การพัฒนาศักยภาพห่วงโซ่การผลิตแพะในพื้นที่ภาคตะวันตกของประเทศไทย (ปีที่ 2)
ชื่อผู้แต่งข้างต้นเป็นข้อความจากระเบียนผลงาน ไม่ได้ผูกกับรหัสนักวิจัย จึงกดดูผลงานอื่นของบุคคลนี้ไม่ได้ — ในคลังนี้ 142,080 ผลงาน (63.6% ของทั้งหมด) มีชื่อผู้แต่งที่เชื่อมกับหน้าผู้แต่งได้ และ 60,298 ผลงาน (27.0%) มีผู้แต่งที่ผูกกับรหัสนักวิจัยจริง ส่วนอีก 81,382 ผลงานไม่มีข้อมูลผู้แต่งเลย (มีชื่อผู้แต่งเป็นข้อความอยู่ 142,009 ผลงาน = 63.5%)
บทคัดย่อ
การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาแนวทางปฏิบัติแบบมีส่วนร่วมสำหรับการเพิ่มศักยภาพการผลิตแพะให้เป็นสินค้าที่มีคุณภาพและปลอดภัยในพื้นที่ภาคตะวันตกของประเทศไทย และศึกษารูปแบบการพัฒนาเครือข่ายเกษตรกรต้นแบบในการผลิตแพะให้เป็นสินค้าที่มีคุณภาพและปลอดภัยรองรับการแข่งขันในการสร้างความยั่งยืนของอุตสาหกรรมการผลิตแพะ ทำการศึกษาในพื้นที่ 6 จังหวัด ได้แก่ นครปฐม กาญจนบุรี ราชบุรี สุพรรณบุรี เพชรบุรี และประจวบคีรีขันธ์ โดยกลุ่มเป้าหมายเป็นกลุ่มเกษตรกรผู้เลี้ยงแพะ และเจ้าหน้าที่กรมปศุสัตว์ ซึ่งทำการรวบรวมข้อมูลทุติยภูมิจากการสืบค้นข้อมูลด้านวิชาการต่างๆ และทำการเก็บรวบรวมข้อมูลในพื้นที่ทั้งข้อมูลเชิงปริมาณ ที่เกี่ยวข้องกับบริบทของชุมชน ระดับปัญหา ความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับเครือข่ายยั่งยืน ความต้องการของกลุ่มเกษตรกร และแนวทางการจัดการเรียนรู้ และข้อมูลเชิงคุณภาพ โดยสัมภาษณ์เชิงลึก ด้วยแนวคำถามที่สอดคล้องกับวัตถุประสงค์การวิจัย ประชุมกลุ่มย่อย และถอดบทเรียนกลุ่ม และวิเคราะห์ข้อมูลที่ได้โดยเรียบเรียง วิเคราะห์ สังเคราะห์ และพรรณนา จากการศึกษาพบว่า แนวทางปฏิบัติแบบมีส่วนร่วมสำหรับการเพิ่มศักยภาพการผลิตแพะให้เป็นสินค้าที่มีคุณภาพและปลอดภัย เกี่ยวข้องกับประเด็นดังนี้ 1) การฝึกอบรมและการสร้างขีดความสามารถของเกษตรกรและผู้เกี่ยวข้อง 2) จัดตั้งและสนับสนุนองค์กรชุมชนหรือสหกรณ์ 3) การสาธิตภายในฟาร์ม แสดงแนวทางปฏิบัติที่ดีที่สุดในการจัดการฟาร์มแพะ การผสมพันธุ์ และการป้องกันโรค 4) การพัฒนาห่วงโซ่คุณค่า ตั้งแต่การผลิตไปจนถึงการแปรรูปและการตลาด ฝึกอบรมการเพิ่มมูลค่า และเพิ่มความหลากหลายผลิตภัณฑ์แพะ 5) การจัดการโรคแพะ เฝ้าระวังและควบคุมโรคแบบมีส่วนร่วม แก้ไขปัญหาด้านสุขภาพและส่งเสริมการป้องกันโรค 6) การควบคุมและการประกันคุณภาพผลผลิตและผลิตภัณฑ์ สร้างมาตรฐานและการรับรองคุณภาพ และให้เกษตรกรมีส่วนร่วมในกระบวนการปฏิบัติตามข้อกำหนด 7) การเข้าถึงตลาดและการเชื่อมโยง กับผู้รวบรวม ผู้ค้าปลีก ผู้ประมวลผล และผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย รวมทั้งการเจรจาราคาที่ดีขึ้น และร่วมกันทำการตลาด 8) การเก็บบันทึกและการจัดการข้อมูลที่ถูกต้อง สามารถช่วยในการตัดสินใจ 9) วิจัยและส่งเสริมวิชาการ เป็นความร่วมมือระหว่างเกษตรกร สถาบันวิจัย และมหาวิทยาลัย เพื่อพัฒนาแนวทางปฏิบัติในการเลี้ยงแพะให้เหมาะสมตามบริบท 10) การสนับสนุนทางการเงินและสิ่งจูงใจให้กับเกษตรกรลงทุนปัจจัยการผลิตให้มีคุณภาพ สำหรับการศึกษารูปแบบการพัฒนาเครือข่ายเกษตรกรต้นแบบในการผลิตแพะให้เป็นสินค้าที่มีคุณภาพและปลอดภัย พบว่า มี 2 รูปแบบ ได้แก่การพัฒนาเครือข่ายเกษตรกรต้นแบบในการผลิตแพะเนื้อ และ เครือข่ายเกษตรกรต้นแบบในการผลิตนมแพะ ซึ่งแต่ละรูปแบบมีความสัมพันธ์ที่สนับสนุนกันตลอดห่วงโซ่การผลิต ส่วนของความเข้มแข็งของเครือข่ายเกิดขึ้นได้ รวมทั้งการมีส่วนร่วม และเรียนรู้ ในประเด็นการหาข้อมูล คิดวิเคราะห์ วางแผน และตัดสินใจ ดำเนินงานร่วมกัน ประเมิน ติดตาม แบ่งปันผล รับผิดชอบ การพัฒนาเครือข่ายให้มีความเข้มแข็ง ควรให้ความสำคัญในเรื่องโครงสร้าง การบริหารจัดการ ทั้งการมีส่วนร่วม ระบบ และมาตรฐาน การพัฒนา ขีดความสามารถของคน และของกลุ่ม เศรษฐกิจ และเชื่อมโยงเครือข่ายภายนอก นอกจากนี้กระบวนการ การสื่อสาร การระดมความคิดเห็น การดำเนินงานกิจกรรมภายในกลุ่มหรือเครือข่าย การหาแนวทาง การพัฒนาให้เกิดความเข้มแข็งของการผลิต และการร่วมหาช่องทางการตลาดมีความสำคัญสำหรับการพัฒนาห่วงโซ่การผลิตแพะ การใช้รูปแบบ 3P (People, Process, Products) ประกอบด้วยเกษตรกร ผู้ประกอบการ/ขั้นตอน กระบวนการ/ผลผลิต ผลิตภัณฑ์ สามารถใช้เป็นแนวทางปฏิบัติในการเพิ่มศักยภาพการผลิตแพะร่วมกันได้อย่างมีประสิทธิภาพและเพิ่มมูลค่าของการผลิตแพะได้อย่างยั่งยืน