สูตรไตรโคเดอร์มาเพื่อลดการปนเปื้อนของสารพิษอะฟลาท็อกซินในกระเทียม

บทคัดย่อ

อะฟลาท็อกซินชนิด B1 เป็นสารพิษสร้างโดยธรรมชาติจากเชื้อรา เป็นสารก่อมะเร็งและอันตรายร้ายแรงต่อมนุษย์และสัตว์ อะฟลาท็อกซินสร้างได้จากเชื้อรา Aspergillus flavus และ A. parasiticus เป็นหลักซึ่งสามารถเจริญเติบโตในสินค้าเกษตรหลายชนิด ในการศึกษาก่อนหน้านี้ด้วยวิธีการเพาะเลี้ยงร่วมกันในห้องปฏิบัติการพบว่าเชื้อรา Trichoderma harzianum สามารถยับยั้งการเจริญเติบโตของรา A. flavus ได้ระหว่างร้อยละ 56.21-71.5 ขั้นตอนแรกของงานวิจัยนี้เป็นการศึกษาเปรียบเทียบการสร้างอะฟลาท็อกซินของเชื้อรา A. flavus บนกระเทียมในสองสภาวะคือ in vitro และ in vivo โดยพบว่าเชื้อราแต่ละไอโซเลตสามารถผลิตอะฟลาท็อกซินได้ในปริมาณใกล้เคียงกันไม่มีความแตกต่างทางสถิติ การศึกษาตอนที่สองเป็นการทดสอบผลของ T. harzianum ในการควบคุมปริมาณอะฟลาท็อกซินในแปลงปลูกกระเทียม แบ่งออกเป็น 5 กรรมวิธี ได้แก่ 1) แปลงควบคุมไม่ใส่ทั้งเชื้อรา T. harzianum และ A. flavus 2) แปลงควบคุมใส่เฉพาะ A. flavus 3) เชื้อสด T. harzianum ผสมรำและปุ๋ยหมักร่วมกับปลูกเชื้อ A. flavus 4) ผงแห้งของ T. harzianum ผสมผงทัลคัมร่วมกับปลูกเชื้อ A. flavus และ 5) สปอร์แขวนลอย T. harzianum พ่นลงดินร่วมกับปลูกเชื้อ A. flavus ผลการวิจัยพบว่าในแต่ละกรรมวิธีตรวจพบอะฟลาท็อกซินในปริมาณไม่แตกต่างกัน ขั้นตอนสุดท้ายเป็นการหาประสิทธิภาพของเชื้อรา T. harzianum ในรูปสปอร์แขวนลอยต่อการควบคุมปริมาณอะฟลาท็อกซินที่เชื้อรา A. flavus สร้างขึ้นขณะเจริญในกระเทียมระหว่างการเก็บรักษา การศึกษาแบ่งออกเป็น 3 ชุดการทดลอง คือ ปลูกเชื้อ T. harzianum ลงในกระเทียมก่อนเชื้อรา A. flavus 1 วัน (T1+A) ปลูกเชื้อทั้งสองชนิดพร้อมกัน (A+T) และปลูกเชื้อ A. flavus ก่อน T. harzianum 1 วัน (A1+T) ผลการวิจัยพบว่า การใช้สปอร์แขวนลอยของ T. harzianum ทั้ง 3 กรรมวิธี ไม่สามารถใช้ลดปริมาณอะฟลาท็อกซินที่ A. flavus สร้างได้ คำสำคัญ : กระเทียม เชื้อรา A. flavus อะฟลาท็อกซินชนิด B1

คำสำคัญ