บทบาทของศิลปะอินเดียต่อเครื่องแต่งกายประติมากรรมบุคคลในเอเชียอาคเนย์

บทคัดย่อ

แม้เป็นที่ทราบกันโดยทั่วไปแล้วว่า ศิลปะอินเดียส่งอิทธิพลต่อประติมากรรมในเอเชียอาคเนย์อย่างมาก อย่างไรก็ตาม การศึกษาที่ผ่านมากลับมุ่งเน้นศึกษาศิลปะแต่ละสกุลป็นเอกเทศมากกว่าจะมองภาพรวม นอกจากนี้ ยังไม่มีการจำแนกองค์ประกอบของเครื่องแต่งกายประติมากรรมมาศึกษาอย่างละเอียด การวิจัยนี้จึงต้องการที่จะศึกษาอิทธิพลประติมากรรมอินเดียต่อเอเชียอาคเนย์ทั้งใน “ภาพรวม” และใน “รายละเอียด” เพื่อศึกษาปรากฏการณ์ทางศิลปกรรมในระยะก่อนพุทธศตวรรษที่ 19 วิธีการวิจัยหลักสำหรับการศึกษาคือการเปรียบเทียบทางด้านรูปแบบศิลปกรรมโดยคำนึงทั้งพื้นที่และอายุของแต่ละสกุลศิลปะ ทั้งอินเดียและเอเชียอาคเนย์โดยภาพรวม โดย “แยกส่วน” การศึกษาตามองค์ประกอบของเครื่องแต่กายก่อนที่จะนำมาศึกษาหาปรากฏการณ์ทางศิลปกรรมในภาพรวม ผลจากการวิจัยพบว่า ศิลปะอินเดียเป็นต้นแบบให้กับทรงผมและเครื่องแต่งกายของประติมากรรมเอเชียอาคเนย์ในหลายประเด็น ไม่ว่าจะเป็นมกุฏ ศิราภรณ์ สร้อยพระศอ ยัชโญปวี อุทรพันธะ กฏิสูตร เข็มขัดและผ้านุ่ง อย่างไรก็ตาม ศิลปะเอเชียอาคเนย์ก็มีการเลือกรับและปฏิเสธอิทธิพลอินเดียอยู่หลายกรณี นอกจากนี้ยังมีการผสมผสาน รวมถึงการปรับปรุงใหม่จนกลายเป็นลักษณะพื้นเมืองอยู่ด้วย จากการวิจัยยังพบว่าศิลปะอินเดีย 3 สกุล คือ ศิลปะคุปตะสกุลช่างสารนาถ ศิลปะปัลลวะตอนต้นและศิลปะปาละ มีบทบาทต่อศิลปะในเอเชียอาคเนย์อย่างสูงสุด ในขณะที่ศิลปะอินเดียสกุลอื่นๆกลับมีบทบาทน้อยกว่ามาก การวิจัยยังสามารถแบ่งพื้นที่ในเอเชียอาคเนย์ก่อนพุทธศตวรรษที่ 15 ออกเป็น 2 ภูมิภาค คือ เอเชียอาคเนย์ภาคพื้นทวีป และเอเชียอาคเนย์หมู่เกาะ เนื่องด้วยประติมากรรมในเอเชียอาคเนย์ทั้งสองภูมิภาคนี้มีแนวโน้มทางศิลปกรรมที่แตกต่างกันอย่างชัดเจน โดยเอเชียอาคเนย์ภาคพื้นทวีปนิยมประติมากรรมเรียบง่ายปราศจากเครื่องเพชรพลอยอันมีต้นเค้ามาจากศิลปะคุปตะสกุลช่างสารนาถและศิลปะปัลลวะตอนต้น ส่วนเอเชียอาคเนย์หมู่เกาะกลับนิยมการตกแต่งเครื่องเพชรพลอยหรูหราซึ่งมีต้นเค้ามาจากศิลปะปาละมากกว่า

คำสำคัญ