สังเคราะห์งานวิจัยเพื่อท้องถิ่นด้านสมุนไพรไทยสู่การขยายผลด้านเศรษฐกิจของเครือข่ายสมุนไพรจังหวัดชัยภูมิ
ชื่อผู้แต่งข้างต้นเป็นข้อความจากระเบียนผลงาน ไม่ได้ผูกกับรหัสนักวิจัย จึงกดดูผลงานอื่นของบุคคลนี้ไม่ได้ — ในคลังนี้ 142,080 ผลงาน (63.6% ของทั้งหมด) มีชื่อผู้แต่งที่เชื่อมกับหน้าผู้แต่งได้ และ 60,298 ผลงาน (27.0%) มีผู้แต่งที่ผูกกับรหัสนักวิจัยจริง ส่วนอีก 81,382 ผลงานไม่มีข้อมูลผู้แต่งเลย (มีชื่อผู้แต่งเป็นข้อความอยู่ 142,009 ผลงาน = 63.5%)
บทคัดย่อ
บทคัดย่อ การวิจัยนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อสังเคราะห์องค์ความรู้การลดความเหลื่อมล้ำด้านเศรษฐกิจจากงานวิจัยเพื่อท้องถิ่นด้านสมุนไพรไทยใน ๔ พื้นที่วิจัย และขยายผลองค์ความรู้สมุนไพรกับเครือข่ายสมุนไพรเมืองพญาแลจังหวัดชัยภูมิให้เกิดการลดความเหลื่อมล้ำด้านเศรษฐกิจ ใช้รูปแบบการวิจัยเพื่อท้องถิ่น เป็นงานวิจัยเชิงคุณภาพที่ ชาวบ้านเป็นเจ้าของโจทย์ปัญหา เรียนรู้จากการปฏิบัติการจริงอย่างมีส่วนร่วมจากชุมชนและภาคีเครือข่าย กลุ่มเป้าหมายคือวิสาหกิจชุมชน ๘ แห่ง แบ่งเป็น ระยะที่ ๑ เก็บข้อมูลด้วยวิธีการสัมภาษณ์ การสำรวจตัวชี้วัดความเหลื่อมล้ำก่อนดำเนินการ การสนทนากลุ่ม ระยะที่ ๒ ปฏิบัติการลดความเหลื่อมล้ำ การสำรวจตัวชี้วัดความเหลื่อมล้ำหลังดำเนินการ เวทีสนทนากลุ่ม การวิเคราะห์ข้อมูลใช้วิธีวิเคราะห์เนื้อหา ผลการวิจัยพบชุดความรู้สำคัญในการลดความเหลื่อมล้ำได้แก่ ๑) การแปรรูปผลิตภัณฑ์สมุนไพรตามฐานภูมิปัญญาและทรัพยากรท้องถิ่น ๒) การเชื่อมโยงเครือข่าย นำมาขยายผลปฏิบัติการกับกรณีศึกษาวิสาหกิจชุมชน ๒ แห่ง พบว่ากิจกรรมปฏิบัติการในตำบลท่ามะไฟหวาน ได้เน้นเรื่องเพิ่ม Local Content และสังคมวัฒนธรรม พบว่าได้ช่วยหลีกเลี่ยงต้นทุนในการรักษาพยาบาล ๓๗,๔๒๙ บาท/๓๐ คน/๕ เดือน ชุดความรู้นี้ ยังนำมาสร้างมูลค่าเพิ่มผลิตภัณฑ์ ได้แก่ น้ำตาลอ้อยปลอดภัย ชาล้างสารพิษ น้ำมันว่านเมืองพญาแล ถุงหอม และการบูรหอม ทำให้กลุ่มตัวอย่างในตำบลท่ามะไฟหวาน ๓๐ คน มีรายได้สุทธิเพิ่มขึ้นจากเดิม ๕๗,๔๐๖ บาท คิดเป็นร้อยละ ๙๔.๖% ส่งผลให้มีการลดลงของกลุ่มคนยากจนใต้เส้น ๔๐% ล่าง ลดลงสองเท่าเปรียบเทียบกับกลุ่มที่ไม่เข้าร่วมโครงการ ชุดความรู้การเชื่อมโยงเครือข่าย ทำให้เกิดรายได้กับวิสาหกิจชุมชนและแพทย์แผนไทยรวม ๓๓ แห่ง จากงาน “ภูมิใจ สมุนไพร ชัยภูมิ” เป็นเงินทั้งสิ้น ๑๓๕,๔๗๐ บาท นอกจากนี้ยังช่วยลดความเหลื่อมล้ำทางด้านสังคมให้กับแพทย์พื้นบ้านและแพทย์แผนไทยเข้าถึงช่องทางการตลาดอย่างครอบคลุม รวมทั้งได้รับโอกาสที่ดีในการ แลกเปลี่ยนกับสำนักงานสาธารณสุขจังหวัดชัยภูมิ ปัจจัยเอื้อของการลดความเหลื่อมล้ำที่สำคัญได้แก่การประสานงานที่ครอบคลุมทุกคน การออกแบบผลิตภัณฑ์ที่ง่าย การเปิดโอกาส สร้างความมั่นใจ ตลอดจนการเพิ่มโอกาสในการจ้างงานเป็นพิเศษ ผลกระทบจากงานวิจัย เกิดการขยายผลการเพิ่มส่วนแบ่งผู้ผลิตสมุนไพรประเภทเครื่องแกง ให้เกิดขึ้นกับเครือข่ายวิสาหกิจชุมชนสมุนไพรชัยภูมิ ๑๖ แห่งในจังหวัดชัยภูมิ ข้อเสนอแนะ กิจกรรมทางเศรษฐกิจใดๆ อาจไม่ได้ช่วยลดความเหลื่อมล้ำด้านเศรษฐกิจให้กับสมาชิกภายในวิสาหกิจชุมชนก็เป็นได้ ด้วยเหตุนี้รัฐบาลควรมีการออกแบบการสนับสนุนส่งเสริมที่ดี เพื่อทำให้วิสาหกิจชุมชนเป็นกุญแจสำคัญดอกหนึ่งในการช่วยลดความเหลื่อมล้ำด้านเศรษฐกิจในชุมชน คำสำคัญ : การลดความเหลื่อมล้ำด้านเศรษฐกิจ, การลดความเหลื่อมล้ำด้านสังคม, สังเคราะห์, งานวิจัยเพื่อท้องถิ่น