การสร้างภูมิคุ้มกันและแก้ไขปัญหายาเสพติดในสถานศึกษาแถบลุ่มน้ำโขงตามรอยตะเข็บชายแดนไทย-ลาว

บทคัดย่อ

การวิจัยเรื่องนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อเพื่อศึกษาบริบทสภาวการณ์ด้านยาเสพติด เพื่อศึกษากระบวนการจัดการศึกษาสร้างภูมิคุ้มกันปัญหายาเสพติด และเพื่อศึกษาแนวทางการแก้ไขปัญหายาเสพติดในสถานศึกษา ใช้วิธีการวิจัยเชิงปริมาณและวิธีการวิจัยเชิงคุณภาพ โดยการศึกษาเอกสารและศึกษาภาคสนาม กลุ่มผู้ให้ข้อมูลได้แก่ ผู้บริหาร ครู นักเรียน กรรมการสถานศึกษา และผู้ปกครอง ผู้นำท้องถิ่น ตำรวจ และผู้นำชุมชน เก็บรวบรวมข้อมูลด้วยแบบสอบถาม สัมภาษณ์และสังเกต วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติพรรณนาและสร้างข้อสรุปแบบอุปนัย ผลการวิจัยพบว่า บริบทสภาวการณ์ด้านยาเสพติด พบว่า มีเครือข่ายยาเสพติดข้ามชาติ มีแม่น้ำโขงเป็นเส้นทางยาเสพติด มียาเสพติดประเภทต่างๆ ผ่านเข้าประเทศไทย ได้แก่ ยาบ้า ยาไอซ์ กระท่อม กัญชาแห้ง โคเคน เฮโลอีน มีเยาชนไทยเข้าไปเกี่ยวข้องกับยาเสพติดทั้งเป็นผู้เสพ ผู้ค้ารายย่อย รับจ้างเดินยา โดยใช้รถจักรยานยนต์เป็นยานพาหนะ สภาวการณ์ด้านยาเสพติดในสถานศึกษา พบว่า โดยรวม อยู่ในระดับปานกลาง มีการแพร่ระบาดยาเสพติดในระดับปานกลาง มีสิ่งเสพติดประเภทเหล้าเบียร์ในชุมชนในระดับมาก เหตุปัจจัยแห่งสภาวะเสี่ยงด้านยาเสพติด สาเหตุมาจากสภาพครอบครัวแตกแยก ขาดความอบอุ่น ถูกชักชวน อยากรู้ อยากลอง มีทัศนคติว่าเป็นยาเพิ่มพลัง พฤติกรรมเลียนแบบ การแพร่ระบาด ส่วนใหญ่เกิดกับมัธยมปลาย มีมากกว่าระดับชั้นอื่นและจะเกิดในนักเรียนชายมากกว่านักเรียนหญิง ประเภทยาเสพติดที่เยาวชนเข้าไปเกี่ยวข้อง พบว่า พบมากที่สุดในขณะนี้คือ การสูบบุหรี่ รองลงมาคือสุรา ยาบ้า และกัญชา นอกจากนี้ยังพบว่ามียาเสพติดประเภทอื่น ๆ ที่ผลิตขึ้นใหม่ เช่น ยาโป เป็นเม็ดแคปซูลและนำมาผสมกับยาแก้ไข กระบวนการจัดการศึกษาสร้างภูมิคุ้มกันปัญหายาเสพติด พบว่า มียุทธศาสตร์และแผนการป้องกัน มีแผนโครงการต่อต้านยาเสพติด มีการจัดการเรียนการสอนให้ความรู้ด้านเรื่องยาเสพติด บูรณาการในหลักสูตรกลุ่มสาระการเรียนรู้สุขศึกษาและพละศึกษา แนวทางป้องกันแก้ไขปัญหายาเสพติด มีระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียน พบว่า มีการดำเนินการคัดกรองเด็กนักเรียนกลุ่มเสี่ยง บูรนาการกับภาคีเครือข่าย สร้างความตระหนักเรื่องยาเสพติด มีการร่วมมือกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง การฟื้นฟูและอบรมคุณธรรม

คำสำคัญ