การพัฒนารูปแบบการเตรียมความพร้อมของสถานศึกษาระดับอุดมศึกษาในเขตจังหวัดเลยเพื่อเข้าสู่เสรีประชาคมอาเซียน

บทคัดย่อ

หัวข้อวิจัย : การพัฒนารูปแบบการเตรียมความพร้อมของสถาบันอุดมศึกษาในเขตจังหวัดเลยเพื่อรองรับเสรีประชาคมอาเซียน ผู้วิจัย : นางแพ็ต รมยะ สถาบัน : คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏเลย ปีงบประมาณ : 2558 บทคัดย่อ การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ 2 ประการคือ 1) เพื่อศึกษาสภาพการณ์ปัจจุบันในการเตรียมความพร้อมเพื่อรองรับเสรีประชาคมอาเซียนของสถาบันอุดมศึกษาในเขตจังหวัดเลย 5 แห่ง ได้แก่ มหาวิทยาลัยราชภัฏเลย มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย วิทยาเขตศรีล้านช้าง มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาลัยสงฆ์เลย วิทยาลัยอาชีวศึกษาเลย และวิทยาลัยเทคนิคเลย 2) เพื่อนำเสนอรูปแบบการเตรียมความพร้อมเพื่อรองรับการก้าวสู่เสรีประชาคมอาเซียน การศึกษาวิจัยนี้เป็นการวิจัยแบบผสม ผู้วิจัยได้กำหนดระเบียบวิธีวิจัยใน 3 ประเด็นหลัก ได้แก่ 1) การรวบรวมชุดข้อมูลปฐมภูมิเชิงปริมาณใช้เครื่องมือที่เป็นแบบสอบถามกับกลุ่มตัวอย่างจำนวน 322 คน วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติวิเคราะห์ค่าแจกแจงความถี่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ค่าส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และสูตรคำนวณค่าตัวชี้วัด 2) การรวบรวมชุดข้อมูลเชิงคุณภาพใช้กระบวนการสนทนากลุ่มและการสัมภาษณ์เชิงลึกแบบกึ่งโครงสร้างจากกลุ่มตัวอย่างจำนวน 40 คน วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้การวิเคราะห์เนื้อหา และประมวลผลด้วยการพรรณาวิเคราะห์ 3) การพัฒนารูปแบบการเตรียมความพร้อมเพื่อรองรับเสรีประชาคมอาเซียนของสถาบันอุดมศึกษาในเขตจังหวัดเลยโดยการวิเคราะห์ สังเคราะห์และประมวลข้อมูลที่ได้ทั้งเชิงปริมาณและเชิงคุณภาพ ผลการวิจัยพบว่า สภาพการณ์ปัจจุบันของสถานศึกษาทั้ง 5 แห่ง มีประเด็นความพร้อมที่อยู่ในระดับยอมรับได้ 4 ด้าน ได้แก่ 1) ด้านงานบริหารและงานวิชาการ 2) ด้านความเข้มแข็งของสถาบัน 3) ด้านภาพลักษณ์ การยอมรับ ความนิยม ความภาคภูมิใจ และ 4) ด้านการส่งเสริมและฟื้นฟูเอกลักษณ์ท้องถิ่น ประเด็นความพร้อมที่อยู่ในระดับต้องปรับปรุงมี 2 ด้าน ได้แก่ 1) ด้านเครือข่าย และ 2) ด้านการจัดการงบประมาณจากผู้สนับสนุนภายนอก ส่วนประเด็นความพร้อมที่อยู่ในระดับวิกฤตมี 2 ด้าน ได้แก่ 1) ด้านความเป็นสากลและความเป็นนานาชาติ และ 2) ด้านการสนับสนุนจากฝ่ายการเมืองท้องถิ่นและภาคธุรกิจ สถาบันอุดมศึกษาทั้ง 5 แห่งให้ความสำคัญของตัวชี้วัด เรียงตามลำดับ ดังนี้ 1) ด้านความเข้มแข็งของสถาบัน 2) ด้านงานบริหารและงานวิชาการ 3 ด้านภาพลักษณ์ การยอมรับ ความนิยม ความภาคภูมิใจ 4) ด้านการส่งเสริมและฟื้นฟูเอกลักษณ์ท้องถิ่นและชุมชนและการเตรียมความพร้อมชุมชน 5) ด้านเครือข่าย 6) ด้านการจัดการงบประมาณจากผู้สนับสนุนภายนอก 7) ด้านสนับสนุนจากฝ่ายการเมือง การเมืองท้องถิ่น และภาคธุรกิจ 8) ด้านความเป็นสากลและความเป็นนานาชาติ ในส่วนของรูปแบบการเตรียมความพร้อมเพื่อรองรับเสรีประชาคมอาเซียนของสถาบันอุดมศึกษาที่ผู้วิจัยได้พัฒนาขึ้นประกอบด้วยประเด็นความพร้อม 3 ด้าน 15 กลยุทธ์ ได้แก่ ประเด็นความพร้อมที่ 1 ด้านการบริหารและวิชาการ ประกอบด้วย 6 กลยุทธ์ ดังนี้ 1) การส่งเสริมความร่วมมือทางวิชาการกับประเทศสมาชิกอาเซียน 2) การพัฒนาหลักสูตรนานาชาติ หลักสูตรสองภาษาเพื่อรองรับนักศึกษาต่างชาติ หลักสูตรเสริมต่างๆที่สอดรับกับความต้องการในตลาดแรงงานทั้งในประเทศและอาเซียน 3) การพัฒนาเพื่อสร้างทุนปัญญาชาติเพิ่มศักยภาพบัณฑิต 4) การพัฒนาสมรรถนะด้านการใช้ภาษาอังกฤษ ภาษาอาเซียน และ ICT แก่บุคลากร นักศึกษา และบัณฑิตให้มีประสิทธิภาพในระดับที่ใช้ทำงานได้ 5) การพัฒนาสมรรถนะสากลแก่บุคลากรบนฐานความเป็นไทย ให้มีมาตรฐานทักษะฝีมือสากลทุกสาขา ทักษะการคิดวิเคราะห์ ทักษะการสื่อสาร ทักษะการสร้างเครือข่าย ทักษะชีวิต ทักษะการทำงานข้ามวัฒนธรรม 6) การจัดสรรงบประมาณและทรัพยากรเพื่อการบริหารงานที่เกี่ยวกับอาเซียนเพื่อยกระดับคุณภาพและมาตรฐานการศึกษาของตนให้สอดคล้องกับทิศทางของอาเซียน ประเด็นความพร้อมที่ 2 ด้านความเข้มแข็งแห่งตน ประกอบด้วย 5 กลยุทธ์ ดังนี้ 1) การมีศูนย์อาเซียนศึกษา สำนักงานการศึกษานานาชาติ เพื่อเป็นแหล่งการเรียนรู้ 2) การสร้างความตระหนัก ภาคภูมิใจในเอกลักษณ์ของตนและเผยแพร่แลกเปลี่ยนเรียนรู้ศิลปวัฒนธรรมของตนเองกับของประเทศสมาชิกอาเซียน 3) การส่งเสริมการจัดกิจกรรมเพื่อเปิดโลกทัศน์และเปิดโอกาสให้นักศึกษาได้แสดงความ สามารถในทุกๆด้านในระดับอาเซียน 4) การพัฒนาโครงสร้างพื้นฐาน สิ่งอำนวยความสะดวกและภูมิ-สถาปัตย์ที่เอื้อต่อการเรียนรู้เกี่ยวกับประชาคมอาเซียน 5) การมีความเป็นสากลและความเป็นนานาชาติ แต่ยังรักและอนุรักษ์ความเป็นไทยอย่างมั่นคง ประเด็นความพร้อมที่ 3 ด้านเครือข่ายสัมพันธ์ ประกอบด้วย 4 กลยุทธ์ ดังนี้ 1) การสร้างเครือข่ายกับองค์กรต่างๆทุกภาคส่วน ทั้งในประเทศและระหว่างประเทศให้เกิดการมีส่วนร่วมในการพัฒนาสถานศึกษาของตนสู่ประชาคมอาเซียน 2) การสร้างความร่วมมือกับประเทศสมาชิกอาเซียน เพื่อพัฒนากลไกในการขับเคลื่อนการสร้างระบบอุดมศึกษาและอาชีวศึกษาแห่งอาเซียน 3.) การส่งเสริมและสนับสนุนการสร้างกลไกเพื่อความกลมกลืน (Harmonization) ของการอุดมศึกษาในอาเซียน โดยเฉพาะด้านคุณภาพและคุณวุฒิทางการศึกษาผ่านกลไกความร่วมมือระดับอุดมศึกษาที่มีอยู่แล้ว เช่น SEAMEO RIHED, AUN เป็นต้น 4) การส่งเสริมการเรียนรู้ข้อมูลของประเทศสมาชิกอาเซียนในด้านต่างๆ ภายใต้สังคมพหุวัฒนธรรม เช่น ด้านศิลปวัฒนธรรม ขนบธรรมเนียมประเพณี ประวัติศาสตร์ ความหลากหลายทางเชื้อชาติ ฯลฯ เป็นต้น ซึ่งสถาบันอุดมศึกษาทั้ง 5 แห่งสามารถนำไปประยุกต์ใช้โดยการจัดโครงการหรือกิจกรรมต่างๆให้สอดรับและสอดคล้องตามความเหมาะสมกับปริบทของสถานศึกษาของตน

คำสำคัญ