ความหลากหลายข้าวพันธุ์พื้นเมือง อำเภอด่านซ้าย จังหวัดเลย
ชื่อผู้แต่งข้างต้นเป็นข้อความจากระเบียนผลงาน ไม่ได้ผูกกับรหัสนักวิจัย จึงกดดูผลงานอื่นของบุคคลนี้ไม่ได้ — ในคลังนี้ 142,080 ผลงาน (63.6% ของทั้งหมด) มีชื่อผู้แต่งที่เชื่อมกับหน้าผู้แต่งได้ และ 60,298 ผลงาน (27.0%) มีผู้แต่งที่ผูกกับรหัสนักวิจัยจริง ส่วนอีก 81,382 ผลงานไม่มีข้อมูลผู้แต่งเลย (มีชื่อผู้แต่งเป็นข้อความอยู่ 142,009 ผลงาน = 63.5%)
บทคัดย่อ
การวิจัยนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความหลากชนิดพันธุ์ข้าวพื้นเมือง และเพื่อศึกษาลายพิมพ์ดีเอ็นเอของพันธุ์ข้าวพื้นเมือง การดำเนินการวิจัยโดยการสำรวจและรวบรวมเมล็ดพันธุ์ข้าวนำมาเพาะปลูกเพื่อศึกษาลักษณะทางสัณฐานวิทยา และบันทึกรายละเอียดต่างๆ จากลักษณะทางกายภาพหรือสัณฐานวิทยา ตามวิธีการของ IRRI-IBPRG (1980) และศึกษาความหลากหลายทางพันธุกรรมของข้าวพันธุ์พื้นเมือง จากลายพิมพ์ดีเอ็นเอ โดยใช้เทคนิค HAT-RAPD (High Annealing Temperature RAPD) โดยใช้ไพรเมอร์แบบสุ่ม (Arbitrary primers) และวิเคราะห์ความสัมพันธ์ในระดับพันธุกรรม ด้วยโปรแกรมทางสถิติ NTSYS pc 2.1 ผลการวิจัยพบว่า พันธุ์ข้าวพื้นเมืองในอำเภอด่านซ้ายจากพื้นที่ 10 ตำบล มีจำนวน 32 พันธุ์ และมีลักษณะทางกายภาพและสัณฐานวิทยาที่แตกต่างกันอย่างหลากหลาย จากการวิเคราะห์ความสัมพันธ์ในระดับพันธุกรรม ของลายพิมพ์ดีเอ็นเอ มีค่าความเหมือนทางพันธุกรรมของข้าวพันธุ์พื้นเมือง 32 สายพันธุ์ มีค่าอยู่ระหว่าง 0.61 -0.98 และสามารถแยกกลุ่มข้าวพันธุ์พื้นเมืองออกเป็น 2 กลุ่มใหญ่ๆ จากลักษณะสภาพการเก็บเกี่ยวข้าว โดยแบ่งตามอายุ หรือเวลาในการเก็บเกี่ยวข้าว คือ ข้าวพันธุ์ที่มีอายุเก็บเกี่ยวน้อยกว่า 145 วัน ได้แก่ข้าวเบาและข้าวกลาง กับข้าวพันธุ์ที่มีกำหนดเก็บเกี่ยวตั้งแต่ 145 วันขึ้นได้แก่ข้าวหนัก โดยข้าว 2 กลุ่ม มีค่าสัมประสิทธิ์ความแตกต่างกันที่ 0.61 จากการวิจัยในครั้งนี้ ทำให้ได้ข้อมูลและองค์ความรู้ความหลากหลายของพันธุ์ข้าวพื้นเมืองคืนสู่ชุมชน จัดทำหนังสือเล่มเล็กเพื่อเผยแพร่ และแหล่งเรียนรู้ข้าวพันธุ์พื้นเมืองอำเภอด่านซ้าย ณ แหล่งท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม พระธาตุศรีสองรักษ์ อำเภอด่านซ้าย จังหวัดเลย คำสำคัญ : ความหลากหลายทางชีวภาพ, ข้าวพันธุ์พื้นเมือง, HAT-RAPD, อำเภอด่านซ้าย จังหวัดเลย