แนวปฏิบัติที่ดีของกระบวนการไต่สวนภายใต้พระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการป้องกันและปราบปรามการทุจริต พ.ศ. 2561
ชื่อผู้แต่งข้างต้นเป็นข้อความจากระเบียนผลงาน ไม่ได้ผูกกับรหัสนักวิจัย จึงกดดูผลงานอื่นของบุคคลนี้ไม่ได้ — ในคลังนี้ 142,080 ผลงาน (63.6% ของทั้งหมด) มีชื่อผู้แต่งที่เชื่อมกับหน้าผู้แต่งได้ และ 60,298 ผลงาน (27.0%) มีผู้แต่งที่ผูกกับรหัสนักวิจัยจริง ส่วนอีก 81,382 ผลงานไม่มีข้อมูลผู้แต่งเลย (มีชื่อผู้แต่งเป็นข้อความอยู่ 142,009 ผลงาน = 63.5%)
บทคัดย่อ
โครงการวิจัยเรื่อง แนวปฏิบัติที่ดีในการไต่สวนภายใต้พระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการป้องกันและปราบปรามการทุจริต พ.ศ. 2561 ที่เน้นศึกษากรณีคดีประเภทจัดซื้อจัดจ้าง มีวัตถุประสงค์ที่จะทำการศึกษารูปแบบ วิธีการดำเนินการไต่สวนของสำนักงาน ป.ป.ช. และ วิเคราะห์แนวปฏิบัติที่ดีในการไต่สวนและปัจจัยที่ส่งผลต่อความสำเร็จในการดำเนินการไต่สวนของสำนักงาน ป.ป.ช. เพื่อจัดทำแนวทางและข้อเสนอแนะในการนำรูปแบบ วิธีการบริหารจัดการคดีและการไต่สวนมาปรับใช้ในสำนักงาน ป.ป.ช. โดยศึกษาผ่านการสัมภาษณ์เชิงลึกพนักงานไต่สวนที่มีผลการดำเนินการไต่สวนคดีประเภทจัดซื้อจัดจ้างเป็นเลิศ จำนวน 17 คน และผู้บริหารหน่วยงานภายในสำนักงาน ป.ป.ช. จำนวน 4 คน แล้วจึงทำการสังเคราะห์แนวปฏิบัติในการไต่สวนคดีประเภทจัดซื้อจัดจ้าง รวมทั้งปัจจัยที่ส่งผลให้การดำเนินการไต่สวนของพนักงานไต่สวนเป็นเลิศ ผลการศึกษาพบว่า แนวปฏิบัติที่ดีในการไต่สวนคดีประเภทจัดซื้อจัดจ้าง คือการดำเนินการไต่สวน ตามกฎหมายที่กำหนดให้พนักงานไต่สวนต้องดำเนินการ แต่จะให้ความสำคัญกับรายละเอียดในการดำเนินการ ไต่สวน ดังนี้ 1) ต้องขอสำเนาเอกสาร ก.พ. 7 จากผู้ถูกกล่าวหา 2) ต้องรวบรวมเอกสารที่เกี่ยวกับการจัดซื้อจัดจ้าง ตลอดทั้งโครงการโดยเร็วที่สุด 3) ต้องลงพื้นที่เพื่อตรวจสอบเอกสารจัดซื้อจัดจ้างจากต้นฉบับ 4) กรณีที่ไม่ได้รับความร่วมมือจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้องใดต้องให้นักสืบสวนคดีทุจริตช่วยประสานขอเอกสารจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง 5) การไต่สวนผู้ถูกกล่าวหาควรวางตัวเป็นกลางและไม่มีท่าทีในการเพ่งโทษผู้ถูกกล่าวหา ทั้งนี้ควรมีท่าทีที่ให้เกียรติผู้ถูกกล่าวหาตามสมควรแก่กรณี เพื่อให้ผู้ถูกกล่าวหาให้ความร่วมมือในการไต่สวน 6) การสอบปากคำพยาน ควรชี้แจงบทบาทหน้าที่ของพนักงานไต่สวนและความสำคัญของการสอบปากคำที่กำลัง ดำเนินการอยู่ 7) การแจ้งข้อกล่าวหาต้องลงรายละเอียดข้อเท็จจริงที่เกี่ยวกับการจัดซื้อจัดจ้างให้ครบถ้วน โดยเน้นเฉพาะเนื้อหาที่สำคัญ เพื่อให้ผู้ถูกกล่าวหาทราบว่าตนเองถูกกล่าวหาว่ามีส่วนเกี่ยวข้องในกระบวนการใด เพื่อที่ผู้ถูกกล่าวหาจะได้ชี้แจงแก้ข้อกล่าวหามาได้อย่างตรงประเด็น 8) การสรุปสำนวนควรทยอยเติมข้อมูลที่ได้จากการดำเนินการเข้าในรูปแบบรายงานการสรุปสำนวน โดยมีปัจจัยที่สนับสนุนความสำเร็จในการดำเนินการไต่สวนคดีประเภทจัดซื้อจัดจ้าง ดังนี้ 1) ปัจจัย ด้านสภาพแวดล้อมการทำงาน หน่วยงานที่ได้รับการสนับสนุนจากฝ่ายบริหารจะทำให้การดำเนินการไต่สวน เรื่องกล่าวหาของพนักงานไต่สวนเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ เนื่องจากพนักงานไต่สวนจะมีเวลาที่จะลงรายละเอียดในการไต่สวนได้มากกว่า 2) ปัจจัยส่วนตัวของพนักงานไต่สวน คือ การวางแผนการไต่สวนและรวบรวมพยานหลักฐานอย่างเป็นระบบ และ 3) ปัจจัยด้านผู้บริหาร ที่จะคอยกำหนดแผนในการบริหารจัดการ การนำพนักงานไต่สวน การติดตามและควบคุมการดำเนินการไต่สวน จากข้อค้นพบดังกล่าวจึงมีข้อเสนอแนะ ดังนี้ 1) การจัดเก็บเอกสารหลักฐานที่ได้จากการตรวจสอบ เบื้องต้นหรือการไต่สวน โดยให้นำเอกสารที่เป็นต้นฉบับและเป็นประเด็นการไต่สวน ควรจัดเก็บในรูปแบบไฟล์ อิเล็กทรอนิกส์ รูปแบบ PDF ไฟล์ ให้สีเหมือนต้นฉบับมากที่สุด 2) กำหนดให้สถาบันการป้องกันและ ปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ สัญญา ธรรมศักดิ์ จัดทำช่องทางการเรียนรู้เพื่อพัฒนาความรู้ ทักษะ ของพนักงานไต่สวน โดยเป็นช่องทางการเรียนรู้ที่ไม่จำกัดเวลาและจำนวนผู้มีสิทธิ์เข้าเรียนรู้ และ 3) ให้สำนักคดี ทำการถอดบทเรียนในคดีจัดซื้อจัดจ้างแต่ละประเภท เพื่อให้พนักงานไต่สวนในสำนักงาน ป.ป.ช. สามารถศึกษา แนวทางการไต่สวนและนำไปปรับใช้ในกรณีที่จะต้องดำเนินการไต่สวนในคดีที่ไม่เคยดำเนินการ