โครงการวิจัยและพัฒนาพืชสมุนไพรท้องถิ่นภาคใต้สู่การใช้ประโยชน์ทางยาตามมาตรฐานยา

บทคัดย่อ

การวิจัยและพัฒนาพืชสมุนไพรท้องถิ่นภาคใต้สู่การใช้ประโยชน์ทางยาตามมาตรฐานยา ได้ดำเนินการระหว่างเดือนตุลาคม พ.ศ. 2562 ถึง กันยายน พ.ศ. 2564 โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อสำรวจพันธุ์ ประวัติ ภูมิปัญญาพื้นบ้าน และความต้องการใช้ประโยชน์พืชสมุนไพรท้องถิ่นของภาคใต้ เพื่อตรวจสอบสารสำคัญและสารพันธุกรรมของพืชสมุนไพรท้องถิ่นภาคใต้ และเพื่อรวบรวมท่อนพันธุ์พืชสมุนไพรท้องถิ่นภาคใต้ในพื้นที่ ด้วยการสืบค้นข้อมูลและสัมภาษณ์ผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย ได้แก่ เกษตรกร ประชาชนทั่วไป ประชาชนผู้รับบริการรักษาด้วยสมุนไพร เจ้าหน้าที่ในระบบบริการสาธารณสุข ซึ่งพบชนิดพืชสมุนไพรที่มีการนำมาใช้ประโยชน์ ในพื้นที่ภาคใต้ตอนบน 53 ชนิด และภาคใต้ตอนล่าง 126 ชนิด ความรู้ในการใช้พืชสมุนไพรได้จากหมอพื้นบ้าน บรรพบุรุษ หนังสือตำรา และสถานพยาบาล ผู้ใช้ประโยชน์ให้การยอมรับว่าพืชสมุนไพรมีความจำเป็นเพื่อการรักษาโรคในระดับมากถึงมากที่สุด และเพื่อชะลอโรคในระดับปานกลางถึงมาก และการเลือกใช้พืชสมุนไพรเพราะพืชสมุนไพรช่วยในการปฐมพยาบาลเบื้องต้นได้ ราคาไม่แพง มีความปลอดภัย บางชนิดหาได้ง่ายในพื้นที่ สามารถใช้ร่วมกับยาแผนปัจจุบันได้ และมีสรรพคุณเพื่อการผ่อนคลายและเป็นอาหารได้ เป็นต้น และจากการวิจัยนี้ได้ทำการตรวจสารสำคัญในพืช 37 ชนิดพืช โดยศูนย์วิเคราะห์คุณภาพผลิตภัณฑ์ ฝ่ายสมุนไพร มหาวิทยาลัยมหิดล และสถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งประเทศไทย และตรวจสอบสารพันธุกรรม 44 ชนิดพืช โดยสำนักวิจัยพัฒนาเทคโนโลยีชีวภาพ กรมวิชาการเกษตร รวมทั้งได้นำพืชสมุนไพรมาปลูกรวบรวมในพื้นที่ศูนย์วิจัยและพัฒนาการเกษตรสุราษฎร์ธานี จำนวน 31 ชนิด และหน่วยงานเครือข่ายของสำนักวิจัยและพัฒนาการเกษตรเขตที่ 8 จำนวน 116 จากผลการวิจัยนี้สามารถนำข้อมูลไปใช้ในการวิจัยเพื่อปรับปรุงพันธุ์เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการรักษา พัฒนาเทคโนโลยีการผลิต การแปรรูป รูปแบบการใช้ประโยชน์ และได้มาตรฐานทางปลอดภัยต่อไป

คำสำคัญ