การอนุรักษ์พันธุ์กรรมพฤกษศาสตร์พื้นบ้านและภูมิปัญญาการใช้ประโยชน์จากความหลากหลายทางชีวภาพของพืชสมุนไพรของ ตำบลไหล่น่าน อำเภอเวียงสา จังหวัดน่าน.

บทคัดย่อ

บทคัดย่อ การอนุรักษ์พันธุกรรมพฤกษศาสตร์พื้นบ้านและภูมิปัญญาการใช้ประโยชน์จากความหลากหลายทาง ชีวภาพของพืชสมุนไพรของ ตำบลไหล่น่าน อำเภอเวียงสา จังหวัดน่าน งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาพฤกษศาสตร์พื้นบ้าน การใช้ประโยชน์ความหลากหลาย ทางชีวภาพของพืชสมุนไพรและภูมิปัญญาการใช้ประโยชน์จากพืช โดยการการสำรวจและเก็บ ตัวอย่างการใช้พืชสมุนไพร พืชพื้นถิ่น พืชหายาก ตรวจสอบหาชนิดชื่อชนิดของพืชโดยใช้เอกสารรูป วิธานและเอกสารทางพฤกษศาสตร์ สอบถามข้อมูลจากกลุ่มปราชญ์ท้องถิ่น ผู้รู้ ชาวบ้าน และศึกษา บริบทของชุมชนที่เกี่ยวข้องกับการใช้ความหลากหลายทางชีวภาพ ผลการศึกษาพบว่า จำนวนและ ปริมาณพืชสมุนไพรมีมากที่ในพื้นที่ป่าชุมชนบ้านบุญเรือง การใช้ประโยชน์สมุนไพรและเครื่องเทศ จำนวน 20 ชนิด ได้แก่ ห่อข้าวเย็น โด่ไม่รู้ล้ม หนอนตายยาก กระชาย ปอกระบิด ฮ้อสะพายควาย กระเจียวแดง กระทงลาย กลิ้งกลางดง กลอย กวาวเครือแดง เดื่อดิน ตะคร้อ เปล้าน้อย ผักหวานป่า เพกา มะขามป้อม เม่าขน สมอไทย หวาย และจากการวางแปลงสำรวจความหลากหลายของสมุนไพร พบว่า มีพืชสมุนไพรจำนวน 37 ชนิด โดยส่วนใหญ่ใช้เป็นเครื่องยา แต่ราษฎรในพื้นที่ยังมีการใช้ ประโยชน์น้อย และใช้เฉพาะกลุ่มเฉพาะผู้เชี่ยวชาญด้านสมุนไพร(หมอเมือง) ทั้งในหมู่บ้านและต่าง อำเภอซึ่งส่วนใหญ่อายุมากและจำนวนน้อยคน ทำให้ความรู้ทางด้านสมุนไพรอาจสูญหาย หากไม่ได้ รับการสืบทอดหรือเผยแพร่องค์ความรู้ให้คงอยู่ต่อไป คำคำสำคัญ : การอนุรักษ์พันธุกรรมพืช ความหลากหลายทางชีวภาพ พืชสมุนไพร

คำสำคัญ