การทุจริต และระดับความเสี่ยงต่อการกระทำการทุจริตขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในเขตพื้นที่่ภาค 4
ชื่อผู้แต่งข้างต้นเป็นข้อความจากระเบียนผลงาน ไม่ได้ผูกกับรหัสนักวิจัย จึงกดดูผลงานอื่นของบุคคลนี้ไม่ได้ — ในคลังนี้ 142,080 ผลงาน (63.6% ของทั้งหมด) มีชื่อผู้แต่งที่เชื่อมกับหน้าผู้แต่งได้ และ 60,298 ผลงาน (27.0%) มีผู้แต่งที่ผูกกับรหัสนักวิจัยจริง ส่วนอีก 81,382 ผลงานไม่มีข้อมูลผู้แต่งเลย (มีชื่อผู้แต่งเป็นข้อความอยู่ 142,009 ผลงาน = 63.5%)
บทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อวิเคราะห์รูปแบบ และกระบวนการทุจริตขององค์ปกครองส่วนท้องถิ่นในเขตพื้นที่ภาค 4 2) เพื่อวิเคราะห์ระดับความเสี่ยงของการกระทำการทุจริตของบุคลากรในองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในเขตพื้นที่ภาค 4 และ3) เพื่อเสนอแนวทางและข้อเสนอแนะในการป้องกันการทุจริต การให้ความรู้ ความเข้าใจในประเด็นที่เป็นจุดอ่อนขององค์กรปกครองส่วนถิ่นให้สามารถลดความเสี่ยงต่อการทุจริต และสามารถบริหารงานที่โปร่งใสได้ โดยใช้ระเบียบวิธีการวิจัยแบบผสมผสานวิธี (Mixed Methods Research) ใช้การวิจัยเชิงปริมาณ (Quantitative Research) เป็นหลัก โดยใช้ (1) ข้อมูลทุติยภูมิ (Secondary Data) จาก 2 แหล่ง คือ ข้อมูลดิบ (Raw Data) จากระบบตรวจรับคำกล่าวหา และระบบบริหารจัดการเรื่องร้องเรียนและคดี ในช่วงระหว่างปีงบประมาณ พ.ศ. 2562-2565 ของสำนักงาน ป.ป.ช. และ (2) ข้อมูลปฐมภูมิ (Primary Data) ที่ได้จากการสำรวจความคิดเห็นของพนักงานท้องถิ่นที่ปฏิบัติงานในองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นเกี่ยวกับระดับความเสี่ยงต่อการทุจริต สาเหตุที่ทำให้เกิดการกระทำการทุจริต และข้อเสนอแนะ ในการป้องกันการทุจริต จำนวน 315 ราย และใช้วิธีวิจัยเชิงคุณภาพ (Qualitative Research) สนับสนุนข้อมูลเชิงปริมาณโดยการสัมภาษณ์เชิงลึก (In-Depth Interview) จากผู้ให้ข้อมูลสำคัญ (Key Informants) เพื่อเป็นข้อมูลสนับสนุนการวิจัยเชิงปริมาณเพื่อให้ได้รับความคิดเห็นจากภาคส่วนต่าง ๆ อย่างรอบด้าน ทั้งประสบการณ์ที่ได้รับจากการร่วมปฏิบัติงาน และการให้ความคิดเห็นต่อผลการสำรวจ พร้อมข้อเสนอแนะและแนวทางเพื่อนำไปสู่การป้องกันการทุจริต การให้ความรู้ความเข้าใจในประเด็นที่เป็นจุดอ่อนขององค์กรปกครองส่วนถิ่นให้สามารถลดความเสี่ยงต่อการทุจริต และสามารถบริหารงานที่โปร่งใสได้ ผลการศึกษา พบว่า (1) ในระหว่างปีงบประมาณ พ.ศ. 2562-2565 มีการร้องเรียนเกี่ยวกับการทุจริตและประพฤติมิชอบในองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในเขตพื้นที่ภาค 4 เข้ามายังสำนักงาน ป.ป.ช. รวมทั้งสิ้น 1,448 เรื่อง โดยมีแนวโน้มของคำกล่าวหาเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง และคณะกรรมการ ป.ป.ช. ได้มีมติชี้มูล รวม 335 เรื่อง โดยประมาณร้อยละ 88.35 ของเรื่องชี้มูล (335 เรื่อง) เป็นเรื่องที่เกิดเหตุในระหว่างปี พ.ศ. 2550-2559 โดยประมาณกึ่งหนึ่งเป็นการทุจริตในการจัดซื้อจัดจ้าง (ร้อยละ 57.31) รองลงมาเป็นการทุจริตในการบริหารงานบุคคล (การบรรจุ/แต่งตั้ง/เลื่อนตำแหน่ง/โยกย้าย/ลงโทษวินัย) (ร้อยละ 21.49) การทุจริตเกี่ยวกับการเบิกจ่ายเงิน การนำฝาก การเก็บรักษาเงินและทรัพย์สินของราชการ (ร้อยละ 15.22) การทุจริตการจัดทำงบประมาณ/โครงการ (ร้อยละ 3.28) การทุจริตการจัดเก็บภาษีหรือการจัดเก็บรายได้ของท้องถิ่น (ร้อยละ 1.79) การทุจริตในการออกใบอนุญาตต่าง ๆ (ร้อยละ 0.06) (2) ระดับความเสี่ยงต่อการทุจริต การปฏิบัติงานขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในเขตพื้นที่ภาค 4 ในภาพรวมได้คะแนนระดับความเสี่ยงต่อการทุจริตอยู่ที่ 7.20 คะแนน จากคะแนนเต็ม 25 คะแนน หรืออยู่ในระดับ “เสี่ยงน้อย” โดยองค์การบริหารส่วนจังหวัด และเทศบาลเมือง มีระดับความเสี่ยงต่อการทุจริตอยู่ในระดับ “มาก” โดยเฉพาะอย่างยิ่งการทุจริตในการจัดซื้อจัดจ้างมีคะแนนสูงที่สุด (อยู่ในระดับเสี่ยงมาก) ส่วนเทศบาลนคร และเทศบาลตำบล มีระดับความเสี่ยงต่อการทุจริตอยู่ในระดับ “น้อย” ในขณะที่องค์การบริหารส่วนตำบลมีระดับความเสี่ยงต่อการทุจริตอยู่ในระดับ “น้อยที่สุด” (3) ปัจจัยแห่งความสำเร็จขององค์ปกครองส่วนท้องถิ่นที่มีการบริหารจัดการที่ดีและประสบผลสำเร็จ (Best Practices) มาจากความเข้มแข็งของผู้บริหารท้องถิ่นเป็นหลัก ที่มีภาวะความเป็นผู้นำสูง มีวิสัยทัศน์ที่กว้างไกล มีความคิดริเริ่มสร้างสรรค์ มีความอดทนต่อปัญหาอุปสรรค และมีการแก้ไขปัญหาด้วย ารพูดคุยกันให้เข้าใจ และยอมรับความแตกต่างกันอย่างสร้างสรรค์ มีมนุษย์สัมพันธ์ที่ดีทุกคนเข้าถึงได้ง่าย เปิดใจกว้างในการรับฟังความคิดเห็นของเจ้าพนักงานท้องถิ่นทุกคน และรับฟังปัญหาของประชาชน ทุกภาคส่วนได้มีส่วนร่วมในการดำเนินงาน (ร่วมคิด ร่วมวางแผน ร่วมดำเนินการและร่วมตรวจสอบการทำงาน) สร้างนวัตกรรมในการพัฒนา และส่งเสริมให้มีการทำงานร่วมกันเป็นทีม เพื่อให้การทำงานเกิดประโยชน์สูงสุดต่อการพัฒนาในพื้นที่ภายใต้แนวคิดการอนุรักษณ์วัฒนธรรมไทยในภาคตะวันออกเฉียงเหนือให้เกิดความสมดุลในพื้นที่ อีกทั้งการกำหนดพันธกิจ นโยบายมีความชัดเจน วัฒนธรรมองค์กรมีการช่วยเหลือเกื้อกูลกัน อีกทั้งมีการพัฒนาเครือข่ายและการทำงานแบบบูรณาการในหน่วยงานต่าง ๆ เพื่อให้การพัฒนาเกิดความสัมฤทธิ์และเกิดความยั่งยืน สิ่งที่ได้มากกว่าการพัฒนาเศรษฐกิจ สังคม และสิ่งแวดล้อม ทุกคนในพื้นที่เกิดความห่วงแหนวัฒนธรรมและทรัพยากรในพื้นที่ งานวิจัยนี้ได้เสนอแนวทางแก้ไขปัญหาในเชิงนโยบาย โดยข้อเสนอเชิงนโยบายหรือมาตรการในระยะสั้น คือ ควรมีการกำหนดนโยบายโดยมุ่งเน้นให้ผู้บริหารท้องถิ่นต้องมีความซื่อสัตย์สุจริต ไม่ถือระบบพวกพ้อง การจัดทำแผนพัฒนาท้องถิ่น ควรมีการส่งเสริมให้เกิดการมีส่วนร่วมของประชาชนในท้องถิ่นอย่างแท้จริง ควรนำระบบเทคโนโลยีและสารสนเทศมาใช้ในการปฏิบัติงาน เช่น การให้บริการและออกใบอนุญาต ๆ ส่วนมาตรการในระยะปานกลางและระยะยาว นั่นคือ ควรมีการปลูกจิตสำนึกให้กับผู้บริหารท้องถิ่น ข้าราชการประจำทุกระดับโดยการเรียนรู้ตามรอยพระยุคลบาทและหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง รวมถึงโครงการส่งเสริมทัศนคติความคิดของผู้บริหารให้มีภาวะผู้นำ และข้าราชการทุกระดับให้ปฏิบัติงานอยู่ภายใต้หลักธรรมาภิบาล รวมถึงการรณรงค์การสร้างและปลูกฝังจิตสำนึกเรื่องความซื่อสัตย์สุจริตให้ข้าราชการมากขึ้น และควรบังคับใช้กฎหมายที่เข้มงวด มีความยุติธรรมในการลงโทษอย่างเท่าเทียมไม่เลือกปฏิบัติ เพื่อให้ข้าราชการเกิดความเกรงกลัวไม่กล้ากระทำความผิด