การพัฒนาอนุภาคไขมันแข็งขนาดนาโนสำหรับเป็นระบบนำส่งยาตาเฉพาะที่

บทคัดย่อ

ปัจจุบันรูปแบบยาตาที่ใช้ มักอยู่ในรูปของสารละลาย (solutions) มากถึง 90% เนื่องจากมีวิธีการเตรียมง่าย ปลอดภัย และเป็นที่ยอมรับของผู้ป่วย แต่อย่างไรก็ตามปัญหาที่สำคัญของรูปแบบยาสารละลาย คือ มีค่าชีวประสิทธิผลต่ำ เนื่องจากโครงสร้างดวงตา (corneal barrier) และกลไกการทำงานของดวงตา ที่มีการผลิตน้ำตาอย่างต่อเนื่อง มีการระบายยาออกทาง lacrimal duct และมีการกระพริบตาอยู่ตลอดเวลา ทำให้รูปแบบยาสารละลายถูกขับออกได้เร็ว ตัวยาสามารถแพร่ผ่านเข้าไปภายใน cornea และ intraocular tissue ได้เพียงแค่ 5% เท่านั้น ดังนั้นเพื่อเพิ่มระยะเวลาการเกาะติดกับผิวหน้าของตา ส่งผลให้เพิ่มชีวประสิทธิผลของสารสำคัญ และแก้ไขข้อจำกัดต่างๆของยาหยอดตาในรูปสารละลาย ผู้วิจัยจึงพัฒนาระบบนำส่งยาตาในรูปแบบอนุภาคไขมันขนาดนาโนในรูปแบบนาโนสตรัคเจอร์ไลปิดแคริเออร์ (nanostructured lipid carriers, NLCs) โดยมี indomethacin เป็นยาต้นแบบ NLCs มีการเตรียมโดยใช้เทคนิค high pressure homogenization และศึกษาถึงปัจจัยต่างๆที่มีผลต่อขนาดอนุภาค การกระจายขนาดอนุภาค ประจุบนผิวอนุภาค รูปร่างลักษณะของอนุภาค ความสามารถในการกักเก็บตัวยา (Drug entrapment) อัตราการปลดปล่อยตัวยา ประสิทธิภาพในการยึดเกาะกับผิวของตา และศึกษาการระคายเคืองต่อเยื่อบุตาขาว โดยจะพบว่าอนุภาคที่ได้มีขนาดระหว่าง 50-330 nm มีการกระจายตัวในช่วงแคบประมาณ 0.2-0.3 และมีประจุลบที่ผิว ประมาณ 20-30 mV ประสิทธิภาพในการกักเก็บสารสำคัญมีค่าระหว่าง (65-75%) จากการศึกษารูปแบบการปลดปล่อยตัวยาพบว่า IND-NLCs ได้แสดงการปลดปล่อยแบบ biphasic drug release pattern จะมีการปลดปล่อยอย่างรวดเร็ว (burst release) ประมาณ 60% ภายในเวลา 5 นาที และจะค่อยๆปลดปล่อยออกมาจากอนุภาคจนหมด (prolong release) ภายในระยะเวลา 3 ชั่วโมง ซึ่งสอดคล้องกับ Higuchi square root model ในการศึกษาการเกาะติดกระจกตา (mucoadhesive) พบว่า ตำรับ NLCs สามารถเพิ่มปริมาณการเกาะติดได้มากกว่า ตำรับสารละลาย ที่เวลาเดียวกัน โดยขนาดอนุภาคที่เล็กกว่ามีการเกาะติดกระจกตาได้มากกว่า และสามารถลดการระคายเคืองต่อเยื่อบุตาขาวได้

คำสำคัญ