การวิเคราะห์สัณฐานวิทยาความหลากหลายทางพันธุกรรมข้าวก่ำพื้นเมืองในประเทศไทย

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อสำรวจเก็บรวบรวมพันธุ์ข้าวก่ำพื้นเมืองที่ปลูกในประเทศไทย และศึกษาความหลากหลายพันธุกรรมข้าวก่ำโดยวิธีการประเมินลักษณะทางสัณฐานวิทยา ทำการสำรวจและเก็บข้อมูลในชุมชนชาวนาพื้นที่ภาคเหนือ ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ภาคใต้ และภาคกลางระหว่างเดือนตุลาคม 2558 – มิถุนายน 2559 และนำพันธุ์ข้าวก่ำพื้นเมืองมาปลูกในแปลงนาเพื่อศึกษาลักษณะสัณฐานวิทยา ผลการวิจัยพบว่าสำรวจและเก็บรวบรวมพันธุ์ข้าวก่ำได้จำนวน 14 พันธุ์ ประเมินลักษณะสัณฐานวิทยา 16 ลักษณะได้แก่ ทรงกอ สีแผ่นใบ สีกาบใบ สีลิ้นใบ สีหูใบ ขนของแผ่นใบ มุมของยอดแผ่นใบ รูปร่างของลิ้นใบ สีข้อ สีปล้อง สียอดเกสรตัวเมีย สีกลีบรองดอก หางข้าว สีเปลือกเมล็ด สีเยื่อหุ้มเมล็ด และรูปร่างเมล็ด สามารถนำมาจัดกลุ่มข้าวก่ำพื้นเมืองได้ในระดับหนึ่งซึ่งแสดงให้เห็นถึงความหลากหลายทางพันธุกรรมของข้าวก่ำพื้นเมืองในประเทศไทยที่เป็นข้อมูลพื้นฐานที่สำคัญเพื่อนำไปใช้ประโยชน์ในการวิจัยต่อยอดในด้านต่างๆต่อไปในอนาคต

คำสำคัญ