ระบบฐานข้อมูลพืชสมุนไพรและเห็ดทางการแพทย์จากภูมิปัญญาท้องถิ่นในเขตอำเภอลับแลจังหวัดอุตรดิตถ์

บทคัดย่อ

งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลการยับยั้งจุลินทรีย์ของสารสกัดหยาบจากพืชสมุนไพรจำนวน 11 ชนิด และเห็ดกินได้ จำนวน 4 ชนิด โดยนำพืชสมุนไพร และเห็ดมาสกัดแบบแช่ยุ่ยในสารละลายเมทานอล 99.99% จากนั้นระเหยตัวทำละลายด้วยเครื่องกลั่นระเหยแบบหมุนภายใต้ สุญญากาศแล้วนำสารสกัดหยาบที่ได้ไปทดสอบความสามารถในการยับยั้งจุลินทรีย์ 9 ชนิด ได้แก่ Staphylococcus aureus, S. epidermidis, Bacillus cereus, B. subtilis, Escherichia coli, Pseudomonas aeruginosa, P. fluorescens, Vibrio parahaemolyticus และ Candida albicans ด้วยวิธี agar well diffusion ผลการวิจัยพบว่า สารสกัดหยาบจากกระชาย (Boesenbergia rotunda (Linn.) Mansf.) สามารถยับยั้ง B. cereus และ B. subtilis ได้ดีที่สุด มีค่าเฉลี่ยเส้นผ่านศูนย์กลางของฤทธิ์ยับยั้งเท่ากับ 19.33?1.15 และ 19.67?5.03 มิลลิเมตร ตามลำดับ ส่วนสารสกัดหยาบจากข่า (Alpinia galanga (Linn.) Willd.) สามารถยับยั้ง S. aureus และ S. epidermidis ได้ดีที่สุด มีค่าเฉลี่ยเส้นผ่านศูนย์กลางของฤทธิ์ยับยั้งเท่ากับ 36.67?0.58 และ 35.33?0.58 มิลลิเมตร ตามลำดับ ซึ่งมีผลการยับยั้งสูงกว่า tetracycline (30 มิลลิกรัม/มิลลิลิตร) ที่มีค่าเฉลี่ยเส้นผ่านศูนย์กลางของฤทธิ์ยับยั้งเท่ากับ 28.00?3.46 และ 19.33?1.52 มิลลิเมตร ตามลำดับ นอกจากนี้สารสกัดหยาบจากข่ายังสามารถยับยั้ง C. albicans ได้ดีที่สุด มีค่าเฉลี่ยเส้นผ่านศูนย์กลางของฤทธิ์ยับยั้งเท่ากับ 20.00?0.00 มิลลิเมตร ในขณะที่สารสกัดหยาบจากเห็ดฟาง (Volvariella volvacea Fr.) สามารถยับยั้ง S. aureus และ P. fluorescens ได้ดีที่สุด มีค่าเฉลี่ยเส้นผ่านศูนย์กลางของฤทธิ์ยับยั้งเท่ากับ 15.67?1.53 และ 15.00?1.00 มิลลิเมตร ตามลำดับ ส่วนสารสกัดหยาบจากเห็ดนางนวล (Pleurotus djamor (Rumph. ex Fr.) Boedijn) สามารถยับยั้ง C. albicans ได้ดีที่สุด มีค่าเฉลี่ยเส้นผ่านศูนย์กลางของฤทธิ์ยับยั้งเท่ากับ 11.33?0.58 มิลลิเมตร ดังนั้นผลการยับยั้งจุลินทรีย์ของสารสกัดหยาบจากพืชสมุนไพร และเห็ดกินได้ในการวิจัยนี้อาจใช้เป็นทางเลือกเพื่อทดแทนการใช้ยาเคมีต่อไปในอนาคต

คำสำคัญ