การประยุกต์ใช้ นาข้าวประดิษฐ์อย่างง่าย เพื่อปรับปรุงโครงสร้างดิน การผลิตข้าวและการใช้ประโยชน์ที่ดินอย่างมีประสิทธิภาพ โดยการขยายผลตามหลักเกษตรทฤษฎีใหม่ แกล้งดิน แก้มลิง ธรรมชาติช่วยธรรมชาติ อย่างผสมผสาน

บทคัดย่อ

การประยุกต์ใช้ “นาข้าวประดิษฐ์อย่างง่าย” เพื่อปรับปรุงโครงสร้างดิน การผลิตข้าวและการใช้ประโยชน์ที่ดินอย่างมีประสิทธิภาพ โดยการขยายผลตามหลักเกษตรทฤษฎีใหม่ แกล้งดิน แก้มลิง ธรรมชาติ ช่วยธรรมชาติ อย่างผสมผสาน ด้วยการจัดการดินและน้ำในนาข้าวอย่างเป็นระบบ โดยกระบวนการถ่ายทอดเทคนิคเพิ่มศักยภาพการผลิตเพื่อเพิ่มผลผลิตข้าวให้แก่เกษตรกรกลุ่มวิสาหกิจชุมชน จำนวน 5 กลุ่ม โดยกิจกรรมที่ใช้ ในการถ่ายทอดเทคโนโลยีและใช้ประโยชน์เชิงชุมชน สังคม ตามแนวพระราชดำริ ประกอบด้วย 2 กิจกรรมๆละ 2 ครั้ง มีเกษตรกรเข้าอบรมดจำนวน 100 คน โดยการดำเนินงานแบ่งออกเป็น 3 ส่วน คือ 1) การจัดอบรมการถ่ายทอดเทคโนโลยี องค์ความรู้ ในด้านวิชาการ 2) การติดตามและ การประเมินการนำความรู้ไปใช้ประโยชน์หลังการฝึกอบรม และ 3) เกษตรกรหรือกลุ่ม สามารถถ่ายทอดองค์ความรู้ และเป็นพี่เลี้ยงให้แก่ผู้อื่นได้ หลังจากได้รับการอบรมพบว่าสมาชิกสามารถเก็บตัวอย่างดิน และทดสอบดินก่อนการเพาะปลูกได้ จำนวน 20 คน สามารถนำการบริหารจัดการน้ำ ไปใช้ประโยชน์ จำนวน 40 คน สามารถนำหลักการแกล้งดินไปใช้ประโยชน์ จำนวน 42 คน สามารถนำหลักการธรรมชาติช่วยธรรมชาติไปใช้ประโยชน์ จำนวน 37 คน การวัดประมวลผลความรู้ของผู้ข้าร่วมหลังการถ่ายทอดองค์ความรู้มีผู้ผ่านการประเมินมากขึ้นโดยมีคะแนนมากกว่า 50% ขึ้นไป จำนวนร้อยละ 57 คน สำหรับการเปรียบเทียบต้นทุนการผลิต ในกรณีการเพาะปลูกข้าวพันธุ์ขาวมะลิ 105 พบว่าต้นทุนรวมของนาข้าวประดิษฐ์และนาข้าวปกติ มีค่าเท่ากัน คือ 5,114.62 บาทต่อไร่ โดยพบว่านาหว่าน มีค่าใช้จ่ายมากที่สุด คือ 5,764.62 บาทต่อไร่ และพบว่านาข้าวประดิษฐ์ มีกำไร่สุทธิ 624.50 บาทต่อไร่ ซึ่งได้กำไรมากกว่านาข้าวปกติที่มีกำไรเท่ากับ 285.38 บาทต่อไร่ โดยรายได้จากการทำนาตามแนวทางการขยายผลตามหลักเกษตรทฤษฎีใหม่ แกล้งดิน แก้มลิง ธรรมชาติช่วยธรรมชาติ อย่างผสมผสาน และ การประยุกต์ใช้นาข้าวประดิษฐ์อย่างง่ายเพื่อปรับปรุงโครงสร้างดิน การผลิตข้าวและการใช้ประโยชน์ที่ดินอย่างมีประสิทธิภาพ จะมีรายได้มากกว่าการทำนาตามปกติ จำนวน 10,527.56 บาท

คำสำคัญ