มประสิทธิภาพการผลิต (9) กาหนดเกรดข้าวหอมจังหวัดที่เพาะปลูกในภาคเหนือตอนล่างและภาคกลางตอนบน และพื้นที่อื่นๆ ให้ชัดเจน เพื่อความสะดวกในด้านการตลาดและการเสนอขายข้าวของพ่อค้าและชาวนาที่ขายข้าว (10) มีส่วนร่วมในการทาสัททาซื้อขายของบริษัทกับเกษตรกรสาหรับการผลิตข้าวคุณภาพที่ต้องการส่งออก เพื่อสร้างความั่นใจให้กับเกษตรกรและพ่อค้า โดยเฉพาะอย่างยิ่งพ่อค้ารายใหม่ๆ (11) ขอความร่วมมือกับเกษตรกรให้มีการจัดทาแปลงสาธิตโดยเกษตรกรในพื้นที่ และแปลงนาที่เกษตรกรที่ยินดีให้เข้าขมและเรียนรู้ เพื่อประชาสัมพันธ์ให้เกิดการเรียนรู้และนาไปปฎิบัติได้จริงในท้องถิ่น