การสร้างสรรค์จิตรกรรมไทยรักสีร่วมสมัย ชุด อุปมา ช่อกาฝาก
ชื่อผู้แต่งข้างต้นเป็นข้อความจากระเบียนผลงาน ไม่ได้ผูกกับรหัสนักวิจัย จึงกดดูผลงานอื่นของบุคคลนี้ไม่ได้ — ในคลังนี้ 142,080 ผลงาน (63.6% ของทั้งหมด) มีชื่อผู้แต่งที่เชื่อมกับหน้าผู้แต่งได้ และ 60,298 ผลงาน (27.0%) มีผู้แต่งที่ผูกกับรหัสนักวิจัยจริง ส่วนอีก 81,382 ผลงานไม่มีข้อมูลผู้แต่งเลย (มีชื่อผู้แต่งเป็นข้อความอยู่ 142,009 ผลงาน = 63.5%)
บทคัดย่อ
งานจิตรกรรมไทยรักสีเป็นงานที่มีเอกลักษณ์และความสวยงาม แต่มีผู้สืบทอดสร้างสรรค์งานลักษณะนี้ลดน้อยลง ส่งผลให้ขาดช่างผู้ชำนาญและผู้รู้ในทางวิชาการ การวิจัยนี้จึงมีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) รวบรวมองค์ความรู้ และถ่ายทอดองค์ความรู้จิตรกรรมไทยรักสีร่วมสมัย 2) จัดกิจกรรมอบรมเชิงปฏิบัติการจิตรกรรมไทยรักสีร่วมสมัยเพื่อถ่ายทอดองค์ความรู้ให้กับเยาวชนไทย 3) เพื่อจัดนิทรรศการเผยแพร่ผลงานต้นแบบจิตรกรรมไทยรักสีร่วมสมัย กลุ่มตัวอย่าง คือ นิสิต ศิลปิน ผู้ทรงคุณวุฒิ และประชาชนทั่วไป การวิจัยแบ่งเป็น 3 ขั้น ประกอบด้วย 1) เก็บรวบรวมข้อมูล 2) จัดทำสื่อการเรียนรู้และออกแบบหลักสูตร และ 3) จัดนิทรรศการเพื่อเผยแพร่ผลงานสร้างสรรค์ เครื่องมือที่ใช้ ได้แก่ แบบวิเคราะห์เนื้อหา แบบบันทึกข้อมูล หลักสูตรอบรมเชิงปฏิบัติการ แบบประเมินคุณภาพ และแบบประเมินความพึงพอใจ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เนื้อหา (Content Analysis) ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และค่าร้อยละ ผลการวิจัย พบว่า 1) องค์ความรู้การสร้างสรรค์งานจิตรกรรมไทยรักสีร่วมสมัย ประกอบด้วยเนื้อหา จิตรกรรมรักสี วิวัฒนาการจิตรกรรมรักสีในประเทศไทย วัสดุอุปกรณ์ในการสร้างสรรค์จิตรกรรมรักสี ขั้นตอนการเตรียมพื้นกระดานรักแบบเวียดนาม ขั้นตอนการสร้างสรรค์จิตรกรรมไทยรักสีร่วมสมัย อาการแพ้รัก กระบวนการทำงานจิตรกรรมไทยรักสี 2) การประเมินคุณภาพของสื่อในรูปแบบสไลด์นำเสนอและหนังสือคู่มือองค์ความรู้โดยผู้ทรงคุณวุฒิอยู่ในระดับ มากที่สุด (ค่าเฉลี่ย 4.76) 3) การจัดกิจกรรมอบรมเชิงปฏิบัติการจิตรกรรมไทยรักสีร่วมสมัยผู้เข้าร่วมกิจกรรมความพึงพอใจของผู้เข้าร่วมกิจกรรม พบว่า ภาพรวมผู้เข้าร่วมกิจกรรมมีความพึงพอใจต่อกิจกรรมอยู่ในระดับมากที่สุด (ค่าเฉลี่ย 4.58) 4) การวิเคราะห์เทคนิควิธีการสร้างสรรค์จิตรกรรมไทยรักสีร่วมสมัย มีจำนวนทั้งหมด 17 เทคนิค 5) การทดลองวัสดุทดแทนในประเทศไทยเพื่อสร้างสรรค์จิตรกรรมรักสี พบว่า การผสมสีฝุ่นไทยกับยางรักใสประเทศเวียดนามจะมีเนื้อสีเข้มข้นและเหนียวกว่าสีฝุ่นที่ผสมด้วยวานิชใสในประเทศไทย และใช้เวลาในการแห้งตัวไวกว่า ส่วนสีฝุ่นที่ผสมด้วยวานิชใสจะมีความเป็นมันวาวมากกว่าและสีเมื่อแห้งแล้วจะตรงตามสีตั้งต้นมากกว่า 6) ความพึงพอใจของผู้เข้าชมนิทรรศการจิตรกรรมไทยรักสีร่วมสมัย “อุปมา ช่อกาฝาก” ณ หอศิลปวัฒนธรรมแห่งกรุงเทพมหานคร (BACC) ระหว่างวันที่ 10 ตุลาคม พ.ศ.2566 – 5 พฤศจิกายน พ.ศ.2566 พบว่า ผู้เข้าชมนิทรรศการมีความพึงพอใจต่อภาพรวมของนิทรรศการอยู่ในระดับมากที่สุด (ค่าเฉลี่ย 4.86, S.D. 0.35) คำสำคัญ: จิตรกรรมไทยรักสีร่วมสมัย อุปมาช่อกาฝาก การสร้างสรรค์