ผลของโปรแกรมการสนับสนุนและให้ความรู้เพื่อส่งเสริมการออกกำลังกายด้วยการเดินแบบภูมิปัญญาไทยต่อสมรรถภาพทางกาย ความสามารถในการดูแลตนเองและการรับรู้ภาวะสุขภาพของผู้สูงอายุในจังหวัดมหาสารคาม

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ ดังนี้ 1) เพื่อเปรียบเทียบผลสมรรถภาพทางกาย (ความทนทานของปอดและหัวใจ ความแข็งแรงและความทนทานของกล้ามเนื้อ ความยืดหยุ่นของกล้ามเนื้อ) ความสามารถในการดูแลตนเองและการรับรู้ภาวะสุขภาพของผู้สูงอายุกลุ่มทดลองก่อนและหลังเข้าร่วมโปรแกรมการออกกำลังกาย 2) เพื่อเปรียบเทียบผลสมรรถภาพทางกาย (ความทนทานของปอดและหัวใจ ความแข็งแรงและความทนทานของกล้ามเนื้อ ความยืดหยุ่นของกล้ามเนื้อ) ความสามารถในการดูแลตนเองและการรับรู้ภาวะสุขภาพหลังเข้าร่วมโปรแกรมการออกกำลังกายระหว่างผู้สูงอายุกลุ่มทดลองและผู้สูงอายุกลุ่มควบคุม ประชากรและกลุ่มตัวอย่างเป็นผู้สูงอายุทั้งเพศชายและเพศหญิงที่อาศัยอยู่ในตำบลนาสีนวล อำเภอพยัคฆภูมิพิสัย จังหวัดมหาสารคาม มีอายุตั้งแต่ 60 ปีขึ้นไป การเลือกกลุ่มตัวอย่างเป็นแบบเฉพาะเจาะจง (purposive sampling) จำนวนทั้งหมด 70 คน แบ่งออกเป็น 2 กลุ่ม คือ กลุ่มทดลอง จำนวน 35 คน และกลุ่มควบคุมจำนวน 35 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยครั้งนี้ ประกอบด้วย 1) เครื่องมือที่ใช้ในการทดลอง ได้แก่ โปรแกรมการออกกำลังกายด้วยการเดินแบบภูมิปัญญาไทย และโปรแกรมการสนับสนุนและให้ความรู้ในการออกกำลังกายด้วยการเดินแบบภูมิปัญญาไทย 2) เครื่องมือที่ใช้ในการประเมินผลการทดลอง ได้แก่ แบบบันทึกข้อมูลส่วนบุคคล แบบประมินความสามรถในการดูแลตนอง แบบประเมินการรับรู้ภาวะสุขภาพ และแบบประเมินสมรรถภาพทางกายของการกีฬาแห่งประเทศไทย กลุ่มทดลองได้เข้าร่วมโปรแกรมการทดลองเป็นเวลา 8 สัปดาห์ ส่วนกลุ่มควบคุมได้ทำกิจกรรมตามปกติ ทั้งสองกลุ่มได้รับการประเมินสมรรถภาพทางกาย (ความทนทานของปอดและหัวใจ ความแข็งแรงและความทนทานของกล้ามเนื้อ และความยืดหยุ่นของกล้ามเนื้อ) ความสามารถในการดูแลตนเองและการรับรู้ภาวะสภาพ ก่อนและหลังเข้าร่วมโปรแกรมการออกกำลังกาย สถิติที่ใช้ในงานวิจัยวิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้วิธีการแจกแจงความถี่ หาค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ค่าเบี่ยงเบนมาตรฐาน สถิติไค-สแควร์ สถิติที และสถิติเอฟโดยเทคนิคการวิเคราะห์ความแปรปรวนร่วม ผลการวิจัยมีดังนี้ ผู้สูงอายุกลุ่มทดลองมีสมรรถภาพทางกาย คือ ความทนทานของปอดและหัวใจ ความแข็งแรงและความทนทานของกล้ามเนื้อ ความยืดหยุ่นของกล้ามเนื้อส่วนล่าง ความสามารถในการดูแลตนเอง และการรับรู้ภาวะสุขภาพ ภายหลังการเข้าร่วมโปรแกรมการออกกำลังกายสูงกว่าก่อนเข้าร่วมโปรแกรมการออกกำลังกายอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .01 และสูงกว่ากลุ่มควบคุมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 ในขณะที่สมรรถภาพทางกายด้านความยืดหยุ่นของร่างกายส่วนบนของกลุ่มทดลองไม่แตกต่างกันระหว่างก่อนและหลังการทดลองและไม่มีความแตกต่างจากลุ่มควบคุมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ซึ่งแสดงให้เห็นว่า โปรแกรมสนับสนุนและให้ความรู้ที่บูรณาการภูมิปัญญาไทยในท้องถิ่นเป็นกลวิธีหนึ่งที่ช่วยให้การส่งเสริมสุขภาพด้วยการเดินออกกำลังกาย สำหรับผู้สูงอายุในตำบลนาสีนวล อำเภอพยัคฆภูมิพิสัย จังหวัดมหาสารคาม มีประสิทธิภาพ อย่างไรก็ตามโปรแกรมการทดลองในการศึกษาครั้งนี้ควรมีการนำไปพัฒนาเพื่อให้เหมาะสมกับบริบทพื้นที่และผลลัพธ์ที่ต้องการก่อนนำไปใช้ต่อไป

คำสำคัญ