การขยายพันธุ์หญ้าหวานโดยการเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อในระบบแช่ชั่วคราว

บทคัดย่อ

การศึกษาการขยายพันธุ์หญ้าหวานด้วยระบบจุ่มแช่ชั่วคราว (TIB) โดยศึกษาปัจจัยที่มีผลต่อการ เจริญเติบโตของเนื้อเยื่อพืชได้แก่ ปัจจัยแรก คือ ความถี่ในการเติมอาหารโดยการนำชิ้นส่วนข้อขอของ หญ้าหวานซึ่งมีน้ำหนักแห้งเฉลี่ยประมาณ 0.0187 g ไปเลี้ยงในระบบ TIB โดยเติมอาหารเหลวสูตร MS ร่วมกับ Kinetin 3 mg/L ครั้งละ 3 นาที ทุก ๆ 3, 4, 6. 8 และ 12 ชั่วโมง ทั้งหมด 5 ชุดการ ทดลอง ชุดการทดลองละ 45 ซ้ำ เป็นเวลา 4 สัปดาห์ จากนั้นนำมาวัดจำนวนยอด และน้ำหนักแห้ง พบว่าชุดการทดลองที่เดิมอาหารวันละ 8 ครั้ง หรือทุก ๆ 3 ชั่วโมง มีน้ำหนักแห้งเฉลี่ยสูงที่สุด คือ 0.0408 g และให้จำนวนยอดเฉลี่ยมากที่สุด คือ 3.6000 ยอดต่อชิ้นเนื้อเยื่อ อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ที่ระดับนัยสำคัญ 0.05 จากนั้นจึงศึกษาปัจจัยที่สอง คือ ระยะเวลาในการเติมอาหาร เนื่องจากการ ทดลองที่ 1 พบว่าชิ้นส่วนหญ้าหวานภายหลังการเพาะเลี้ยงในระบบบ TIB โดยเติมอาหารครั้งละ 3 นาที ทุกๆ 3 ชั่วโมง สามารถชักนำให้ชิ้นส่วนมีน้ำหนักแห้ง และจำนวนยอดมากที่สุด ดังนั้นจึง กำหนดให้ความถี่ในการเติมอาหารเท่ากัน คือ เติมอาหารทุก ๆ 3 ชั่วโมง แต่ในแต่ละครั้งจะมีการเติม อาหารด้วยช่วงเวลาที่แตกต่างกัน คือ 1, 3, 5, 7 และ 10 นาทีต่อครั้ง ทุก ๆ 3 ชั่วโมง ทำการ เพาะเลี้ยงในระบบ TIB เป็นเวลา 4 สัปดาห์ พบว่าชุดการทดลองที่เติมอาหารครั้งละ 3 นาทีจะให้ น้ำหนักแห้ง และจำนวนยอดสูงกว่าชุดการทดลองอื่น ๆ อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ที่ระดับนัยสำคัญ 0.05 คือ 0.0405 กรัม และ 3.6000 ยอดต่อชิ้นเนื้อเยื่อ ตามลำดับ และจากการทดลองที่ 1 และ 2 พบว่าชิ้นส่วนหญ้าหวานภายหลังการเพาะเลี้ยงในระบบ TB โดยเติมอาหารครั้งละ 3 นาที ทุกๆ 3 ชั่วโมง เป็นเวลา 4 สัปดาห์ สามารถชักนำให้ชิ้นส่วนมีน้ำหนักแห้ง และจำนวนยอดมากที่สุด ดังนั้นนั้นใน การทดลองที่ 3 จึงได้นำชุดการทดลองดังกล่าวมาเปรียบเทียบกับการเพาะเลี้ยงในอาหารเหลวบน เครื่องเขย่าความเร็ว 110 รอบต่อนาที และการเพาะเลี้ยงบนอาหารวุ้น โดยให้แสง 16 ชั่วโมงต่อวัน ที่อุณหภูมิ 25 องศาเซลเซียส เพาะเลี้ยงเป็นเวลา 4 สัปดาห์ เช่นเดียวกัน ผลการทดลองแสดงให้เห็น ว่าการพาะสื้องโมระบบ TB จะทำให้น้ำหน้าหนักเห็นเพื่อมาที่สุด คือ 0015 กรัม ซึ่งมาว่ากกว่าการาาาาร เพาะเลี้ยงในอาหารเหลว และอาหารวุ้น อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับนัยสำคัญ 0.05 ในขณขณะที่ การเพาะเลี้ยงในระบบ TIB และอาหารวุ้นให้จำนวนยอดเฉลี่ยไม่แตกต่างกันทางสถิติ คือ 3.6000 และ 3.1429 ยอดต่อชิ้นเนื้อเยื่อตามลำดับ และอาหารเหลวทำให้เกิดจำนวนยอดเฉลี่ยได้น้อยที่สุด อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับนัยสำคัญ 0.05 ดังนั้นการเพาะเลี้ยงชิ้นส่วนขอของหญ้าหวานในระบบ TIB โดยการเติมอาหารเหลวสูตร MS ร่วมกับ Kinetin ความเข้มข้น 3 mg/L น้ำตาล 30 กรัมต่อลิตร ปรับ pH เป็น 5.9 ครั้งละ 3 นาที ทุก ๆ 3 ชั่วโมง โดยนำไปเลี้ยงในสภาวะให้แสง 16 ชั่วโมงต่อวัน ที่อุณหภูมิ 25 องศาเซลเซียส จะสามารถ ชักนำให้ได้น้ำหนักแห้งมากกว่าการเพาะเลี้ยงในอาหารเหลว และบนอาหารวุ้น นอกจากนี้ยังพบว่า สามารถชักนำให้เกิดจำนวนยอดเฉลี่ยได้มากกว่าการเพาะเลี้ยงในอาหารเหลวอีกด้วย การเพาะเลี้ยง ด้วยระบบ TIB จึงเป็นอีกทางเลือกหนึ่งในการประยุกต์ใช้เพื่อการผลิตต้นอ่อนหญ้าหวานในระดับ อุตสาหกรรมต่อไป

คำสำคัญ