การวิเคราะห์โซ่คุณค่าของผู้เกี่ยวข้องในห่วงโซ่อุปทานสำหรับธุรกิจสมุนไพรในจังหวัดอุตรดิตถ์

บทคัดย่อ

ในการศึกษาการวิเคราะห์โซ่คุณค่าของผู้เกี่ยวข้องในโซ่อุปทานสำหรับธุรกิจสมุนไพร ในจังหวัดอุตรดิตถ์ จะทำการวิเคราะห์ขั้นตอนการดำเนินงาน ซึ่งมีความสัมพันธ์กันตั้งแต่ระดับต้นน้ำจนถึงในระดับปลายน้ำ โดยการวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงสำรวจ (survey research) การสัมภาษณ์ผู้เกี่ยวข้องอย่างเจาะลึก ผลการศึกษาพบว่า จากการวิเคราะห์ข้อมูลต้นน้ำธุรกิจสมุนไพร โดยการสัมภาษณ์ผู้เพาะปลูกพืชสมุนไพร พบว่า พืชสมุนไพรที่นิยมปลูกมาก ง่ายต่อการรักษา ปลูกได้ทุกฤดูกาล ดูแลรักษาง่าย และมีความต้องการทางท้องตลาดสูง มีจำนวน 20 ชนิด และผลจากการตอบแบบสอบถาม พบว่า กลุ่มตัวอย่างผู้ปลูกสมุนไพรมีความพึงพอใจต่อการปลูกพืชสมุนไพร เพราะสามารถทำเป็นราย ได้แก่ ครอบครัวได้เป็นอย่างดี สมุนไพรบางชนิด ปลูกง่าย และดูแลรักษาง่าย ซึ่งอาจเป็นเพราะดินในพื้นที่มีความสมบูรณ์ และเหมาะกับการปลูกพืชสมุนไพรไว้ใช้รักษา และปลูกไว้เป็นพืชเศรษฐกิจในการหารายได้ให้ครอบครัว จากการวิเคราะห์ข้อมูลกลางน้ำในโซ่อุปทานธุรกิจสมุนไพร ผลจากการสัมภาษณ์ผู้วิจัยได้จัดทำผังเชื่อมโยง ขั้นตอนการแปรรูปผลิตภัณฑ์สมุนไพรไว้เพื่อแสดงให้เห็นการเชื่อมโยงของกระบวนการแปรรูป Input - Process - Output และผลจากการศึกษาวิจัยพบว่าผู้ตอบแบบสอบถามส่วนใหญ่ เป็นเพศหญิงช่วงอายุ 31-35 ปี คิดเป็นร้อยละ 70 การศึกษามัธยมปลาย / ปวช. คิดเป็นร้อยละ 40 มีการศึกษาระดับต่ำกว่ามัธยมศึกษา คิดเป็นร้อยละ 40 ซึ่งส่วนใหญ่เป็นพนักงาน คิดเป็นร้อยละ 80 ส่วนความพึ่งพอใจในด้านต่าง ๆ พบว่า ด้านวัตถุดิบมีการคัดแยกวัตถุดิบซึ่งมีค่าเฉลี่ย 4.4 อยู่ในระดับมาก ด้านแรงงานมีความพึงพอใจในพนักงานซึ่งมีค่าเฉลี่ย 4.3 อยู่ในระดับมาก ด้านเครื่องจักรมีความเหมาะสมของเครื่องจักรซึ่งมีค่าเฉลี่ย 4.5 อยู่ในระดับมาก และด้านการตลาดมีความพึงพอใจของลูกค้าต่อผลิตภัณฑ์ในตลาดซึ่งมีค่าเฉลี่ย 4.3 อยู่ในระดับมาก และด้านการเงินมีผลตอบแทนจากการลงทุน และมีผลกระทบจากสภาพเศรษฐกิจซึ่งมีค่าเฉลี่ย 3.6 อยู่ในระดับมาก จากการศึกษาความต้องการในการวิเคราะห์ข้อมูลปลายน้ำในโซ่ประธานธุรกิจสมุนไพร ในจังหวัดอุตรดิตถ์ ผู้วิจัยได้สัมภาษณ์ผู้ประกอบการ พบว่า การผลิตผลิตภัณฑ์สมุนไพรแต่ละชนิด จะต้องใช้ระยะเวลา และขั้นตอนในการดำเนินงาน เพื่อให้ได้ตัวผลิตภัณฑ์สื่อส่วนใหญ่ต่อผลิตภัณฑ์เป็นประเภท ชาสมุนไพร แชมพูและครีมนวด ทางด้านจุดอ่อนของผลิตภัณฑ์ พบว่า ขาดแรงงาน ใช้ระยะเวลาในการผลิตนาน วัตถุดิบบางชนิดค่อนข้างหายาก จากการวิจัยมาพิจารณาวิเคราะห์ประเด็นที่น่าสนใจ และมีความสำคัญนำมาอธิบายดังนี้ข้อมูลส่วนตัวของผู้กรอกแบบสอบถามผลการวิจัยในด้านนี้ พบว่า เป็นเพศหญิงมากกว่าเพศชาย เมื่อพิจารณาถึงผู้ตอบแบบสอบถามมีอายุอยู่ระหว่าง 31 - 35 ปี จำนวน 7 คนคิดเป็นร้อยละ 35.0 บริการศึกษาระดับต่ำกว่ามัธยมศึกษาจำนวน 10 คนคิดเป็นร้อยละ 50 ประชากรกลุ่มตัวอย่างมีความพึงพอใจที่ผลิตภัณฑ์มีเครื่องหมายรับรองคุณภาพ ช่วยสร้างความมั่นใจในการบริโภคผลิตภัณฑ์หรือตำรับยา มีความพึงพอใจในรูปแบบภาชนะที่บรรจุผลิตภัณฑ์หรือตำรับยา ในการบริโภคมีความพึงพอใจในตรา และยี่ห้อ มีความสำคัญต่อการตัดสินใจบริโภคผลิตภัณฑ์หรือตำรับยาที่ใช้รักษาชีวิตของแต่ละคนในระดับความสำคัญที่มากที่สุด โดยสามารถพัฒนาแนวทางการในด้านราคาผลิตภัณฑ์หรือตำรับยาดังนี้ประชากรกลุ่มตัวอย่างส่วนใหญ่ มีความพึงพอใจในด้านราคาที่มีผลต่อการตัดสินใจในการบริโภคมีความพึงพอใจราคาผลิตภัณฑ์หรือตำรับยาที่มีความเหมาะสมกับปริมาณที่บรรจุ มีความพึงพอใจในสภาพเศรษฐกิจที่มีผลต่อการตัดสินใจบริโภคผลิตภัณฑ์หรือตำรับยา และจากความต้องการด้านสถานที่จัดจำหน่าย พบว่า ประชากรกลุ่มตัวอย่างส่วนใหญ่มีความพึงพอใจในแหล่งจำหน่ายผลิตภัณฑ์หรือตำรับยาที่มีความทันสมัย มีความพึงพอใจกับร้านค้าปลีกเป็นสถานที่จำหน่ายที่สะดวก ในการบริโภคผลิตภัณฑ์หรือตำรับยามีความพึงพอใจในการกระจายสินค้าผลิตภัณฑ์ หรือ ตำรับยาให้กว้างขวางเหมือนยาแผนปัจจุบัน และในด้านความต้องการด้านการส่งเสริมทางการตลาด พบว่า ประชากรกลุ่มตัวอย่างส่วนใหญ่มีความพึงพอใจเลือกบริโภคที่โฆษณาผ่านสื่อวิทยุ มีความพึงพอใจเลือกบริโภคที่โฆษณาผ่านสื่อโทรทัศน์ และมีความพึงพอใจเลือกบริโภคที่โฆษณาผ่านสื่อสิ่งพิมพ์ตามลำดับ

คำสำคัญ