การสร้างสรรค์ประติมากรรม จากรูปแบบประติมากรรมปูนปั้น ประเภท ภาพบุคคล บนผนังพระอุโบสถ วัดไลย์ จังหวัดลพบุรี
ชื่อผู้แต่งข้างต้นเป็นข้อความจากระเบียนผลงาน ไม่ได้ผูกกับรหัสนักวิจัย จึงกดดูผลงานอื่นของบุคคลนี้ไม่ได้ — ในคลังนี้ 142,080 ผลงาน (63.6% ของทั้งหมด) มีชื่อผู้แต่งที่เชื่อมกับหน้าผู้แต่งได้ และ 60,298 ผลงาน (27.0%) มีผู้แต่งที่ผูกกับรหัสนักวิจัยจริง ส่วนอีก 81,382 ผลงานไม่มีข้อมูลผู้แต่งเลย (มีชื่อผู้แต่งเป็นข้อความอยู่ 142,009 ผลงาน = 63.5%)
บทคัดย่อ
ประติมากรรมปูนปั้นประดับผนังวิหารวัดไลย์ จังหวัดลพบุรี ปรากฏงานปูนปั้นสมัยอยุธยา ประกอบด้วยประติมากรรมประดับสถาปัตยกรรมประเภทภาพเล่าเรื่องและลวดลายประดับ เป็นผลงานศิลปกรรมที่เผยแพร่คำสอนของพระพุทธศาสนาอย่างแยบยล รูปแบบประติมากรรมภาพบุคคลที่ปรากฏ ในงานประติมากรรมประดับผนัง เป็นส่วนย่อยในรายละเอียดที่มีความสำคัญอย่างยิ่งในการสื่อสารสาระสำคัญของพุทธประวัติ และชาดกในพระพุทธศาสนา ควรแก่การสืบสาน รักษา และพัฒนาต่อไป การศึกษาวิจัยมุ่งหวัง ศึกษา แยกแยะ วิเคราะห์ รูปแบบประติมากรรมปูนปั้นภาพบุคคลเพื่อการจัดแบ่งหมวดหมู่ทางรูปแบบและการสันนิษฐานรูปแบบที่สมบูรณ์ของภาพบุคคลแต่ละประเภท เพื่อการบันทึกรูปแบบศิลปกรรมอย่างเป็นระบบ และการสร้างผลงานประติมากรรมปูนปั้นภาพบุคคล แต่ละประเภทจากผลการวิเคราะห์ สู่การสร้างสรรค์ผลงานประติมากรรมไทยร่วมสมัยที่นำเอกลักษณ์ จากรูปแบบประติมากรรมภาพบุคคลวัดไลย์ มานำเสนอผ่านเรื่องราวในทศชาติชาดก การวิจัยเริ่มต้นด้วยการลงพื้นที่ถ่ายภาพ เก็บรวบรวมข้อมูล แยกแยะรูปแบบประติมากรรมปูนปั้น ศึกษารายละเอียดประติมากรรมภาพบุคคล จัดหมวดหมู่แบ่งประเภทตามความแตกต่างทางรูปแบบ ทำการคัดลอกลายเส้นเพื่อค้นหาลักษณะที่เป็นจุดเด่นของตัวภาพแต่ละประเภท สรุปภาพสันนิษฐานรูปแบบที่เป็นเอกลักษณ์ของภาพบุคคลแต่ละประเภท สร้างงานประติมากรรมชุดที่ 1 จำนวน 9 ชิ้น ศึกษาเนื้อหาชาดกที่เกี่ยวข้องกับประติมากรรมภาพเรื่องทั้งหมดที่ปรากฏ ศึกษาเรื่อง พระเนมิราชชาดก ศึกษาประวัติของในหลวง ร.9 สร้างสรรค์ผลงานชุดที่ 2 รูปเปรียบในหลวง ร.9 เป็นพระเนมิราช เพื่อนำเสนอธรรมของพระเนมิราชที่มีในบุคคลยุคปัจจุบัน ผลการวิจัย ศึกษา แยกแยะ วิเคราะห์รูปแบบประติมากรรมปูนปั้นภาพบุคคลประดับผนังวิหารวัดไลย์ พบความแตกต่างทางรูปแบบผลงานประติมากรรมปูนปั้นภาพบุคคคลมีความแตกต่างกัน 2 กลุ่มใหญ่ แยกย่อยตามรายละเอียดที่มีความแตกต่างกันได้ 8 ประเภท คือ 1 กลุ่มตัวภาพบุคคลในรูปแบบอุดมคติ ได้แก่ 1. เทพ เทวดา และกษัตริย์ 2. ชนชั้นสูงหรือเหล่าขุนนาง 3. ทหาร 4. ชาวบ้าน 5. นักบวช และ 2 กลุ่มตัวภาพที่มีลักษณะเป็นอมนุษย์ ได้แก่ 1. ยักษ์ 2. กินนร กินรี 3. ครุฑ ผลงานประติมากรรม ชุดที่ 1 ประกอบด้วยการสร้างผลงานจากผลการวิเคราะห์รูปแบบประติมากรรมปูนปั้นภาพบุคคล 8 ผลงาน และผลงานปั้นศึกษาประติมากรรมภาพเรื่อง ตอน เนมิราชชาดกอีก 1 ผลงาน ผลงานประติมากรรมชุดที่ 2 สร้างรูปในหลวงรัชการที่ 9 รูปแบบกึ่งอุดมคติ สวมใส่เครื่องทรงตามรูปแบบงานปูนปั้นประเภทเทพเทวดาและกษัตริย์ นำเสนอประเด็นธรรมของพระเนมิราชชาดก (ความตั้งมั่นในปรารถนา) ผ่านบุคคลต้นแบบในปัจจุบัน ผู้เป็นแบบอย่างการปฏิบัติตนตั้งมั่นในปรารถนาที่จะพัฒนาประเทศชาติ เพื่อความเป็นอยู่ที่ดีขึ้นของปวงชนชาวสยาม ให้คนในสังคมปัจจุบันได้เห็นแนวทางปฏิบัติตนที่ดีงามตามคำสอนของพระพุธศาสนา และเป็นการสะท้อนให้เห็นถึงความตั้งมั่นของพระพุทธศาสนา ที่มีตั้งแต่สมัยอยุธยา มาจนถึงปัจจุบัน