การเพิ่มมูลค่าผลิตภัณฑ์สินค้าชนเผ่าอ่าข่า สู่การเสริมสร้างเศรษฐกิจชุมชน

บทคัดย่อ

โครงการวิจัย การเพิ่มมูลค่าผลิตภัณฑ์สินค้าชนเผ่าอ่าข่าสู่การเสริมสร้างเศรษฐกิจชุมชน เป็นโครงการวิจัย ที่จะศึกษาความรู้ใหม่ ๆ เพื่อพัฒนาและยกระดับผลิตภัณฑ์สินค้าของชนเผ่าอ่าข่า แต่สินค้าอีกหลายผลิตภัณฑ์ที่ยังขาดการพัฒนาคุณภาพสินค้าคือ น้ำหมักต้นฮ่อม ชาต้นเลือดมังกร และสบู่ดอกเก๊กฮวย ดังนั้นทางกลุ่มอาชีพเกิดความต้องการที่จะพัฒนาคุณภาพสินค้า โดยเริ่มต้นจากการฝึกทักษะกลุ่มอาชีพก่อน ต่อด้วยการศึกษาหาข้อมูลการเพาะปลูก การแปรรูป รูปแบบบรรจุภัณฑ์ รวมไปถึงการเสริมสร้างระบบนิเวศที่สัมพันธ์กันกับธรรมชาติอีกด้วย ซึ่งจะนำไปสู่การเพิ่มมูลค่าของผลิตภัณฑ์ตามวัตถุประสงค์ของโครงการวิจัย 2 ข้อคือ 1) เพื่อยกระดับวัตถุดิบผลิตผลทางการเกษตรของชุมชน (ต้นฮ่อม ต้นเลือดมังกร และดอกเก๊กฮวย) โดยการเพิ่มมูลค่า และ 2) เพื่อพัฒนาบรรจุภัณฑ์และทักษะความรู้ให้เป็นอาชีพคนในชุมชน ดำเนินการโครงการวิจัย เริ่มต้นจากค้นหากลุ่มอาชีพในชุมชนเพื่อกำหนดเป้าหมายและดำเนินงานวิจัยร่วมกัน จาก 3 ชุมชนในจังหวัดเชียงราย รวม 3 กลุ่มอาชีพ คือ น้ำหมักต้นฮ่อม ชาต้นเลือดมังกรและสบู่ดอกเก๊กฮวย โดยคัดเลือกพื้นที่และกลุ่มอาชีพตามความเหมาะสมของแต่ละพื้นที่ ที่มีสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อการศึกษาวิจัย เอื้อต่อการเพาะปลูกและแปรรูป เริ่มจากการจัดเก็บข้อมูลเพื่อนำมาศึกษาวิเคราะห์ข้อมูล พร้อมให้กลุ่มอาชีพร่วมฝึกทักษะอาชีพเพื่อพัฒนาฝีมือ การพัฒนาออกแบบบรรจุภัณฑ์ ทั้ง 3 ผลิตภัณฑ์และการสร้างมูลค่าเพิ่มของผลิตภัณฑ์สินค้าอ่าข่า ผลของการศึกษาค้นคว้าตามวัตถุประสงค์ของโครงการวิจัย 2 ข้อเพื่อยกระดับวัตถุดิบของชุมชนให้มีมูลค่าเพิ่ม น้ำหมักต้นฮ่อม ชาต้นเลือดมังกร และสบู่ดอกเก๊กฮวย เป็นผลิตภัณฑ์ใหม่ ๆ และเป็นต้นแบบที่ได้จากผลการวิจัย ภายหลังจากพัฒนาผลิตภัณฑ์โดยเป็นขั้นเป็นตอน และได้ทดลองจัดจำหน่ายสินค้าในเครือข่ายตลาดลานอ่าข่าแล้ว มีผลตอบรับในระดับหนึ่ง ส่วนของการพัฒนาฝึกทักษะอาชีพ ทั้ง 3 กลุ่มทักษะอาชีพ (น้ำหมักต้นฮ่อม ชาต้นเลือดมังกรและสบู่ดอกเก๊กฮวย) เพิ่มองค์ความรู้ ทัศนคติ ทักษะอาชีพที่เกิดการเปลี่ยนแปลงจากเดิมเพิ่มมากขึ้น เกิดระดับความพร้อมของกลุ่มอาชีพเพิ่มมากขึ้น และการมองเห็นคุณค่าการรวมกลุ่มอาชีพที่สามารถเสริมสร้างรายได้เพิ่มมากขึ้น มองเห็นขั้นตอนการพัฒนาผลิตภัณฑ์พร้อมทั้งการออกแบบบรรจุภัณฑ์ของแต่ละผลิตภัณฑ์อย่างเหมาะสมเพื่อยกระดับและการเพิ่มมูลค่าของผลิตภัณฑ์ รวมไปถึงการเพาะปลูกที่เอื้อกับทรัพยากรธรรมชาติ จนเกิดแหล่งเรียนรู้ ทั้ง 3 ผลิตภัณฑ์ ใน 3 ชุมชนเป้าหมายโครงการ ได้กันเขตพื้นที่ป่า ประมาณ 60 ไร่ เพื่อรักษาความสมดุลของระบบนิเวศน์และสัมพันธ์กัน กลุ่มผู้แปรรูปได้รับการพัฒนาศักยภาพ เพื่อเสริมสร้างทักษะอาชีพในแต่ละพื้นที่ให้เหมาะสม โดยเน้นการยกระดับสินค้าและที่ร่วมสมัย สร้างกระบวนการผลิตที่ตอบความต้องการด้านสินค้า ได้ทดลองชิม ใช้ และจำหน่ายสินค้าในตลาดเครือข่ายชาติพันธุ์ ภายในจังหวัดเชียงราย และต่างจังหวัด

คำสำคัญ