ผลไคโตซานต่อการเปลี่ยนแปลงทางสรีวิทยา การเจริญเติบโต และ ศักยภาพการให้ผลผลิตของข้าวภายใต้สภาพโรงเรือนดัดแปลงอุณหภูมิสูง

บทคัดย่อ

บทคัดย่อการทดลองที่ 1 ผลของการใช้ไคโตซานต่อความการงอกและการเจริญเติบโตของต้นกล้าของข้าวภายใต้สภาพอุณหภูมิสูง ไคโตซาน สามารถกระตุ้นการสร้างระบบภูมิคุ้มกันให้พืชเมื่ออยู่ในสภาวะเครียด สภาพอุณหภูมิสูงซึ่งเป็นสภาวะเครียดอย่างหนึ่ง มีผลกระทบต่อการเจริญเติบโตและการให้ผลผลิตของพืช การทดลองนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ ศึกษาผลของไคโตซานต่อการงอกและการเจริญเติบโตของต้นกล้าของข้าวเมื่อเพาะภายใต้สภาพอุณหภูมิสูง วางแผนการทดลองแบบ 2x3x2 Factorial in CRD ทำ 4 ซ้ำ โดยที่ ปัจจัย A คือ สภาพอุณหภูมิกลางวัน/กลางคืน 2 แบบ (30/24, 35/30 องศาเซลเซียส) ปัจจัย B คือ ข้าว 3 พันธุ์ คือ ปทุมธานี 1 สุพรรณบุรี1 และ กข 47 ปัจจัย C คือ การแช่เมล็ดด้วยไคโตซาน กับไม่แช่เมล็ดด้วยไคโตซาน ทำการทดลองที่ ห้องปฏิบัติการ สาขาวิชาพืชศาสตร์ คณะเทคโนโลยีการเกษตรและอุตสาหกรรมเกษตร มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลสุวรรณภูมิ ระหว่างเดือน กุมภาพันธ์ ถึง พฤษภาคม 2558 ผลการทดลองพบว่า อุณหภูมิ กลางวัน/กลางคืน สูง มีผลทำให้ เปอร์เซ็นต์การงอกและความยาวของต้นกล้าลดลง และ พบว่าภายใต้ อุณหภูมิกลางวัน/กลางคืนสูง ข้าวพันธุ์ กข 47 มี เปอร์เซ็นต์ความงอก ความยาวต้นกล้าสูงกว่าพันธุ์อื่นๆ ขณะที่เมล็ดข้าวพันธุ์ ปทุมธานี 1 มีเปอร์เซ็นต์ความเสียหายระหว่างการงอกน้อยกว่าพันธุ์อื่นๆแต่ข้าวพันธุ์สุพรรณบุรี 1 มีกิจกรรมของเอนไซม์ เปอร์ออกซิเดส (POD) และ คะตะเลส (CAT) ระหว่างการงอก สูงกว่าข้าวพันธุ์อื่นๆ การใช้ไคโตซานแช่เมล็ดก่อนเพาะเมล็ดภายใต้อุณหภูมิสูงช่วยลดเปอร์เซ็นต์ความเสียหายของเมล็ดและเพิ่มกิจกรรมของเอนไซม์ เปอร์ออกซิเดส (POD) มากกว่าการแช่เมล็ดในน้ำเปล่าก่อนปลูก คำสำคัญ: การใช้ไคโตซาน อุณหภูมิสูง การงอกของเมล็ด ข้าว บทคัดย่อการทดลองที่ 2 การตอบสนองต่ออุณหภูมิสูงของต้นกล้าของข้าวหลังการฉีดพ่นไคโตซาน ไคโตซานสามารถใช้เพื่อกระตุ้นระบบภูมิคุ้มกันของพืชหลายชนิดที่เผชิญกับสภาพแวดล้อมไม่เหมาะสม งานทดลองนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลของไคโตซานต่อการเจริญเติบโตและเปลี่ยนแปลงทางสรีรวิทยาของต้นกล้าของข้าวเมื่อภายใต้สภาพอุณหภูมิ กลางวัน/กลางคืน สูง วางแผนการทดลองแบบ 2?3?2 factorial in CRD ทำ 4ซ้ำโดยที่ปัจจัยหลัก (A) คือ สภาพอุณหภูมิ กลางวัน/กลางคืน 2 แบบ (30/24 , 35/30 ?c) ปัจจัยรอง (B) คือ พันธุ์ข้าว 3 พันธุ์ (ปทุมธานี 1, สุพรรณบุรี 1, กข 47) และปัจจัยย่อย (C) คือ การใช้ไคโตซานและไม่ใช้ไคโตซาน ฉีดพ่นไคโตซาน 4 ครั้ง ที่อายุ 7, 14, 21 และ 28 วัน หลังงอก หลังจากนั้น จะนำต้นกล้าข้าวทั้งหมดทั้งที่ฉีดพ่นและไม่ฉีดพ่นไคโตซานเข้าตู้เพาะเมล็ดที่ควบคุมอุณหภูมิตามรายละเอียดของสิ่งทดลองเป็นเวลา 7 วัน ผลการทดลองพบว่า สภาพอุณหภูมิ กลางวัน/กลางคืนที่สูงมีผลกระทบต่อ น้ำหนักแห้งของต้นกล้า การสะสมโพรลีน ปริมาณคลอโรฟิลล์และ membrane stability ต้นกล้าของข้าวพันธุ์ปทุมธานี 1 มีการปรับตัวดีกว่าพันธุ์อื่นๆภายใต้สภาพอุณหภูมิสูง และพบว่าการใช้ไคโตซานมีส่วนช่วยชักนำให้ต้นกล้าข้าวมีความทนทานขึ้นเมื่อปลูกในสภาพอุณหภูมิสูง คำสำคัญ: อุณหภูมิสูง ไคโตซาน ต้นกล้าข้าว บทคัดย่อการทดลองที่ 3 ผลของไคโตซานต่อผลผลิตของข้าวที่ได้รับอุณหภูมิสูงในช่วงระยะการเจริญเติบโตต่างๆกันไคโตซาน (chitosan) คือ สารชีวภาพ ที่มีคุณสมบัติกระตุ้นการเจริญเติบโตและเพิ่มผลผลิตพืช และยังสามารถชักนำให้พืชเกิดการสร้างภูมิคุ้มกันเมื่อประสบกับสภาพวิกฤติการทดลองนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อทดสอบผลของการฉีดพ่นไคโตซานต่อศักยภาพการให้ผลผลิต ของข้าวที่ได้รับผลกะทบจากอุณหภูมิสูงที่ระยะการเจริญเติบโตต่างๆกัน โดยวางแผนการทดลองแบบ split plot in RCBทำ 4 ซ้ำโดยที่ ปัจจัยหลักคือ ระยะการเจริญเติบโตของข้าวที่ได้รับอุณหภูมิสูง4 ระยะคือระยะต้นกล้า ระยะแตกกอ ระยะสร้างรวงอ่อน และ ได้รับอุณหภูมิปกติ (ควบคุม) ปัจจัยรองคือ การฉีดพ่น และ ไม่ฉีดพ่นไคโตซาน ผลการทดลองพบว่าข้าวที่ได้รับอุณภูมิสูงที่ระยะแตกกอ ให้จำนวนกอต่อต้นสูงและเปอร์เซ็นต์เมล็ดลีบต่ำกว่าระยะการเจริญเติบโตอื่นๆและพบว่าการใช้ไคโตซานมีส่วนช่วยให้ความเขียวของใบข้าวเพิ่มมากขึ้น นอกจากนี้ยังพบปฏิสัมพันธ์ระหว่างระยะการเจริญเติบโตของข้าวกับการใช้ไคโตซาน โดยพบว่าการฉีดพ่นไคโตซานให้กับข้าวที่ได้รับอุณหภูมิสูงที่ระยะแตกกอทำให้ผลผลิตและเปอร์เซ็นต์เมล็ดดีสูงขณะที่เปอร์เซ็นต์เมล็ดลีบต่ำ ในขณะที่ข้าวที่ได้รับอุณหภูมิสูงที่ระยะสร้างรวงอ่อนและไม่มีการฉีดพ่นไคโตซานให้ผลผลิตและเปอร์เซ็นต์เมล็ดดีต่ำสุดแต่เปอร์เซ็นต์เมล็ดลีบสูงสุด จากผลการทดลองนี้ สรุปได้ว่า การฉีดพ่นไคโตซานมีแนวโน้มช่วยให้ต้นข้าวที่ได้รับอุณหภูมิสูงมีการเจริญเติบโตและการให้ผลผลิตที่ดีขึ้นโดยเฉพาะอย่างยิ่งในระยะแตกกอ

คำสำคัญ