การพัฒนารูปแบบการวางผังโรงงานและเทคโนโลยีการผลิตที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมสำหรับผลิตภัณฑ์อาหารแปรรูปในวิสาหกิจชุมชนจังหวัดอุบลราชธานีภายใต้หลักเกณฑ์และวิธีการที่ดีในการผลิตขั้นต้น

บทคัดย่อ

งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อสำรวจและประเมินสภาพปัจจุบันของวิสาหกิจชุมชมผู้ผลิตอาหารแปรรูป และเลือกพัฒนารูปแบบการวางผังโรงงานและเทคโนโลยีการผลิตที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมสำหรับผลิตภัณฑ์แปรรูปอาหารในวิสาหกิจชุมชนภายใต้หลักเกณฑ์และวิธีการที่ดีในการผลิตขั้นต้น จากการศึกษาข้อมูลเบื้องต้นของวิสาหกิจชุมชนผู้ผลิตอาหารที่ต้องได้รับการรับรองตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่ดีในการผลิตขั้นต้นพบว่ามีจำนวนผู้ประกอบการ 330 รายที่เข้าข่ายดังกล่าว แต่จากการสัมภาษณ์เชิงลึกกับผู้เชี่ยวชาญในสามหน่วยงานหลักที่รับผิดชอบด้านวิสาหกิจชุมชนพบว่าสามารถจัดกลุ่มได้เป็น 7 กลุ่มผลิตภัณฑ์ ผู้วิจัยได้ดำเนินการศึกษากระบวนการผลิตของอาหาร 7 กลุ่มผลิตภัณฑ์เพื่อนำมาเป็นข้อมูลเริ่มต้นในการออกแบบและวางผังโรงงานที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมโดยสามารถสรุปได้ว่าพื้นที่ในอาคารโรงงานที่จำเป็นต้องมีในทุกกลุ่มประเภทผลิตภัณฑ์ได้แก่ 1) ห้องแต่งตัว 2) พื้นที่บรรจุผลิตภัณฑ์ 3) พื้นที่ใช้ความร้อน 3) พื้นที่ผลิตซึ่งเป็นพื้นที่เปียก 4) พื้นที่การเตียมวัตถุดิบ 5) พื้นที่เก็บและแสดงสินค้าสำเร็จรูป จากนั้นทางคณะผู้วิจัยได้ทำการออกแบบโรงเรือนผลิตอาหารตามมาตรฐาน GMP อาคารชั้นเดียวขนาด กว้าง 12 เมตร ยาว 16 เมตร พื้นอาคารขนาด 192 ตารางเมตร ภายในอาคารประกอบด้วย ห้องโถง ห้องบรรจุสินค้า และห้องเก็บอุปกรณ์ งบประมาณการก่อสร้าง 1,695,854 บาท โดยมีค่าการใช้พลังงานลดลงร้อยละ 25 และค่าอาร์ทีทีวีลดลงกว่าร้อยละ 50 เมื่อเปรียบเทียบกับแบบมาตรฐานอาคารโรงงานอาหารของสำนักงานมาตรฐานอาหารและยา กระทรวงสาธารณสุข

คำสำคัญ