การผลิตแผ่นฟิล์มจากแบคทีเรียเซลลูโลสร่วมกับโพลิเมอร์ธรรมชาติและน้ำมันหอมระเหยเพื่อใช้เป็นบรรจุภัณฑ์ แอคทีฟสำหรับเนื้อหมูบด

บทคัดย่อ

งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาการผลิตแผ่นฟิล์มเซลลูโลสจากแบคทีเรียร่วมกับพอลิเมอร์ ธรรมชาติและน้ำมันหอมระเหยเพื่อใช้เป็นบรรจุภัณฑ์แอคทีฟสำหรับเนื้อหมูบด การศึกษานี้ได้ทดสอบฤทธิ์ต้าน Staphylococcus aureus DMST 8840, Salmonella Typhimurium DMST 562 และ Listeria monocytgenase DMST 17303 ของสารสกัดพืชสมุนไพร 6 ชนิด คือ กานพลู ขิง ขมิ้น ตะไคร้ มะกรูด และกระเพรา ด้วยวิธี paper disc diffusion พบว่าสารสกัดกานพลูมีฤทธิ์ยับยั้งเชื้อก่อโรคทั้ง 3 ชนิด ได้ดี มีวงยับยั้งขนาด 8 - 43 มิลลิเมตร สารสกัดมะกรูดมีฤทธิ์ยับยั้ง S. Typhimurium DMST 562 ได้ดี มีวงยับยั้งขนาด 11.33 มิลลิเมตร และสารสกัดขมิ้นมีฤทธิ์ยับยั้ง L. monocytgenase DMST 17303 ได้ดี มีวงยับยั้งขนาด 4 มิลลิเมตร ดังนั้นสารสกัดกานพลู ขมิ้น และมะกรูด จึงถูกนำมาใช้ในการผลิตฟิล์มแอคทีฟ การศึกษาการผลิตแผ่นฟิล์มเซลลูโลสจากแบคทีเรีย Acetobacter sp. TISTR 97 ร่วมกับพอลิเมอร์ธรรมชาติ โดยศึกษาผลของความเข้มข้นของ พอลิเมอร์ธรรมชาติต่อสมบัติของฟิล์ม พบว่าฟิล์มที่มีสมบัติดีเตรียมได้จากสารละลายโซเดียมอัลจิเนตความเข้มข้น 10 กรัมต่อลิตร จำนวน 2 ส่วน ผสมกับสารละลายเซลลูโลสจากแบคทีเรียความเข้มข้น 500 กรัมต่อลิตร จำนวน 8 ส่วน ร่วมกับกลีเซอรอลที่ความเข้มข้น 0.25 มิลลิลิตรต่อปริมาณสารละลายฟิล์ม 1 กรัม โดยฟิล์มที่ได้สามารถลอกออกเป็นแผ่นได้ มีความหนา 0.65 มิลลิเมตร การต้านทานต่อแรงดึงขาด 560 เมกะปาสคาล การซึมผ่านของไอน้ำ 0.020 g/m/s/Pa และการละลายน้ำร้อยละ 91.62 การศึกษาการผลิตฟิล์มแอคทีฟจากการแยกเติมสารสกัดกานพลู มะกรูด และขมิ้นในฟิล์มผสมระหว่างแบคทีเรียเซลลูโลสกับโซเดียมอัลจิเนต พบว่าการเติมสารสกัดไม่ส่งผลต่อสมบัติของฟิล์ม แต่มีผลต่อ ค่าสี L* a* b* และผลการศึกษาประสิทธิภาพของฟิล์มแอคทีฟในการยับยั้ง S. aureus DMST 8840, S. Typhimurium DMST 562 และ L. monocytgenase DMST 17303 โดยฟิล์มที่เติมสารสกัดกานพลูมีฤทธิ์ควบคุม L. monocytogenes DMST 17303 มากที่สุด ตามมาด้วย S. aureus DMST 8840 และ S. Typhimurium DMST 562 ตามลำดับ ส่วนฟิล์มที่เติมสารสกัดมะกรูดมีฤทธิ์ควบคุมS. Typhimurium DMST 562 ได้ดี ในขณะที่แผ่นฟิล์มเติมสารสกัดขมิ้นมีฤทธิ์ควบคุม L. monocytogenes DMST 17303 ได้ แต่ยังอยู่ในระดับไม่สูง การศึกษาฤทธิ์ต้านจุลินทรีย์ของฟิล์มแอคทีฟที่ใช้บรรจุเนื้อหมูบดแยกเติม S. aureus DMST 8840, S. Typhimurium DMST 562 และ L. monocytgenase DMST 17303 พบว่าฟิล์มเติมสารสกัดกานพลูสามารถลดการปนเปื้อนเชื้อ L. monocytogenes DMST 17303 ในเนื้อหมูบดที่เก็บรักษาเป็นระยะเวลา 8 วัน เมื่อเปรียบเทียบกับ ชุดควบคุม ขณะที่ฟิล์มเติมสารสกัดมะกรูดลดการปนเปื้อน S. aureus DMST 8840 ในเนื้อหมูบดไม่แตกต่างทางสถิติ (p>0.05) กับชุดควบคุม ฟิล์มเติมสารสกัดขมิ้นสามารถลดการปนเปื้อน L. monocytogenes DMST 17303 ในเนื้อหมูบดที่เก็บรักษาเป็นระยะเวลา 8 วัน เมื่อเปรียบเทียบกับชุดควบคุม และจากการนำฟิล์มแอคทีฟมาประยุกต์ใช้ในการเก็บรักษาเนื้อหมูบดแช่เย็น พบว่าฟิล์มเติมสารสกัดกานพลู ฟิล์มเติมสารสกัดมะกรูด และฟิล์มเติมสารสกัดขมิ้น สามารถยืดอายุการเก็บรักษาเนื้อหมูบดที่เก็บรักษาที่อุณหภูมิ 4 องศาเซลเซียส เป็นระยะเวลา 16 วัน โดยฟิล์มเติมสารสกัดขมิ้นมีแนวโน้มที่ดีในการยืดอายุการเก็บรักษาเนื้อหมูบด คำสำคัญ : ฟิล์มแอคทีฟ แบคทีเรียเซลลูโลส น้ำมันหอมระเหย ฤทธิ์ต้านจุลินทรีย์

คำสำคัญ