โครงการทุนสนับสนุนนักศึกษาระดับปริญญาเอก และ/หรือ นักวิจัยระดับหลังปริญญาเอกเพื่อเข้าร่วมการประชุม HOPE Meeting ครั้งที่ ๑๔ (เรื่อง การผลิตทีเซลล์ที่จำเพาะต่อนิวคลีโอลินสำหรับการรักษาผู้ป่วยมะเร็งเต้านมชนิดทริปเปิ้ลเนกาทีฟ: โดยทีเซลล์ที่ถูกกระตุ้นด้วยสมาร์ทเดนดริติกและเปปไทด์สายสั้น)

บทคัดย่อ

มะเร็งเต้านมเป็นมะเร็งที่เป็นสาเหตุของการเจ็บป่วยที่สาคัญของประชากรเพศหญิงทั่วโลกรวมถึงประเทศไทย และมีแนวโน้มเพิ่มสูงขึ้น แม้ว่าการรักษาในปัจจุบันจะมีความก้าวหน้าและมีประสิทธิภาพในผู้ป่วยมากกว่า 80% หากแต่ยังมีผู้ป่วยกลุ่มหนึ่ง คือ มะเร็งเต้านมชนิดทริปเปิ้ลเนกาทีฟ (Triple negative breast cancer หรือ TNBC) ซึ่งเป็นกลุ่มที่ไม่มีการสร้างโปรตีนตัวรับ ER/PR/HER2 ทาให้ไม่สามารถใช้ยาในกลุ่มมุ่งเป้าได้ จึงจาเป็นต้องมีการวิจัยเพื่อหาวิธีการรักษาใหม่ที่มีประสิทธิภาพมาช่วยในการรักษาผู้ป่วยมะเร็ง TNBC ในปัจจุบันการรักษาด้วยการกระตุ้นเซลล์ภูมิคุ้มกันบาบัด มีเป้าหมายเพื่อกระตุ้นระบบภูมิคุ้มกันของผู้ป่วย โดยเฉพาะ T cell ให้มีความจาเพาะต่อแอนติเจนที่มีการแสดงออกมากในเซลล์มะเร็ง เรียกว่า “tumor antigen-specific T cell” กลุ่มผู้วิจัยได้ศึกษาโปรตีนนิวคลิโอลิน (nucleolin หรือ NCL) ที่มีการแสดงออกสูงถึง 60-70% และสัมพันธ์กับอัตราการรอดชีพของผู้ป่วยมะเร็ง TNBC อย่างมีนัยสาคัญทางสถิติ เพื่อพัฒนาเป็น tumor antigen และได้พัฒนา tumor antigen-specific T cell สองวิธี คือ วิธีที่ (1) ใช้ Self-differentiated Myeloid-derived Antigen-presenting-cells Reactive against Tumors dendritic cells (Smart-DCs) ที่ประกอบด้วยยีน self-differentiated cytokines และ NCL ต่อกันแบบ tri-cistronic GM-CSF/IL-4/NCL ซึ่งจะสามารถนาเสนอ NCL antigen ได้ และ วิธีที่ (2) ใช้ NCL peptide ซึ่งประกอบด้วย 9 amino acids ที่ทานายความเป็นแอนติเจน ด้วยโปรแกรมคอมพิวเตอร์ว่าสามารถถูกนาเสนอด้วย HLA class I ของเซลล์มะเร็งเป้าหมาย แล้วนา NCL peptide มากระตุ้น peripheral blood mononuclear cells (PBMCs) เพื่อให้เกิดเป็น NCL-specific T cell และนาทีเซลล์ที่ได้จากทั้ง 2 วิธีนี้ไปทดสอบความสามารถในการกาจัดเซลล์มะเร็งเป้าหมาย จากผลวิจัยพบว่า NCL short peptides ประกอบด้วย pNCL-01, pNCL-02, pNCL-03 และ pNCL-04 สามารถนาเสนอใน HLA-A*02 และ HLA-B*15 ด้วยค่าความจาเพาะสูง และยังสามารถกระตุ้นให้เกิดทีเซลล์ที่มีความจาเพาะต่อ NCL เรียก NCL-specific T cells จาก PBMCs ของอาสาสมัครสุขภาพดีและผู้ป่วยมะเร็งเต้านม ซึ่งพบว่า NCL-specific T cell ที่ผลิตได้นั้นมีการสร้าง IFN-?, CD69 และ CD107a ที่สูงขึ้น และสามารถกาจัดเซลล์มะเร็งได้ทั้งเซลล์เพาะเลี้ยงรูปแบบ 2-D และ 3-D ผลการวิจัยนี้บ่งชี้ความเป็นไปได้ในการผลิต NCL-specific T cell ในหลอดทดลองและเป็นข้อมูลสาคัญที่จะนาไปสู่การพัฒนาการใช้ NCL-specific T cell ในการวิจัยทางคลินิก (clinical trial) กับผู้ป่วยมะเร็งเต้านมชนิด TNBC ต่อไป คาสาคัญ: มะเร็งเต้านมชนิดทริปเปิ้ลเนกาทีฟ, นิวคลีโอลิน, เปปไทด์, ทีเซลล์จาเพาะต่อนิวคลีโอลิน

คำสำคัญ

ระดับความพร้อมของโครงการ