โครงการอนุรักษ์และขยายพันธุ์เทียนแสลงหลวง (Impatien salaengensis T.Shimuzu; Balsaminaceae) ในสภาพปลอดเชื้อ

บทคัดย่อ

จากการศึกษาหาวิธีที่เหมาะสมในการฟอกฆ่าเชื้อชิ้นส่วนเทียนแสลงหลวงจากธรรมชาติ ได้แก่ ชิ้นส่วนแผ่นใบ ก้านใบ ลำต้น และ ข้อลำต้น โดยใช้วิธีการ และสารฟอกฆ่าเชื้อในอัตราส่วน และเวลาที่แตกต่างกัน พบว่า การฟอกฆ่าเชื้อชิ้นส่วนทุกชนิด โดยใช้สาร Carbendazim ความเข้มข้น 0.1% 3 นาที ตามด้วยการแช่ในสารละลาย Clorox ความเข้มข้น 10% 10 นาที แล้วย้ายไปแช่ต่อในสารละลาย Clorox 5% โดยปริมาตร 3 นาที ตามด้วยการแช่ในสารละลาย HgCl2 ความเข้มข้น 0.05% 1 นาที ล้าง ด้วยน้ำกลั่นนึ่งฆ่าเชื้อ ให้ผลการฟอกฆ่าเชื้อที่ดีสุด ในขณะที่การฟอกฆ่าเชื้อเมล็ดเทียนแสลงหลวง โดย การแช่เมล็ดในน้ำกลั่น 30 นาที แล้วย้ายไปแช่ใน Ethanol 95% 1 นาที ตามด้วยแช่ในสารละลาย Clorox 15% 10 นาที ล้างออกด้วยน้ำกลั่นนึ่งฆ่าเชื้อจำนวน 3 ครั้ง แล้วนำไปเพาะบนอาหารสูตร MS ที่เติม BA 0.1 มิลลิกรัมต่อลิตร ให้ผลการฟอกฆ่าเชื้อเมล็ดที่ดีสุด และในการทดลองเพิ่มอัตราการงอกของเมล็ด โดยเพาะเมล็ดเทียนแสลงหลวงบนอาหารสูตรต่างๆ ที่มีการเติมสารควบคุมการเจริญเติบโต พบว่า เมล็ดเทียนแสลงหลวงที่เพาะบนอาหารสูตร ? MS ที่เติม GA3 0.1 มิลลิกรัมต่อลิตร และยังพบว่า เมล็ดเทียนแสลงหลวงสามารถงอกได้เพิ่มมากขึ้น เมื่อนำเมล็ดมาเก็บไว้ในทรายซิลิกา ที่อุณหภูมิ 4 องศาเซลเซียส เป็นเวลา 3 วัน จากนั้นย้ายไปเพาะบนอาหารกึ่งแข็งสูตร ? MS ที่เติมกลูโคส 0.05 กรัมต่อลิตร และจากการตัดย้ายชิ้นส่วนต่างๆ ของต้นอ่อนเทียนแสลงหลวงที่งอกมาจากเมล็ดในสภาพปลอดเชื้อมาเลี้ยงบนอาหารสูตรต่างๆ ที่มีการเติมสารควบคุมการเจริญเติบโตชนิดและความเข้มข้นที่แตกต่างกัน พบว่า ชิ้นส่วนลำต้นใต้ใบเลี้ยง เป็นชิ้นส่วนที่เหมาะสมในการชักนำใหกิดการเปลี่ยนแปลงทางสัณฐานวิทยาเกิดเป็นตายอดใหม่ผ่านการเกิดเป็นแคลลัส ในขณะที่ชิ้นส่วนปลายยอดเทียนแสลงหลวงนั้น สามารถเจริญและพัฒนายืดยาวเป็นต้นใหม่และมีการสร้างราก เมื่อเลี้ยงบนอาหารสูตร ? MS ที่เติม NAA 0.1 มิลลิกรัมต่อลิตร ร่วมกับ BA 0.1 มิลลิกรัมต่อลิตร GA3 0.5 มิลลิกรัมต่อลิตร น้ำตาลซูโครส 10 กรัมต่อลิตร และเจลไลท์ 1.0 กรัมต่อลิตร

คำสำคัญ