แนวทางการพัฒนาหลักสูตรอาชีวศึกษาไทยตามแนวคิดหลักสูตรฐานสมรรถนะเพื่อความเป็นผู้ประกอบการทางสังคม

บทคัดย่อ

งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ1) ศึกษาสมรรถนะที่พึงประสงค์ของผู้ประกอบการทางสังคมของผู้เรียน และ 2) ศึกษาความต้องการจำเป็นของการพัฒนาความเป็นผู้ประกอบการทางสังคมและการพัฒนาหลักสูตรอาชีวศึกษา การดำเนินงานวิจัยแบ่งการศึกษาออกเป็น 2 ส่วน คือ 1) ศึกษาสมรรถนะที่พึงประสงค์ของผู้ประกอบการทางสังคมของผู้เรียนเป็นการเก็บรวบรวมข้อมูลโดยใช้แบบสอบถามความคิดเห็นจากผู้ประกอบการทางสังคมจำนวน 110 คน และผู้เชี่ยวชาญจำนวน 13 คน การวิเคราะห์ข้อมูลเป็นการวิเคราะห์เชิงปริมาณโดยใช้สถิติคือ ค่าเฉลี่ย ค่าเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการวิเคราะห์เนื้อหา 2) ศึกษาความต้องการจำเป็นของการพัฒนาสมรรถนะที่พึงประสงค์ของความเป็นผู้ประกอบการทางสังคมและการพัฒนาหลักสูตรอาชีวศึกษาประกอบด้วย 2.1) ศึกษาความต้องการจำเป็นโดยใช้แบบสอบถามความคิดเห็นจากผู้บริหารสถานศึกษาจำนวน 547 คนและครูผู้สอนจำนวน 1,569 คน รวมทั้งหมด 2,116 คน การวิเคราะห์ข้อมูลใช้ค่าดัชนีลำดับความสำคัญของความต้องการจําเป็น และการวิเคราะห์องค์ประกอบเชิงสำรวจ และ2.2) ศึกษาแนวทางการพัฒนาหลักสูตรฐานสมรรถนะเพื่อความเป็นผู้ประกอบการทางสังคมโดยการประชุมกลุ่มผู้เชี่ยวชาญด้านการจัดการอาชีวศึกษาจำนวน 76 คน โดยแบ่งออกเป็นประเภทวิชาอุตสาหกรรม พาณิชยกรรม เกษตรกรรม และคหกรรม วิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพโดยใช้การวิเคราะห์เนื้อหา ผลการวิจัยพบว่าสมรรถนะที่พึงประสงค์ของผู้ประกอบการทางสังคมของผู้เรียนได้แก่สมรรถนะผู้ประกอบการทางสังคมประกอบด้วยสมรรถนะหลัก 17 สมรรถนะและสมรรถนะการปฏิบัติหน้าที่ 35 สมรรถนะ ส่วนความต้องการจำเป็นของความเป็นผู้ประกอบการทางสังคมในสมรรถนะหลัก 3 อันดับแรกประกอบด้วย 1)การพัฒนานวัตกรรมเพื่อแก้ไขปัญหาของสังคมและชุมชน 2) การกล้าตัดสินใจต่อการแก้ปัญหาที่เกิดขึ้นในชุมชน และ3) การพัฒนาแหล่งเรียนรู้ในชุมชนเพื่อส่งเสริมความเป็นผู้ประกอบการทางสังคม ส่วนสมรรถนะการปฏิบัติหน้าที่ 3 อันดับแรกความต้องการจำเป็นของความเป็นผู้ประกอบการทางสังคมได้แก่ 1) วิเคราะห์งบการเงิน งบกระแสเงินสด และงบกำไรขาดทุนของกิจการเพื่อสังคม 2) วิเคราะห์โครงสร้างต้นทุน และราคาสำหรับกิจการเพื่อสังคม และ3) เข้าใจหลักการการจัดการเชิงกลยุทธ์ของกิจการเพื่อสังคม ปัจจัยการผลิตความเป็นผู้ประกอบการทางสังคมจัดกลุ่มได้ 2 ด้าน ได้แก่1) ด้านความร่วมมือ และการจัดทรัพยากร และ2) ด้านการบริหารจัดการ ส่วนแนวทางการพัฒนาหลักสูตรฐานสมรรถนะเพื่อความเป็นผู้ประกอบการทางสังคมพบว่า การจัดการศึกษาในระบบ นอกระบบ และระบบทวิภาคีสามารถพัฒนาหลักสูตรฐานสมรรถนะจากการพัฒนาหลักสูตรระยะสั้นลักษณะโมดูล พัฒนารายวิชาใหม่หรือเพิ่มเติมสมรรถนะความเป็นผู้ประกอบการในรายวิชาธุรกิจและการจัดการ การฝึกงานในสถานประกอบการทางสังคมและศูนย์บ่มเพาะธุรกิจของอาชีวศึกษา ตลอดจนการสะสมหน่วยกิตในธนาคารหน่วยกิต คำสำคัญ: หลักสูตรฐานสมรรถนะ, ความเป็นผู้ประกอบการทางสังคม,อาชีวศึกษา

คำสำคัญ