การสังเคราะห์องค์ความรู้ศิลปกรรมในล้านนา
ชื่อผู้แต่งข้างต้นเป็นข้อความจากระเบียนผลงาน ไม่ได้ผูกกับรหัสนักวิจัย จึงกดดูผลงานอื่นของบุคคลนี้ไม่ได้ — ในคลังนี้ 142,080 ผลงาน (63.6% ของทั้งหมด) มีชื่อผู้แต่งที่เชื่อมกับหน้าผู้แต่งได้ และ 60,298 ผลงาน (27.0%) มีผู้แต่งที่ผูกกับรหัสนักวิจัยจริง ส่วนอีก 81,382 ผลงานไม่มีข้อมูลผู้แต่งเลย (มีชื่อผู้แต่งเป็นข้อความอยู่ 142,009 ผลงาน = 63.5%)
บทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ ๓ ประการคือ (๑) เพื่อศึกษาประวัติศาสตร์ความเป็นมาของศิลปกรรมในล้านนา (๒) เพื่อเสริมสร้างความรู้ทางศิลปกรรมล้านนา แก่เยาวชน นิสิต นักศึกษา และชุมชน ๘ จังหวัดภาคเหนือ และ (๓) เพื่อสังเคราะห์องค์ความรู้งานศิลปกรรมล้านนา ในการส่งเสริมการศึกษาการพัฒนาคุณภาพทางศิลปะ และการสร้างเมืองศิลปะเชิงสร้างสรรค์การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงปฏิบัติการ (Action Research) โดยการศึกษาศิลปกรรมในล้านนา ใน ๘ จังหวัดภาคเหนือตอนบน ผลของการศึกษา พบว่า ศิลปกรรมล้านนาทางโบราณคดี มีลักษณะเรียบง่าย เรียกว่า “ลายเครือดอก” มีองค์ประกอบส าคัญ ๓ ประการ ได้แก่ เครือ ดอก และใบ ในยุคปลายราชวงศ์มังรายได้พัฒนาให้มีความสลับซับซ้อนขึ้น ๕ ประการ ได้แก่ ผลไม้หรือดอกตบ และแมง คือ สัตว์ชนิด ต่าง ๆ และสัตว์หิมพานต์ โดยการเก็บข้อมูลใน ๘ จังหวัดภาคเหนือ แล้วนำข้อมูลมาสังเคราะห์เป็นศิลปกรรมรูปแบบใหม่ เช่น ลายดอกล้านนา ลายนาคทันต์ล้านนา ลายเครือดอกบัวสวรรค์ ลายหน้า จีด ลายเมฆ ลายโก่งคิ้วลายนกแซมเครือดอกพุดตาน ลายเศียรมกร ลายมัจฉาเวียงบัวการศึกษาประวัติศาสตร์ความเป็นมาของศิลปกรรมในล้านนา ประกอบด้วยพื้นที่ แหล่งโบราณคดีดอยเวียง – ดอยวง อำเภอแม่สรวย จังหวัดเชียงราย แหล่งโบราณคดีผาคันนา อำเภอจอมทอง จังหวัดเชียงใหม่ แหล่งโบราณคดีวังไฮ อำเภอเมืองลำพูน จังหวัดลำพูน แหล่งโบราณคดีประตูผา อำเภอแม่เมาะ จังหวัดลำปาง แหล่งโบราณคดีเวียงบัว อำเภอเมือง จังหวัดพะเยาแหล่งโบราณคดีคุ้มวิชัยราชา อำเภอเมือง จังหวัดแพร่ แหล่งโบราณคดีเขาภูซาง อำเภอเมือง จังหวัดน่านแหล่งโบราณคดีถ้ำน้ำลอด ถ้ำผีแมน อำเภอปางมะผ้า จังหวัดแม่ฮ่องสอน หลังจากนั้น นำมาสังเคราะห์เป็นชุดความรู้ศิลปกรรมในล้านนาการเสริมสร้างความรู้ทางศิลปกรรมล้านนา แก่เยาวชน นิสิต นักศึกษา และชุมชน ๘ จังหวัดภาคเหนือ และการสร้างเมืองศิลปะเชิงสร้างสรรค์พบว่า ผู้วิจัยได้จัดกิจกรรมถ่ายทอดในการพัฒนาเป็นแหล่งเรียนรู้ทางวัฒนธรรมของท้องถิ่น อย่างมีส่วนร่วมหลากหลายกิจกรรม ได้แก่ การจัดกิจกรรมการสอน และแนะนำความรู้เทคนิคด้านการทำงานที่เกี่ยวข้องกับงานศิลปะแก่นิสิต นักศึกษา และผู้สนใจในงานศิลปะด้านการส่งเสริมคุณภาพศิลปกรรมในการสร้างสรรค์ศิลปะล้านนาร่วมกับชุมชนภาคเหนือตอนบน เพื่อปลูกฝังความรักในงานศิลปะ ความศรัทธาต่อพระพุทธศาสนา และปลูกจิตสำนึกในศิลปวัฒนธรรมของท้องถิ่นในพื้นที่วิจัย ๘ แห่ง และกิจกรรมการส่งเสริมการศึกษาการพัฒนาคุณภาพศิลปะ และการสร้างเมืองศิลปะเชิงสร้างสรรค์ต่อการเกิดองค์ความรู้ศิลปกรรมในล้านนาสู่การสร้างสรรค์ใหม่การสังเคราะห์องค์ความรู้งานศิลปกรรมล้านนา ในการส่งเสริมการศึกษาการพัฒนาคุณภาพทางศิลปะ และการสร้างเมืองศิลปะเชิงสร้างสรรค์โดยได้เผยแพร่ผลงานที่ได้จากงานวิจัยสู่สาธารณชนในหลายช่องทาง ได้แก่ การจัดประชุมสัมมนากับแกนนำชุมชน และพระสงฆ์ในการขับเคลื่อนผลงานศิลปกรรมล้านนาที่ได้สร้างสรรค์ ให้เป็นแหล่งเรียนรู้การให้สัมภาษณ์ และถ่ายทำข้อมูลเผยแพร่งานวิจัยของหนังสือพิมพ์เชียงใหม่นิวส์ การนำเสนอผลงานวิจัยร่วมติดตั้งจัดแสดงนิทรรศการ ณ หอนิทรรศการศิลปวัฒนธรรม มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ณ หอนิทรรศการศิลปวัฒนธรรม มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลล้านนา วิทยาเขตภาคพายัพ