การพัฒนาตัวแบบเชิงธุรกิจกลุ่มผู้ประกอบการวิสาหกิจชุมชนหมวกกะปิเยาะห์ ตำบลกะมิยอ จังหวัดปัตตานี
ชื่อผู้แต่งข้างต้นเป็นข้อความจากระเบียนผลงาน ไม่ได้ผูกกับรหัสนักวิจัย จึงกดดูผลงานอื่นของบุคคลนี้ไม่ได้ — ในคลังนี้ 142,080 ผลงาน (63.6% ของทั้งหมด) มีชื่อผู้แต่งที่เชื่อมกับหน้าผู้แต่งได้ และ 60,298 ผลงาน (27.0%) มีผู้แต่งที่ผูกกับรหัสนักวิจัยจริง ส่วนอีก 81,382 ผลงานไม่มีข้อมูลผู้แต่งเลย (มีชื่อผู้แต่งเป็นข้อความอยู่ 142,009 ผลงาน = 63.5%)
บทคัดย่อ
บทคัดย่อ ธุรกิจชุมชนการผลิตหมวกกะปิเยาะห์เป็นอาชีพที่มีความสำคัญของตำบลกะมิยอ จังหวัดปัตตานี ในแต่ละปีสามารถสร้างรายได้ให้กับคนชุมชนและประเทศชาติเป็นจำนวนมาก ปัจจุบันธุรกิจหมวกกะปิเยาะห์ได้รับผลกระทบจากปัจจัยทั้งภายนอกและภายในโดยเฉพาะอย่างยิ่งการแข่งขันกันตัดราคาระหว่างผู้ประกอบการภายในชุมชนส่งผลทำให้ผู้ประกอบหลายรายต้องปิดกิจการ เพื่อแก้ปัญหาข้างต้นโครงการวิจัยนี้ดำเนินการผ่านโครงการย่อย 3 โครงการได้แก่ โครงการการจัดตั้งและพัฒนากลุ่มผู้ประกอบการ โครงการการพัฒนาลวดลายหมวกผลิตภัณฑ์ และโครงการพัฒนาตราสินค้าชุมชนของผู้ผลิตหมวกกะปิเยาะห์ ตำบลกะมิยอ จังหวัดปัตตานี มีวัตถุประสงค์ได้แก่ 1) เพื่อจัดตั้งและพัฒนากลุ่มผู้ประกอบการหมวกกะปิเยาะห์ตำบลกะมิยอให้มีความยั่งยืน 2) เพื่อพัฒนาศักยภาพด้านการผลิตหมวกกะปิเยาะห์โดยการพัฒนาลวดลาย 3) เพื่อพัฒนาศักยภาพทางด้านการตลาดของวิสาหกิจชุมชนผู้ผลิตหมวกกะปิเยาะห์ผ่านกระบวนการจัดการตราสินค้าชุมชน 4) เพื่อพัฒนาตัวแบบเชิงธุรกิจกลุ่มผู้ประกอบการวิสาหกิจชุมชนหมวกกะปิเยาะห์ ตำบลกะมิยอ จังหวัดปัตตานี ประชากรผู้ประกอบการหมวกกะปิเยาะห์มีจำนวน 40 ราย ใช้เครื่องมือวิจัย 3 ชนิด คือ 1) แบบสัมภาษณ์ 2) สนทนากลุ่ม 3) ผู้วิจัยรวบรวมข้อมูลด้วยตนเองผ่านการจัดทำกิจกรรมต่างๆ ผลการวิจัยพบว่า ปัจจัยที่ส่งผลสู่ความสำเร็จในการพัฒนาตัวแบบเชิงธุรกิจกลุ่มวิสาหกิจชุมชนหมวกกะปิเยาะห์ตำบลกะมิยอในระดับมากที่สุด ประกอบด้วย ปัจจัยทรัพยากรพื้นฐานของธุรกิจ ปัจจัยระบบการทำงานของผู้ประกอบการ ปัจจัยการเปลี่ยนแปลงทางธุรกิจ ปัจจัยความสามารถทางการแข่งขัน และปัจจัยผลการดำเนินงานขององค์กร ระดับมาก ประกอบด้วย ปัจจัยด้านทรัพยากรเงินทุน ปัจจัยด้านการใช้ประโยชน์จากการส่งเสริมและสนับสนุนของภาครัฐและปัจจัยด้านส่งเสริมการส่งออก ปัจจัยด้านการเปลี่ยนแปลงรูปแบบกลยุทธ์ ปัจจัยด้านการลดต้นทุน ปัจจัยด้านการเงิน ปัจจัยด้านกระบวนการภายในและปัจจัยด้านการเรียนรู้และการเจริญเติบโต และระดับปานกลาง ประกอบด้วย ปัจจัยด้านระบบฐานข้อมูล ปัจจัยด้านการรับรู้นโยบายของภาครัฐ สำหรับปัจจัยที่ส่งผลต่อความสำเร็จต่อการจัดตั้งและพัฒนากลุ่มผู้ประกอบการหมวกกะปิเยาะห์ประกอบด้วย ปัจจัยด้านราคา ปัจจัยด้านการตลาด ปัจจัยด้านความก้าวหน้าเทคโนโลยีปัจจัยด้านปัจจัยการผลิต ปัจจัยด้านสังคม ปัจจัยด้านเศรษฐกิจและโครงสร้างการพัฒนาของรัฐและเอกชน และปัจจัยด้านการจัดการของกลุ่ม ส่วนปัจจัยที่มีผลต่อการพัฒนาตราสินค้าชุมชน ประกอบด้วยปัจจัยด้านส่วนประสมทางการตลาดได้แก่ ความสวยงามของสินค้า ราคาที่เหมาะสม ร้านค้าที่เพียงพอในการจัดจำหน่าย มีกิจกรรมร่วมกับลูกค้าเพื่อจูงใจในการซื้อสินค้า พนักงานมีบุคลิกภาพที่เหมาะสม ความถูกต้องรวดเร็วในการชำระเงิน บรรยากาศของร้านที่รู้สึกเป็นกันเอง และปัจจัยด้านการรับรู้คุณค่าตราสินค้า ได้แก่การจดจำตราสินค้า การสะท้อนภาพลักษณ์ของตราสินค้า คุณภาพ สอดคล้องกับราคา และความภักดีในตราสินค้า โดยการกำหนดแนวทางการจัดตั้งและพัฒนากลุ่มผู้ประกอบการพบว่าควรจัดตั้งกลุ่มให้เป็นรูปแบบของวิสาหกิจชุมชนผู้ประกอบการหมวกกะปิเยาะห์ โดยกำหนดสถานที่ที่ตั้งกลุ่ม โครงสร้างคณะกรรมการของกลุ่ม ข้อตกลงของกลุ่ม ร่วมจัดทำแผนปฏิบัติการของกลุ่มอย่างชัดเจน กำหนดอำนาจหน้าที่ของกรรมการกลุ่มและมีการจัดแบ่งการดำเนินงานตามภาระหน้าที่ที่รับผิดชอบตามความถนัดประกอบด้วย ด้านกระบวนการผลิต ด้านการตลาด การเงินและการบัญชี และผู้มีอำนาจเบิกจ่าย กำหนดแหล่งที่มาของเงินทุน การนำระบบการบริหารจัดการไปใช้ในการดำเนินการและการบริหารจัดการกลุ่ม ปรับเปลี่ยนวิธีการดำเนินการและการบริหารจัดการ ที่เคยเป็นแบบครัวเรือน เป็นการบริหารจัดการแบบกลุ่มการผลิต ที่ครอบคลุมกิจกรรมตลอดห่วงโซ่อุปทานการผลิต ตั้งแต่กิจกรรมต้นน้ำ กิจกรรมกลางน้ำ และกิจกรรมปลายน้ำ สำหรับการศึกษาอัตลักษณ์ของพื้นที่พบว่าเป็นการผสมผสานของวัฒนธรรม ไทย จีน มลายู และมีต้นทุนทางวัฒนธรรมที่หลากหลาย โดยลวดลายจากต้นทุนวัฒนธรรมที่เป็นอัตลักษณ์ของพื้นที่ได้แก่ ลวดลายหมวกกะปิเยาะห์ลวดลายว่าวบุหลัน ลาดลายฆาฮา(แท่นวางคัมภีร์อัลกุรอาน) ลวดลายกอแฆ (กระต่ายขูดมะพร้าว) ลวดลายกรอบคัมภีร์อัลกุรอาน ลวดลายประดับตาม สถาปัตยธรรมสำคัญ และลวดลายจากแม่พิมพ์ผ้าปาเต๊ะชนิดโลหะ โดยลักษณะลวดลายที่พบเป็นลวดลาย เรขาคณิต ลวดลายพฤกษาพรรณหรือลวดลายใบไม้ดอกไม้ ลวดลายผสม ลวดลายสิ่งมีชีวิต ลวดลายวัตถุสิ่งของ ลวดลายอักษรวิจิตร ลวดลายผสมผสาน และได้ผลลัพธ์จากการออกแบบแบ่งเป็นสองแนวทางคือ แนวทางการออกแบบสำหรับผู้ใช้ทั่วไป และแนวทางการออกแบบสำหรับผู้ที่มีทักษะทางด้านการออกแบบ ได้ลวดลายแนวทางการออกแบบละ 3 ลวดลาย รวมทั้งหมด 6 ลวดลาย และผลิตต้นแบบหมวกกะปิเยาะห์ ทำให้ได้ต้นแบบผลิตภัณฑ์หมวกกะปิเยาะห์จำนวน 36 ใบ โดยชุดข้อมูลลวดลายที่ได้จากการวิจัยยังสามารถนำไปพัฒนาเป็นผลิตภัณฑ์อื่นๆ เพื่อต่อยอดและสร้างมูลค่าเพิ่มให้กับสินค้าได้ คำสำคัญ : ตัวแบบเชิงธุรกิจ การจัดตั้งและพัฒนากลุ่ม การตลาดวิสาหกิจชุมชน การพัฒนาลวดลายเชิงอัตลักษณ์ ผู้ประกอบการหมวกกะปิเยาะห์