การศึกษาตลาดและยกระดับอัตลักษณ์ของผลิตภัณฑ์นมแพะในพื้นที่ภาคเหนือตอนบน เพื่อเพิ่มศักยภาพการแข่งขันเชิงพาณิชย์

บทคัดย่อ

เพื่อแก้ปัญหาตลาดนมแพะซบเซาลงในพื้นที่ภาคเหนือตอนบน การยกระดับภาพลักษณ์ผลิตภัณฑ์ของนมแพะ ตลอดจนการศึกษาแนวทางการทำการตลาดของผลิตภัณฑ์นมแพะจึงเป็นสิ่งสำคัญที่ต้องพัฒนาให้เกิดขึ้น การศึกษาในครั้งนี้มีวัตถุประสงค์สำคัญ คือ (1) ศึกษาตลาดของผลิตภัณฑ์นมแพะและปัจจัยที่จะส่งเสริมการบริโภคผลิตภัณฑ์จากนมแพะจาก 2 กลุ่มเป้าหมาย ได้แก่ ผู้บริโภคชาวไทย และกลุ่มนักท่องเที่ยวต่างประเทศ (2) วิเคราะห์แนวทางการทำการตลาดสำหรับผลิตภัณฑ์จากนมแพะ และ (3) พัฒนาหนังสือผลิตภัณฑ์ (Brand book) ของผลิตภัณฑ์จากนมแพะ การศึกษาอาศัยการใช้แบบสอบถามกับกลุ่มเป้าหมายรวมกันทั้งสิ้น 410 ตัวอย่าง การสัมภาษณ์เชิงลึกกับผู้ประกอบการและหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง การสนทนากลุ่มเพื่อทดสอบผลิตภัณฑ์ การศึกษาจากแบบจำลองทางสถิติโดยพิจารณาจากปัจจัยด้านลักษณะส่วนบุคคล ด้านผลิตภัณฑ์ ด้านราคา ด้านช่องทางการจัดจำหน่าย และด้านช่องทางการส่งเสริมการขาย และการประชุมหารือกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องกับการกำหนดนโยบายด้านนมเพื่อให้ได้มาซึ่งข้อมูลสำหรับการนำมาใช้ในการวิเคราะห์ความต้องการของตลาดนมแพะ พัฒนาหนังสือผลิตภัณฑ์ ตลอดจนสร้างข้อเสนอแนะเชิงนโยบายและพัฒนาแนวทางส่งเสริมตลาดนมแพะในภาคเหนือตอนบน ผลการศึกษาพบว่าปัจจัยที่ส่งผลเชิงบวกที่ส่งผลต่อการตัดสินใจเลือกบริโภคนมแพะได้แก่ ปัจจัยด้านอายุ ปัจจัยด้านการศึกษา และปัจจัยด้านอาชีพ ขณะที่ปัจจัยที่ส่งผลต่อค่าใช้จ่ายในการซื้อนมแพะต่อครั้งในเชิงบวกได้แก่ ความน่าเชื่อถือหรือเป็นที่รู้จักของแบรนด์/ตราสินค้า ราคามีความสอดคล้องกับผลิตภัณฑ์สุขภาพอื่น ๆ ในท้องตลาด การโฆษณาผ่านสื่อต่าง ๆ เช่น โทรทัศน์ วิทยุ หนังสือพิมพ์ และปัญหาด้านสุขภาพ ในส่วนของแนวทางทำการตลาดนมแพะ การศึกษาได้สรุปกลุ่มลูกค้าศักยภาพในอนาคตสำหรับผลิตภัณฑ์นมแพะคือ กลุ่มผู้สูงอายุ นอกจากนี้ข้อสรุปของแนวทางการทำการตลาดสำหรับผลิตภัณฑ์นมแพะสามารถแบ่งออกเป็น 2 ระยะ คือ (1) ในระยะสั้น นมแพะควรเป็นผลิตภัณฑ์เฉพาะเพื่อเจาะกลุ่มตลาดแบบเฉพาะ (Niche Market) ซึ่งก็คือกลุ่มของสินค้าเพื่อสุขภาพ และเมื่อผลิตภัณฑ์เริ่มเป็นที่รู้จักในระยะสั้นแล้วก็เข้าสู่แนวทางการทำการตลาด (2) ในระยะยาว ซึ่งเป็นการพัฒนาการผลิต/การเลี้ยงเพื่อให้ผ่านมาตรฐาน อย. สำหรับการพัฒนาหนังสือผลิตภัณฑ์ทีมวิจัยได้ดำเนินการออกแบบและปรับเปลี่ยนรูปลักษณ์ของบรรจุภัณฑ์ของ 3 ผู้ประกอบการที่เข้าร่วมโครงการ ซึ่งจากการทดสอบรูปแบบใหม่ของผลิตภัณฑ์ของทั้ง 3 ผู้ประกอบการพบว่า การเปลี่ยนแปลงรูปแบบช่วยให้ผู้คนสนใจในผลิตภัณฑ์นมแพะมากขึ้น และทำให้ราคาที่ตัดสินใจซื้อสูงขึ้นกว่าร้อยละ 50

คำสำคัญ