โครงการการพัฒนาหลักสูตรช่างศิลปหัตถกรรมกริชรามันห์จังหวัดยะลา
ชื่อผู้แต่งข้างต้นเป็นข้อความจากระเบียนผลงาน ไม่ได้ผูกกับรหัสนักวิจัย จึงกดดูผลงานอื่นของบุคคลนี้ไม่ได้ — ในคลังนี้ 142,080 ผลงาน (63.6% ของทั้งหมด) มีชื่อผู้แต่งที่เชื่อมกับหน้าผู้แต่งได้ และ 60,298 ผลงาน (27.0%) มีผู้แต่งที่ผูกกับรหัสนักวิจัยจริง ส่วนอีก 81,382 ผลงานไม่มีข้อมูลผู้แต่งเลย (มีชื่อผู้แต่งเป็นข้อความอยู่ 142,009 ผลงาน = 63.5%)
บทคัดย่อ
การวิจัยเรื่องการพัฒนาหลักสูตรช่างศิลปหัตถกรรมกริชรามันห์ ของนายติพะลี อะตะบู ครูศิลป์ของแผ่นดินประเภทเครื่องโลหะ (กริชรามันห์) พ.ศ.2562 มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาข้อมูลช่างศิลป์อย่างเป็นระบบ 2) รวบรวมถอดองค์ความรู้จากช่างศิลป์ 3) พัฒนาหลักสูตรช่างศิลป์ 4) ถ่ายทอดองค์ความรู้ช่างศิลป์ และ 5) เผยแพร่หลักสูตรช่างศิลป์ เป็นการวิจัยแบบคุณภาพ ด้วยการสัมภาษณ์เชิงลึก การประชุมแบบสนทนากลุ่ม การร่างหลักสูตร การวิพากษ์หลักสูตรและ การทดลองใช้หลักสูตร ผลการวิจัยสรุปได้ดังนี้ 1) จากการศึกษาข้อมูล พบว่า กริชรามันห์เป็นกริชร่วมสกุลกับ กริชปัตตานี มีต้นกำเนิด เมื่อประมาณ 300ปีเศษมาแล้วเนื่องจากเจ้าเมืองรามันได้เชิญช่างกริช ชาวอินโดนีเซีย คือ บันไดซาระมาทำกริช เพื่อให้เป็นอาวุธประจำเมืองรามัน กริชนี้จึงได้ชื่อว่า กริชบันไดซาระ ตามชื่อของช่างกริช และได้สืบทอดมา 5 ช่วงอายุคน จนถึงนายตีพะลี อะตะบู ในปัจจุบัน 2) การรวบรวมถอดองค์ความรู้ของนายตีพะลี อะตะบู พบว่า ได้เรียนรู้จากช่างกริชรามันห์ช่วงที่ 4 คือ ช่างต่วนบูติ๊ก แล้วฝึกตนเองจนพัฒนาฝีมือเป็นช่างทำกริชมืออาชีพ ทั้งการตีเหล็ก การทำ ใบกริช หัวกริช ฝักกริช ปลอกสวมกั่น การแกะลวดลาย การรำกริช และครูสอนทำกริช 3) การพัฒนาหลักสูตร พบว่า สำนักงานการศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัย (กศ.น.) จังหวัดยะลา ได้จัดทำหลักสูตรกริชรามันห์ของนายตีพะลี อะตะบู เมื่อ พ.ศ.2538 เพื่อใช้สอนนักเรียนและ ผู้ที่สนใจ มี 6 หน่วยการเรียน 120 ชั่วโมง โดยไม่ได้มีการพัฒนาหลักสูตร คณะผู้วิจัยจึงได้พัฒนาหลักสูตรนี้ให้เหมาะสมมากยิ่งขึ้นด้วยกระบวนการพัฒนาหลักสูตร คือ การร่างหลักสูตร การวิพากษ์หลักสูตร และการทดลองใช้หลักสูตร โดยกำหนดให้มี 7 หน่วยการเรียน 120 ชั่วโมง คือ 1) ความรู้พื้นฐานเกี่ยวกับกริช (12 ชั่วโมง) 2) ใบกริช (30 ชั่วโมง) 3) หัวกริช (24 ชั่วโมง) 4) ฝักกริช (12 ชั่วโมง) 5) ปลอกสวมกั่น (12 ชั่วโมง) 6) ลวดลายกริช (18 ชั่วโมง) 7) กริชกับการตลาดและพาณิชย์อิเล็กทรอนิกส์ (12 ชั่วโมง) โดยเน้นวิธีการสอนแบบปฏิบัติมากกว่าทฤษฎี 4) การถ่ายทอดองค์ความรู้ โดยการทดลองจัดการเรียนการสอนตามหลักสูตรให้แก่ผู้สนใจ จำนวน 10 คน พบว่า มีความเหมาะสม โดยผู้เรียนมีข้อเสนอแนะว่าควรไปศึกษาดูงานเกี่ยวกับกริชและผู้เรียนแต่ละรุ่น ควรมีวุฒิภาวะและพื้นฐานความรู้เรื่องกริชที่ใกล้เคียงกัน 5) การเผยแพร่หลักสูตรใช้การเผยแพร่ทางสื่อเทคโนโลยีสารสนเทศสมัยใหม่ในรูปแบบต่าง ๆ สื่อสิ่งพิมพ์ และการนำเสนอในที่ประชุมสัมมนาทางวิชาการ