ลักษณะพื้นถิ่นใหม่ ที่เกิดขึ้นจากการพัฒนาโครงการที่เกี่ยวข้องกับที่พักอาศัยสำหรับผู้มีรายได้น้อย ในย่านรังสิต จังหวัดปทุมธานี
ชื่อผู้แต่งข้างต้นเป็นข้อความจากระเบียนผลงาน ไม่ได้ผูกกับรหัสนักวิจัย จึงกดดูผลงานอื่นของบุคคลนี้ไม่ได้ — ในคลังนี้ 142,080 ผลงาน (63.6% ของทั้งหมด) มีชื่อผู้แต่งที่เชื่อมกับหน้าผู้แต่งได้ และ 60,298 ผลงาน (27.0%) มีผู้แต่งที่ผูกกับรหัสนักวิจัยจริง ส่วนอีก 81,382 ผลงานไม่มีข้อมูลผู้แต่งเลย (มีชื่อผู้แต่งเป็นข้อความอยู่ 142,009 ผลงาน = 63.5%)
บทคัดย่อ
การศึกษานี้เพื่อสร้างความเข้าใจในลักษณะพื้นถิ่นใหม่ ในชุมชนดั้งเดิมย่านรังสิต และเพื่อเสนอแนวทางการพัฒนาที่อยู่อาศัยและสิ่งแวดล้อมชุมชนที่เหมาะสมกับลักษณะพื้นถิ่นดั้งเดิมและเกิดขึ้นใหม่ ลักษณะพื้นถิ่นใหม่ที่เกิดจากการพัฒนาด้านต่างๆ มีทั้งในชุมชนและโครงการที่พักอาศัยสาหรับผู้มีรายได้น้อย ขอบเขตพื้นที่การศึกษากาหนดในย่านที่มีการเปลี่ยนแปลงชัดเจน โดยยังคงลักษณะพื้นถิ่นดั้งเดิมในบางส่วน และอยู่ในพื้นที่ที่มีระบบคลองชลประทาน ในอาเภอคลองหลวง จังหวัดปทุมธานี เป็นงานวิจัยเชิงพรรณนา ใช้วิธีการสารวจ สัมภาษณ์ สังเกตการณ์ และเก็บข้อมูลโดยแบบสอบถาม120 ครัวเรือน มุ่งเน้นข้อเท็จจริงของการเปลี่ยนแปลง การวิเคราะห์ทางกายภาพใช้วิธีจาแนกข้อมูล โดยจัดแยกและชี้วัด ทั้งประเภท เวลา และสถานที่ ลักษณะพื้นถิ่นใหม่จากเรือนพื้นถิ่นและโครงการอาคารที่พักอาศัย พบว่า: 1) ผังบ้านและที่ดิน มีขนาดเล็กลง ครอบครัวย้ายจากที่ตั้งเดิมบริเวณที่นาเช่า มีลักษณะกระจายตัวห่างกัน มาที่ตั้งใกล้ถนนหรือซอย มีลักษณะชิดกัน บางชุมชนมีการย้ายมาอยู่รวมเป็นผืนที่ดินเล็กติดกันในกลุ่มญาติ บ้านใกล้โครงการพักอาศัย อาจมีอาคารหรือเพิงด้านติดถนนใช้เพื่อการค้า ชุมชนติดคลองเปลี่ยนเป็นชุมชนติดถนนหรือซอย ล้อมรั้ว; 2) สถาปัตยกรรมพื้นถิ่น เป็นเรือนเสาสูงที่ต่อเติมหลายครั้ง การต่อเติมและการดัดแปลงใต้ถุนเป็นห้องที่ชั้นล่าง จากการที่ไม่มีน้าท่วมประจาปี บางพื้นที่มีน้าขัง ยังพบบ้านเสาสูงไม่ใช้ชั้นล่าง วัสดุไม้ถูกใช้ผสมกับวัสดุสมัยใหม่ คือ คอนกรีต เหล็ก กระจก ใช้สีทาตกแต่งทั้งหลัง สีสดใสมักใช้ที่ประตู หน้าต่าง; 3) โครงการที่อยู่อาศัยผู้มีรายได้น้อยแนวสูงในช่วงอดีต (ก่อนโครงการบ้านเอื้ออาทร พ.ศ. 2546) มีการปรับเปลี่ยน ต่อเติม จากผู้พักอาศัยที่มีภูมิหลังแตกต่างกัน มีลักษณะเฉพาะในการดาเนินชีวิตต่างจากวิถีชีวิตของคนชั้นกลางในสังคม โดยถูกส่งเสริมจากองค์ประกอบอาคารที่สามารถดัดแปลงได้บ้างและความยืดหยุ่นจากผู้ดูแลอาคาร; และ 4) โครงการที่อยู่อาศัยผู้มีรายได้น้อยในช่วงปัจจุบัน มีทั้งแนวราบและแนวสูง ผู้อยู่อาศัยมีความพยายามที่จะปรับเปลี่ยนเท่าที่จะทาได้ แต่การต่อเติมเป็นไปได้ยากเพราะระบบโครงสร้างแบบหล่อสาเร็จและการควบคุมจากผู้ดูแลอาคารและส่วนกลาง แนวราบมีการต่อบ้านบนพื้นที่และที่ดินอันจากัด แนวสูงมีการใช้ที่ดินแคบยาวรอบอาคารอย่างจากัด เพื่อการปลูกต้นไม้ พืชผักสวนครัว จัดวางที่นั่งพักผ่อน มีส่วนกันแดด ชั้นล่างมีการดัดแปลงหน้าต่างเพื่อทาการค้า ชั้นบนทาเพียงลูกกรงป้องกันขโมยที่สามารถวางแขวนของ