การวิเคราะห์รอยเท้าการใช้น้ำและการบำบัดน้ำเสียของกระบวนการผลิตเอทานอลทางชีวภาพจากอ้อย

บทคัดย่อ

จากการศึกษารอยเท้าการใช้น้ำ (water footprint) ของการผลิตเอทานอลจากอ้อย และคุณภาพน้ำทางกายภาพเคมี และชีวภาพของบ่อบำบัดน้ำเสียและบ่อน้ำดิบของโรงงาน บ่อน้ำธรรมชาติและลำห้วยบริเวณใก้เคียง ในอำเภอแม่สอด จังหวัดตาก จากการศึกษาพบว่า ค่า water footprint มีค่าต่ำกว่าเมื่อเทียบกับ การศึกษาอื่น โดยเฉะพาะเมื่อเทียบกับค่า water footprint ของการผลิตเอทานอลจากอ้อยของประเทศไทย โดยพบว่าค่า green water footprint ของการปลูกอ้อยมีค่าเท่ากับ 97.78 ลบ.ม./ตันอ้อย ไม่มีค่าค่า blue water footprint และมีค่า grey water footprint เท่ากับ 38.60 ลบ.ม./ตันอ้อย ส่วนค่า water footprint ของการผลิตเอทานอลมีค่าเท่ากับ 931.4 ลิตร/ลิตรเอทานอล ประกอบด้วย green water footprint, blue water footprint, grey water footprint เท่ากับ 907.26, 0.62 และ 23.52 ลิตร/ลิตรเอทานอลตามลำดับ ส่วนคุณภาพน้ำทางกายภาพเคมี เมื่อประเมินโดยใช้ดัชนี AARL-PC พบว่าบ่อน้ำดิบมีคุณภาพดีที่สุดโดยมีคุณภาพน้ำดีถึงปานกลาง (oligotrophic-mesotrophic status) ส่วนบ่อน้ำธรรมชาติ และบ่อบำบัดน้ำเสียทั้ง 7 บ่อบ่งบอกคุณภาพน้ำปานกลางถึงค่อนข้างสกปรก (mesotrophic-eutrophic status) ถึงสกปรกมาก (hyper eutrophic status) ขณะที่ลำห้วยใกล้โรงงานมีคุณภาพ ปานกลางถึงค่อนข้างสกปรก (mesotrophic-eutrophic status) จนถึงสกปรกมาก (hyper eutrophic status) ความหลากหลายทางชีวภาพ พบแพลงก์ตอนพืชทั้งหมด 5 ดิวิชั่น 61 ชนิดโดยแพลงก์ตอนพืชในดิวิชั่น Euglenophyta พบมากที่สุด 83.6% และแพลงก์ตอนพืชนิดเด่นได้แก่ Euglena emichromata, Lepocinclis fusiformis และ Phacus tiqueter ตามลำดับ ไดอะตอมพบ 2 ดิวิชั่น 60 ชนิดโดยพบ Nitzschia palea และ Gomphonema lagenula เป็นชนิดเด่น สาหร่ายขนาดใหญ่พบ 3 ดิวิชั่น 20 ชนิด โดยพบสาหร่ายในสกุล Oscillatoria sp. เป็นชนิดเด่น ขณะที่แพลงก์ตอนสัตว์พบทั้งหมด 3 ไฟลัม 29 ชนิดโดยพบThermocyclops decipiens เป็นชนิดเด่น สัตว์ไม่มีกระดูกสันหลังขนาดใหญ่พบทั้งหมด 9 อันดับ 47 วงศ์ 69 ชนิด (morphotaxa) รวมทั้งสิ้น 8813 ตัว อันดับที่พบจำนวนชนิดมากที่สุดคืออันดับแมลงสองปีก (Diptera) คุณภาพน้ำเมื่อประเมินโดยใช้ดัชนีทางชีวภาพพบว่า AARL-PP บ่งชี้คุณภาพน้ำของบ่อน้ำดิบปานกลางถึงค่อนข้างสกปรก (mesotrophic-eutrophic status) ส่วนบ่อบำบัดและบ่อธรรมชาติ ส่วนใหญ่อยู่ในระดับคุณภาพน้ำสกปรก (eutrophic status) ขณะที่ดัชนี BMWPThai score บ่งชี้คุณภาพน้ำของลำห้วยอยู่ในช่วง ปานกลาง ถึงคุณภาพน้ำสกปรก

คำสำคัญ