การจำแนกพันธุ์ข้าวก่ำ (Oryza sativa L.) พื้นบ้านด้วยลักษณะสัณฐานวิทยาลักษณะเนื้อสัมผัส และฤทธิ์ต้านออกซิเดชัน เพื่อใช้ประโยชน์เชิงพาณิชย์
ชื่อผู้แต่งข้างต้นเป็นข้อความจากระเบียนผลงาน ไม่ได้ผูกกับรหัสนักวิจัย จึงกดดูผลงานอื่นของบุคคลนี้ไม่ได้ — ในคลังนี้ 142,080 ผลงาน (63.6% ของทั้งหมด) มีชื่อผู้แต่งที่เชื่อมกับหน้าผู้แต่งได้ และ 60,298 ผลงาน (27.0%) มีผู้แต่งที่ผูกกับรหัสนักวิจัยจริง ส่วนอีก 81,382 ผลงานไม่มีข้อมูลผู้แต่งเลย (มีชื่อผู้แต่งเป็นข้อความอยู่ 142,009 ผลงาน = 63.5%)
บทคัดย่อ
งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาลักษณะทางสัณฐานวิทยา องค์ประกอบทางเคมี คุณภาพเนื้อสัมผัส และสารต้านออกซิเดชันชนิดต่างๆ ได้แก่ ปริมาณฟีนอลทั้งหมด ปริมาณ แอนโธไซยานิน และฤทธิ์การต้านอนุมูลอิสระในข้าวก่ำพื้นบ้าน ที่มีการเพาะปลูกใน จังหวัดน่าน สำรวจและรวบรวมพันธุ์จากอำเภอบ่อเกลือ อำเภอเวียงสา อำเภอภูเพียง อำเภอแม่จริม อำเภอทุ่งช้าง และอำเภอปัว เก็บตัวอย่างทั้งหมด 15 แหล่ง พบว่า สีของเปลือก ข้าวก่ำมีสีม่วง สีม่วง-แดง สีแดง สีแดง-ฟาง สีม่วง-ฟาง และสีฟาง ตามลำดับ ความยาวเมล็ดทั้งเปลือก ช่วงระหว่าง 0.91-1.14 เซนติเมตร ความกว้างเมล็ดทั้งเปลือก ช่วงระหว่าง 0.26-0.43 เซนติเมตร ความยาวเมล็ด ช่วงระหว่าง 0.64-0.76 เซนติเมตร ความกว้างเมล็ด ช่วงระหว่าง 0.21-0.35 เซนติเมตร ตามลำดับ ขนาดของเมล็ดข้าวก่ำทุกสายพันธุ์เมื่อเทียบกับมาตรฐานข้าวไทยและสหรัฐอเมริกาจัดอยู่ในชั้นของเมล็ดยาวชั้น 1 (Extra long) ลักษณะรูปร่างเม็ดแป้งข้าวก่ำมีลักษณะแบบรูปร่างหลายเหลี่ยม (Polyhedral) และพบลักษณะไบรีฟริงเจนส์ของเม็ดแป้งได้ชัดเจน นอกจากนี้องค์ประกอบทางเคมีที่พบปริมาณมาก ได้แก่ คาร์โบไฮเดรต โปรตีน ไขมัน เยื่อใย และเถ้า ตามลำดับ ปริมาณอะไมโลส อยู่ในช่วงร้อยละ 2.35-11.32 โดยน้ำหนักแห้ง จึงจัดข้าวก่ำพื้นบ้านจังหวัดน่านเป็นข้าวใน กลุ่มอะไมโลสต่ำ มีปริมาณฟีนอลิกทั้งหมด อยู่ในช่วง 1,669-6,372 ?g gallic acid/g flour ปริมาณ monomeric anthocyanins ทั้งหมด อยู่ในช่วง 218-840 ?g/g flour และ EC50 48.3-74.1 g flour/g DPPH ดังนั้นความรู้ที่ได้จากการศึกษานี้จึงสามารถใช้เป็นข้อมูลที่เป็นประโยชน์ ในการคัดเลือกและปรับปรุงพันธุ์ข้าวก่ำ รวมทั้งสามารถใช้ข้อมูลเพื่อคัดเลือกลักษณะและคุณสมบัติที่เหมาะสมต่ออุตสาหกรรมเชิงพาณิชย์ได้ต่อไป