วัตถุกับชีวิต

บทคัดย่อ

บทคัดย่องานวิจัยฉบับนี้มีวัตถุประสงค์คือ 1) เพื่อสร้างสรรค์ผลงานจิตรกรรม 2 มิติในหัวข้อ วัตถุกับชีวิต 2) เพื่อพัฒนาศักยภาพในการเรียนรู้เทคนิคและวิธีสร้างงานศิลปะ 3) เพื่อนำองค์ความรู้ที่ได้ไปปรับใช้ในการพัฒนาการเรียนการสอนต่อไป 4) เพื่อสร้างองค์ความคิด วิเคราะห์เชิงสร้างสรรค์ ที่ให้ความสำคัญและเห็นคุณค่าทางด้านอารมณ์และจิตใจเพื่อส่งเสริมทักษะในการทำความเข้าใจในตัวเอง รู้จักปรับใช้รวมถึงมีทักษะในการใช้ชีวิตอย่างสร้างสรรค์และยั่งยืน และ5) เพื่อสร้างระบบการเรียนรู้ การเสริมสร้างทักษะใหม่ และเทคโนโลยีสนับสนุนการเรียนรู้ตลอดชีวิตที่เข้าถึงได้สำหรับทุกคน ที่ถูกนำไปใช้อย่างทั่วไปและได้มาตรฐานเป็นที่ยอมรับ โดยใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพ ผลการวิจัยสรุปว่า การสร้างผลงานชุด วัตถุกับชีวิต เกิดจากการผสมผสานระหว่างแนวคิดคอนเซปชวลอาร์ต (Conceptual Art) หรือศิลปะเชิงแนวคิด พุทธศิลป์ หลักไตรลักษณ์ หลักสุนทรียศาสตร์และแนวคิดวัตถุนิยม (Materialism) แบ่งได้เป็น 4 ประเด็น ดังนี้ ประเด็นที่ 1 ศักยภาพในการเรียนรู้เทคนิคและวิธีสร้างงานศิลปะ ด้วยการค้นหาแรงบันดาลจากศิลปิน 4 คน ได้แก่ Rembrandt van Rijn, Gustav Klimt Nicola Samor? และแดง บัวแสน ทำให้เกิดผลงานชุด วัตถุกับชีวิต จำนวน 4 ชิ้น แบ่งเป็นเทคนิค Oil on Linen จำนวน 3 ชิ้น และ เทคนิค Oil on Copper plate จำนวน 1 ชิ้น ประเด็นที่ 2 องค์ความรู้ที่สามารถนำไปปรับใช้ในการพัฒนาการเรียนการสอน การนำองค์ความรู้ 2 ส่วนนำไปปรับใช้ในการพัฒนาการเรียนการสอน ได้แก่ ส่วนที่ 1) ความรู้เกี่ยวกับวิธีการสร้างสรรค์ เป็นการผสมผสานเนื้อหาร่วมสมัยและเทคนิคดั้งเดิม คือ Underpainting และ Overpainting เพื่อส่งเสริมเรื่องการสื่ออารมณ์และสะท้อนกลิ่นอายความเป็นเรอเนสซองค์ และส่วนที่2) ทัศนธาตุและการจัดองค์ประกอบศิลป์ ใช้การจัดองค์ประกอบแบบจุดเด่นอยู่ตรงกลางเป็นหลัก ซึ่งเป็นการจัดองค์ประกอบศิลป์ตามรูปแบบงานจิตรกรรมในสมัยฟื้นฟูศิลปะวิทยาการ ประเด็นที่ 3 คุณค่าทางด้านอารมณ์และจิตใจที่ส่งผลต่อทักษะในการทำความเข้าใจในตัวเอง อันเกิดจาก การฝึกปฏิบัติทางศิลปะ (Art practice) ผ่านการสร้างสรรค์ผลงาน ชุด วัตถุกับชีวิต อันส่งผลต่อความเข้าใจในตัวเอง แสดงให้เห็นถึงสภาวะทางจิตใจซึ่งเป็นการเปิดเผยแสดงตัวตน ค้นหาตัวตน และรู้จักตัวตนไปพร้อมๆกัน สำหรับคุณค่าที่เกิดจากการตีความของหลักไตรลักษณ์ ได้แก่ ‘อนิจจัง’ ความไม่เที่ยง นำเสนอโครงกระดูกมนุษย์และสัตว์เพื่อสื่อถึง ความไม่เที่ยง ความตายและความไม่แน่นอนของชีวิต ‘ทุกขัง’ ความทนอยู่ไม่ได้ นำเสนอความทุกข์ของการมีกิเลสความอยากได้ในวัตถุนอกกาย และ ‘อนัตตา’ ความไม่ใช่ตัวตน ทุกสิ่งเป็นการถูกปรุงแต่งขึ้น ไม่ว่าจะเป็นอำนาจบารมี ฐานะ ล้วนเป็นสิ่งที่มนุษย์เราเองปรุงแต่ง สุดท้ายแล้ว อำนาจฐานะที่มนุษย์ขวนขวายอยากได้อยากมี เป็นเพียงสิ่งที่เรากำหนดขึ้นมาเอง ความตายจะพรากทุกอย่างไปจากเราเหลือเพียงเถ้ากระดูกที่รอวันสูญสลายประเด็นที่ 4 ระบบการเรียนรู้ การเสริมสร้างทักษะใหม่ และเทคโนโลยีสนับสนุนการเรียนรู้ตลอดชีวิต ระบบการเรียนรู้และการเสริมสร้างทักษะใหม่ในมิติของผู้สร้างสรรค์ คือการปรับวิธีการให้สอดคล้องกับการนำเทคนิคดั้งเดิมมาใช้ อีกทั้งเน้นการจัดกระบวนการเรียนรู้ตามหลัก ‘เสพ-สร้าง-นำเสนอ’ กล่าวคือ ผู้เรียนจะเริ่มจากการ‘เสพ’ เป็นการค้นหาแรงบันดาลใจจากผลงานที่ตนเองเกิดความสะดุดตา จากนั้นฝึกสังเกตการแสดงออกของผลงานทั้งเรื่องทัศนธาตุ การจัดองค์ประกอบศิลป์ และเนื้อหาที่ศิลปินนำเสนอ จากนั้นนำความบันดาลใจที่ได้รับไปสู่กระบวนการสร้าง ‘สร้าง’ ผลิตผลงานของตนเองขึ้น นำไปสู่แนวทางที่ส่งเสริมให้ผู้เรียนได้เสริมสมรรถนะของตนเอง ได้แก่ การวางแผน (Planning) เวลาและแรงขับในงาน (Time and Effect) ความคิดสร้างสรรค์ (Creative Thinking) และการสื่อสาร (Communication) ข้อเสนอแนะในการปฏิบัติ ได้แก่ ควรนำผลการวิจัยลงสู่การปฏิบัติในชั้นเรียนและมีการติดตามผลการปฏิบัติเป็นระยะ ควรขยายเครือข่ายการนำผลการวิจัยไปใช้สู่ระดับอุดมศึกษา อีกทั้งข้อเสนอแนะในการทำการวิจัยครั้งต่อไป ได้แก่ ควรนำเสนอเรื่องเทคโนโลยีสนับสนุนการเรียนรู้ตลอดชีวิตที่สอดล้องกับทุกช่วงวัย และควรนำเทคนิคทางจิตรกรรมดั้งเดิมอื่นมาปรับประยุกต์ใช้ในการจัดกระบวนการเรียนรู้

คำสำคัญ