การสำรวจพืชสมุนไพรพื้นบ้านที่สำคัญในพื้นที่ป่าชุมชน อำเภอเวียงสา จังหวัดน่าน

บทคัดย่อ

บทคัดย่อ การสำรวจพืชสมุนไพรพื้นบ้านที่สำคัญในพื้นที่ป่าชุมชน อำเภอเวียงสา จังหวัดน่าน การสำรวจพืชสมุนไพรพื้นบ้านที่สำคัญในพื้นที่ป่าชุมชน อำเภอเวียงสา จังหวัดน่าน ระหว่างเดือนพฤศจิกายน 2559 – สิงหาคม พ.ศ. 2560 เพื่อศึกษาความหลากหลายของพืชสมุนไพร ตลอดจนภูมิปัญญาการใช้ประโยชน์ทางยาของหมอสมุนไพรพื้นบ้านที่สำคัญในพื้นที่ป่าชุมชน โดยวิธีการสำรวจ รวบรวมข้อมูลพื้นฐาน สรรพคุณทางยา และการใช้ประโยชน์ของพืชสมุนไพร พืชพื้นถิ่น พืชหายาก ตรวจสอบหาชนิดชื่อชนิดของพืชโดยใช้เอกสารรูปวิธานและเอกสารทางพฤกษศาสตร์ ปราชญ์ท้องถิ่น ผู้รู้ ชาวบ้าน และศึกษาบริบทของชุมชนที่เกี่ยวข้องกับการใช้ความหลากหลายทางชีวภาพ ผลการศึกษาพบว่า จำนวนและปริมาณพืชสมุนไพร 116 ชนิดพืช และได้จำแนกจัดแบ่งกลุ่มพืชตาม“กลุ่มพืชสมุนไพรในงานสาธารณสุขมูลฐาน” ได้ทั้งหมด 5 กลุ่ม ดังนี้ 1)กลุ่มพืชสมุนไพรรักษาโรคระบบทางเดินอาหาร จำนวน 27 ชนิดพืช 2)กลุ่มพืชสมุนไพรรักษาโรคระบบทางเดินหายใจ จำนวน 12 ชนิดพืช 3)กลุ่มพืชสมุนไพรรักษาโรคระบบทางเดินปัสสาวะ จำนวน 17 ชนิดพืช 4)กลุ่มพืชสมุนไพรรักษาโรคผิวหนัง จำนวน 14 ชนิดพืช 5)กลุ่มพืชสมุนไพรรักษาโรคอื่นๆ จำนวน 79 ชนิดพืช และพบพืชสมุนไพรพบมากที่สุดในแปลงสำรวจบ้านหลับหมื่นพรวน ตำบลจอมจันทร์ จำนวน 53 ชนิดพืช โดยการใช้ประโยชน์จากพืชสมุนไพรของประชาชนในอำเภอเวียงสา ส่วนใหญ่ใช้เป็นเครื่องยา อาหาร และเป็นการใช้ประโยชน์เฉพาะกลุ่มผู้เชี่ยวชาญด้านสมุนไพรทั้งในชุมชนและพื้นที่ใกล้เคียง อีกทั้งยังพบว่าส่วนใหญ่จะมีอายุมากและจำนวนน้อย ซึ่งทำให้ความรู้ทางด้านสมุนไพรพื้นบ้านไม่ได้รับการถ่ายทอดหรือเผยแพร่องค์ความรู้สู่รุ่นต่อไป คำสำคัญ : พืชสมุนไพรพื้นบ้าน, ความหลากหลายของพืชสมุนไพรพื้นบ้าน, จังหวัดน่าน

คำสำคัญ