สมุนไพรที่ใช้บำบัดภาวะฉุกเฉินทางสุขภาพในภาคกลาง

บทคัดย่อ

การศึกษาเรื่องนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาการใช้สมุนไพรในการบำบัดภาวะฉุกเฉินทางสุขภาพของภาคกลาง 2) จัดทำคู่มือสมุนไพรที่ใช้บำบัดภาวะฉุกเฉินทางสุขภาพในภาคกลาง และ 3) ศึกษาผลการใช้คู่มือสมุนไพรที่ใช้บำบัดภาวะฉุกเฉินทางสุขภาพในภาคกลาง การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ เก็บรวมรวมข้อมูลจากหมอพื้นบ้าน 70 คน และผู้สูงอายุ 150 คน โดยการสัมภาษณ์เจาะลึกด้วยแบบสัมภาษณ์กึ่งมีโครงสร้างและการสนทนากลุ่ม วิเคราะห์ข้อมูลด้วยวิธีการวิเคราะห์เนื้อหา จากนั้นนำข้อมูลไปให้ผู้ทรงคุณวุฒิทางการแพทย์แผนไทยวิพากษ์และคัดกรองวิธีบำบัดภาวะฉุกเฉินทางสุขภาพที่ปลอดภัยและมีประสิทธิภาพ แล้วจัดทำเป็นคู่มือสมุนไพรที่ใช้บำบัดภาวะฉุกเฉินทางสุขภาพในภาคกลาง พร้อมทั้งศึกษาผลการใช้คู่มือสมุนไพรที่ใช้บำบัดภาวะฉุกเฉินทางสุขภาพในภาคกลางโดยการอบรมเจ้าหน้าที่สาธารณสุขและอสม.ของอำเภอปากเกร็ดรวม 100 คน วิเคราะห์ผลการใช้คู่มือและความพึงพอใจของผู้เข้าอบรมโดยใช้สถิติพรรณนาและสถิติที ผลการศึกษาพบว่า 1) มีภาวะฉุกเฉินที่สามารถใช้สมุนไพรในการบำบัดได้รวม 17 ปัญหา ได้แก่ เลือดออกจากบาดแผล เลือดกำเดาออกจมูก อาเจียนเป็นเลือด บาดแผลสด บาดแผลไฟไหม้น้ำร้อนลวก พิษจากสารเคมีทางการเกษตร กินยาพิษเพื่อฆ่าตัวตาย อาหารเป็นพิษ ท้องเดินรุนแรง ปวดท้องรุนแรงจากธาตุลม แมลงกัดต่อย พิษงู พิษจากสัตว์ทะเล หอบหืด เป็นลม ลมพิษ และชักจากไข้สูงในเด็ก ภาวะฉุกเฉินทางสุขภาพแต่ละปัญหาใช้สมุนไพรที่แตกต่างกัน 2) ได้จัดทำคู่มือสมุนไพรที่ใช้บำบัดภาวะฉุกเฉินทางสุขภาพในภาคกลางโดยมีเนื้อหาครอบคลุมทั้ง 17 ปัญหา และ 3) ผู้วิจัยทำการอบรมเจ้าหน้าที่สาธารณสุขและอสม.ของอำเภอปากเกร็ด พบว่า คะแนนเฉลี่ยความรู้ก่อนการอบรม 5.8 คะแนนจากคะแนนเต็ม 15 คะแนน (ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน 2.2 คะแนน) และคะแนนเฉลี่ยความรู้ภายหลังการอบรม 12.0 คะแนน (ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน 2.5 คะแนน) ซึ่งความรู้ภายหลังการอบรมสูงกว่าก่อนการอบรมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<.01) และผู้เข้าอบรมมีความพึงพอใจในการอบรมโดยรวมอยู่ในระดับมาก คำสำคัญ สมุนไพร ภาวะฉุกเฉินทางสุขภาพ

คำสำคัญ